Khởi nghiệp sáng tạo thúc đẩy quyền năng cho phụ nữ vùng DTTS

Nhiều ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo

Hỗ trợ phụ nữ khởi sự kinh doanh và khởi nghiệp, là một trong những nhiệm vụ quan trọng đang được các cấp hội liên hiệp phụ nữ triển khai quyết liệt, mạnh mẽ trong những năm gần đây. Với nhiều giải pháp như hỗ trợ nguồn vốn tín dụng, đào tạo nghề và chuyển giao khoa học kỹ thuật, nhiều chị em phụ nữ đã tự tin, an tâm  hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp và từng bước xây dựng thương hiệu, khởi nghiệp thành công.

Với ý tưởng khởi nghiệp từ dự án "Ươm, trồng cây giang rừng" của chị Đinh Thị Thu, dân tộc Lô Lô, Hội LHPN huyện Bắc Quang (Hà Giang) lọt vào vòng chung kết Cuộc thi Phụ nữ khởi nghiệp, phát huy tài năng bản địa năm 2023.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Đinh Thị Thu, Giám đốc HTX Nhật Minh cho biết: Với điều kiện khí hậu tự nhiên, cây giang ở xã Tân Quang rất phát triển. 

Theo chị Thu, cây giang có nhiều công dụng như, lá giang có thể làm vỏ các loại bánh và lót đĩa trang trí các loại thức ăn. Đặc biệt, lá giang khi được sấy khô có mùi rất thơm đặc trưng nên được các nhà hàng khách sạn của Trung Quốc rất thích và lựa chọn để kết hợp với các món ăn. Vì vậy, lá giang chủ yếu là xuất khẩu cho các công ty doanh nghiệp ở Trung Quốc. Giá lá giang tươi dao động từ 15.000-20.000 đồng/kg. Chỉ riêng HTX của chị, cũng đang thu mua khoảng 10 tấn lá hàng ngày, tạo công ăn việc làm cho khoảng 70 nhân công nhân, với mức lương từ 4- 5 triệu/tháng. Nhờ vậy, cây giang được xem là cây xóa nghèo ở Bắc Quang.

Tuy nhiên, nghề thu hái và chế xuất lá giang hiện là nghề tự phát, chủ yếu thu hái lá giang tự nhiên. Bên cạnh đó, nhiều cánh rừng giang trong tự nhiên hiện nay đang rơi vào chu kỳ suy thoái, cây đến chu kỳ chết tự nhiên đã dẫn đến nguồn lá giang ngày trở nên ngày một khan hiếm.

 Để đảm bảo tính bền vững cho sản xuất chế biến lá giang, chị Đinh Thị Thu đã ấp ủ việc bảo tồn và phát triển, cũng như nâng cao giá trị của cây giang. Hiện nay, HTX của chị Thu đã tiến hành ươm tạo cây con sinh trưởng và phát triển tốt.

Dự án "Ươm, trồng cây Giang rừng" đoạt giải khuyến khích được Ban giám khảo Chung kết Cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp, phát huy tài nguyên bản địa” đánh giá,  có tính khả thi và hiệu quả kinh tế cao giúp xóa đói giảm nghèo, phát triển tài nguyên bản địa, bảo vệ môi trường sinh thái rừng.

Hay như dự án khởi nghiệp từ cây dược liệu quý sâm nam núi Dành của chị Nguyễn Thị Kim Dung, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Là một kỹ sư nông nghiệp nên chị nhận thấy sâm nam là cây dược liệu quý, nhưng chưa được chú trọng và phát triển xứng tầm, chị nung nấu ý tưởng phát huy giá trị của loại dược liệu này.

Chị Dung chia sẻ: "Ý tưởng nung nấu đã lâu, nhưng cơ duyên thực sự đến là vào năm 2019-2020 khi Trung tâm giống cây trồng tỉnh Bắc Giang về nghiên cứu và giúp nhân giống cây dược liệu quý này. Tôi quyết tâm quy tụ các hộ trồng sâm trên địa bàn xã Liên Chung lại thành lập HTX để cùng nhau xây dựng và phát triển thương hiệu Sâm nam núi Dành".

Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực hiện dự án, chị đã gặp rất nhiều khó khăn. Ban đầu là các xã viên chưa thực sự tin tưởng vào hướng đi của HTX nên còn e ngại đầu tư. Vì vậy, nguồn vốn sản xuất còn hạn hẹp dẫn tới những khó khăn trong việc mở rộng quy mô sản xuất. Sản phẩm HTX của chị còn phải đối mặt với nhiều thách trên thị trường có một số cây trồng gần giống với cây sâm nam núi Dành, nhưng chất lượng chưa được kiểm chứng và giá cả cạnh tranh so với sản phẩm Sâm nam núi Dành của HTX…

Nhưng sau 3 năm nỗ lực khắc phục mọi khó khăn, chị Kim Dung đã dần đưa HTX hoạt động và phát triển, tạo ra các sản phẩm đạt chất lượng cao, lan tỏa tới người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Bản thân chị thường xuyên tham gia các lớp tập huấn nâng cao trình độ; tham gia các cuộc hội thảo, xúc tiến thương mại, quảng bá giới thiệu sản phẩm.

Hiện nay, HTX chị đã tạo việc làm cho hàng chục lao động nữ ở địa phương từ các công việc chăm sóc vườn cây, thu hái, đóng gói... Đặc biệt vào mùa vụ, HTX sử dụng khoảng 100 lao động thu hái hoa trong vòng 1,5-2 tháng, với thu nhập ổn định từ 250-300 nghìn đồng/người/ngày. Thu nhập giúp cho chị em chủ động được kinh tế để chi tiêu, góp phần giữ gìn gia đình ấm no, hạnh phúc", chị Kim Dung cho biết.

Hiện nay, HTX có nhiều sản phẩm giá trị như Nụ hoa sâm nam núi Dành (đạt OCOP 4 sao); Củ sâm tươi (trên 5 tuổi); Củ sâm khô, củ sâm ngâm mật ong, củ sâm ngâm rượu; cùng các sản phẩm liên kết như trà túi lọc, trà hòa tan, tinh chất sâm, dầu gội sâm, trà mộc sâm…

Tại Cuộc thi "Phụ nữ khởi nghiệp, phát huy tài năng bản địa" năm 2023, dự án khởi nghiệp từ cây dược liệu quý sâm nam núi Dành đã giành được giải Nhì và được các doanh nghiệp ký kết tiêu thụ sản phẩm.

Nâng cao quyền năng của phụ nữ

Với sự đồng hành của hội liên hiệp phụ nữ các cấp, bằng nhiều hình thức, nội dung đa dạng, phong phú, như hỗ trợ phát triển kinh tế, khởi nghiệp, tạo mô hình sinh kế, học nghề..., phụ nữ Việt Nam ngày càng phát huy được năng lực, có nhiều đóng góp quan trọng cho nền kinh tế.

Những đóng góp của phụ nữ qua các hoạt động khởi nghiệp, đã tạo ra giá trị mới, động lực mới, không chỉ góp phần to lớn trong phát triển kinh tế đất nước mà còn có những tác động tích cực vào giải quyết những vấn đề xã hội...

Câu chuyện khởi nghiệp của chị Hoàng Bích Ngọc, Giám đốc Hợp tác xã Nà Pái, xã Tân Văn, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn cũng là một minh chứng. Chị và HTX đã mang đến cuộc sống ấm no cho nhiều chị em phụ nữ dân tộc, trong đó có rất nhiều hộ nghèo DTTS.

Huyện Bình Gia là huyện khó khăn và những người phụ nữ luôn luôn gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển kinh tế. Là Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ thôn, chị Ngọc đã mạnh dạn khởi nghiệp với chuỗi nông sản nông nghiệp bền vững, qua đó giúp các hộ cận nghèo vươn lên thoát nghèo và tiêu thụ sản phẩm giúp bà con nông dân trong thôn.

Hiện nay, chị đang xây dựng chuỗi giá trị hoa hồi và dược liệu tán hồi, với mong muốn đưa HTX trở thành HTX đầu tiên của phụ nữ dân tộc thiểu số xuất khẩu hoa hồi. Không ngừng nỗ lực để vươn lên, chị Bích Ngọc không chỉ khởi nghiệp thành công, mà còn có nhiều dự án giúp cho phụ nữ cận nghèo, phụ nữ nghèo thoát nghèo.

Chị Hoàng Bích Ngọc chia sẻ: Khi khởi nghiệp, tôi gặp rất nhiều khó khăn. Bản thân tôi là phụ nữ dân tộc nên chưa mạnh dạn tiếp xúc với các mối quan hệ xã hội, tiếp cận các lớp học mà chỉ biết lao động cật lực bằng tay chân. Cho đến khi hiểu được cần phải thay đổi cuộc sống, tôi có mong muốn khởi nghiệp, không ít người ngăn cản, bảo phụ nữ thì khởi nghiệp cái gì, đàn bà chỉ có chăm con, làm ruộng làm nương thôi, không có đi làm kinh tế gì cả. Nhưng tôi vẫn quyết tâm khởi nghiệp. Tại cuộc thi “Phụ nữ tự tin làm chủ” chị Hoàng Bích Ngọc - đã chứng tỏ được bản lĩnh và giành được giải Nhì.

Từ những người nông dân không có ai biết đến máy tính, công nghệ, chúng tôi đã tham gia các chương trình tập huấn. Hiện tại HTX của chị Hoàng Bích Ngọc đã có trên google map và những trang fanpage riêng của HTX, có kênh Tiktok… HTX cũng là 1 trong 4 dự án điểm của tỉnh Lạng Sơn trong khởi nghiệp. Doanh thu của HTX đạt 180 triệu đồng/tháng, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động người DTTS và người yếu thế.

Phong trào khởi nghiệp, tạo động lực, truyền cảm hứng mạnh mẽ để hội viên phụ nữ, nhất là phụ nữ DTTS mạnh dạn, tự tin mang khát vọng khởi nghiệp của mình vươn cao, vươn xa, lan tỏa và hòa chung vào làn sóng khởi nghiệp Quốc gia.

Dự và phát biểu tại Lễ trao giải Chung kết cuộc thi "Phụ nữ khởi nghiệp, phát huy tài năng bản địa" vừa diễn ra ngày 14/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: "Những đóng góp của phụ nữ thông qua các hoạt động khởi nghiệp đã tạo ra giá trị mới, động lực mới, không chỉ góp phần to lớn trong phát triển kinh tế đất nước mà còn có những tác động tích cực vào giải quyết những vấn đề xã hội, góp phần ổn định chính trị-xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân".