Cây tầm ma là một loại cây dễ trồng, có thể tìm thấy ở khắp mọi miền đất nước, từ đồng bằng đến miền núi và được thu hoạch quanh năm. Ảnh: minh họaĐặc điểm hình thái
Các cây tầm ma thường cao trên 1m và có gốc thân hóa gỗ; lá cây hình trái tim, nhiều lông, mọc so le nhau, phần mặt trên lá có màu xanh đậm và mặt dưới có màu trắng bạc. Mép lá có khía răng; rễ cây tầm ma có dạng củ, hình trụ, cong, màu vàng và chứa nhiều nhựa gôm; cây có hoa đơn tính nằm cùng gốc.
Bộ phận thu hái
Cây tầm ma là một loại cây dễ trồng, có thể tìm thấy ở khắp mọi miền đất nước, từ đồng bằng đến miền núi và được thu hoạch quanh năm. Bộ phận dùng làm thuốc của cây tầm ma là rễ và lá. Rễ cây tầm ma thường được thu hoạch vào mùa thu, khi cây đã già. Lá cây tầm ma có thể thu hoạch quanh năm, nhưng tốt nhất là thu hoạch vào mùa hè, khi lá cây còn non, nhiều nhựa.
Thành phần hóa học trong cây tầm ma rất phong phú, bao gồm nhiều loại vitamin, khoáng chất, flavonoid, polyphenol,… Các thành phần hóa học này có tác dụng dược lý đa dạng, giúp cây tầm ma có nhiều công dụng chữa bệnh:
Vitamin: Cây tầm ma chứa nhiều loại vitamin, bao gồm vitamin A, B, C, E, K,… Các vitamin này có tác dụng tăng cường sức đề kháng, bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh.
Khoáng chất: Cây tầm ma chứa nhiều loại khoáng chất, bao gồm kali, canxi, sắt, kẽm,… Các khoáng chất này có tác dụng duy trì các chức năng bình thường của cơ thể.
Flavonoid: Cây tầm ma chứa nhiều loại flavonoid, bao gồm quercetin, kaempferol, rutin,… Các flavonoid có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn,…
Polyphenol: Cây tầm ma chứa nhiều loại polyphenol, bao gồm axit gallic, axit protocatechuic,… Các polyphenol có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, kháng khuẩn,…
Chiết xuất cây Tầm Ma (Nettle extract) có nhiều công dụng, trong đó nổi bật nhất là tác dụng chữa bệnh. Theo y học cổ truyền, cây tầm ma có vị đắng, tính bình, có tác dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, giải độc, chỉ huyết, tán ứ. Ảnh: minh họaTác dụng của cây tầm ma
Cây tầm ma có nhiều công dụng, trong đó nổi bật nhất là tác dụng chữa bệnh. Theo y học cổ truyền, cây tầm ma có vị đắng, tính bình, có tác dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, giải độc, chỉ huyết, tán ứ.
Một số nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, các thành phần hóa học trong cây tầm ma có tác dụng như sau:
Lợi tiểu: Cây tầm ma có tác dụng lợi tiểu, giúp tăng lượng nước tiểu, đào thải các chất độc ra khỏi cơ thể.
Thanh nhiệt, giải độc: Cây tầm ma có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giúp cơ thể khỏe mạnh, phòng ngừa bệnh tật.
Chống viêm: Cây tầm ma có tác dụng chống viêm, giúp giảm đau, sưng, viêm.
Kháng khuẩn: Cây tầm ma có tác dụng kháng khuẩn, giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.
Chống oxy hóa: Cây tầm ma có tác dụng chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi các tác nhân gây hại.
Công dụng của cây tầm ma
Nhờ vào các tác dụng kể trên, các công dụng của cây tầm ma gồm:
1. Điều trị dị ứng
Cây tầm ma có thể có tác dụng chống viêm và chống dị ứng. Những chất này hoạt động chống lại phản ứng tự nhiên của cơ thể với phấn hoa và các chất gây dị ứng gồm nghẹt mũi và chảy nước mắt.
2. Điều trị bệnh gout
Trà cây tầm ma có thể giúp loại bỏ axit uric dư thừa trong cơ thể và làm giảm một số triệu chứng của tình trạng này.
3.Điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu
Trà cây tầm ma có thể giúp chữa nhiễm trùng bàng quang bằng cách giảm viêm ở bàng quang hoặc niệu đạo. Loại trà thảo dược này có tác dụng lợi tiểu, làm tăng cơ hội nước tiểu đưa vi khuẩn gây nhiễm trùng ra ngoài cơ thể.
4. Hỗ trợ điều trị phì đại tuyến tiền liệt
Các nghiên cứu cho thấy rằng cây tầm ma giúp làm giảm tình trạng phì đại của tuyến tiền liệt bằng cách thay đổi nồng độ hormone hoặc tương tác với các tế bào tuyến tiền liệt và giảm bớt các triệu chứng khác của bệnh.
5. Tốt cho móng
Vì dược liệu này có chứa silica và các khoáng chất khác cần thiết cho quá trình tạo móng nên uống một tách trà cây tầm ma mỗi ngày có thể kích thích móng phát triển khỏe mạnh.
6. Tốt cho da và tóc
Trà cây tầm ma có thể giúp làm đẹp da và tóc tự nhiên nhờ tác dụng nuôi dưỡng và chống viêm.
Loại trà thảo dược này đã được chứng minh là giúp làm sạch mụn trứng cá và bệnh chàm, cũng như kích thích tóc dày, bóng mượt hơn. Nó cũng tăng cường lưu thông máu da đầu thúc đẩy sự phát triển của tóc.
7. Tốt cho sức khỏe phụ nữ
Cây tầm ma chứa nhiều khoáng chất và vitamin, rất tốt cho sức khỏe phụ nữ. Cây tầm ma có thể cải thiện sức khỏe sinh sản, hội chứng tiền kinh nguyệt và tình trạng mãn kinh.
Thảo dược này cũng có thể hỗ trợ giảm tình trạng kiệt sức do thiếu sắt do kinh nguyệt nhiều và mang thai.
Ở phụ nữ đang cho cho bú, tầm ma có thể cung cấp thêm chất dinh dưỡng trong sữa mẹ, tốt cho trẻ bú.
8. Tốt cho sức khỏe tim mạch
Tầm ma chứa nhiều thành phần dinh dưỡng có lợi cho hệ tim mạch, giúp giảm viêm và kiểm soát tốt huyết áp và cholesterol.
Tuy nhiên, vẫn cần có nhiều nghiên cứu hơn trên người để đánh giá việc sử dụng cây tầm ma để giảm huyết áp, bao gồm cải thiện các chỉ số lipid trong máu ở những người mắc và không mắc bệnh tiểu đường.
9. Kiểm soát đường huyết
Theo các nhà nghiên cứu, cây tầm ma có thể làm tăng cường quá trình sản xuất insulin trong cơ thể do có chứa flavonoid có khả năng chống oxy hóa.
10. Điều trị các bệnh tự miễn
Chiết xuất cây tầm ma thường được sử dụng trong các phương pháp điều trị tại chỗ để điều trị các rối loạn tự miễn dịch, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp, nhờ vào đặc tính chống viêm và giảm đau của thảo dược này.
Theo nghiên cứu, cây tầm ma có thể là một liệu pháp hỗ trợ điều trị hiệu quả và an toàn cho các bệnh tự miễn.
11. Tốt cho thận và mật
Cây tầm ma là một loại thuốc lợi tiểu tuyệt vời, do đó có thể làm giảm nguy cơ sỏi thận và túi mật.
Ngoài ra, nó còn giúp loại bỏ các chất có hại, như vi khuẩn và phòng ngừa nhiễm trùng bàng quang.
Một số bài thuốc từ cây tầm ma
Trong rất nhiều công dụng kể trên, tầm ma có thể được sử dụng trong các bài thuốc sau:
Trị sa tử cung: Sắc 30g rễ cây tầm ma khô sắc với 600ml nước, chia uống nhiều lần trong ngày, dùng liên tục 3 - 4 ngày.
Cầm máu vết thương: Lá tầm ma rửa sạch, giã nát, đắp lên vết thương rồi băng mỏng lại.
Lợi tiểu: Sắc 10 - 30g rễ và lá tầm ma với nước.
Chữa tiểu són, tiểu buốt, sỏi thận: Rễ tầm ma kết hợp với hành và hoa mã đề chữa được các bệnh trên.
Bệnh phong thấp, đau khớp: 50g rễ tầm ma ngâm trong 1 lít rượu, uống 2 lần, mỗi lần 10ml, dùng đều đặn trong 1 tuần.
Trị tê mỏi tay chân: Sắc 15 - 20g rễ tầm ma uống trong ngày.
Cây tầm gai có chứa chất flavonoid rutin, chống oxy hoá tế bào, phòng chống các tác nhân có hại có cơ thể. Ảnh: minh họaMột số đối tượng lưu ý khi dùng cây tầm ma
Đối với một số đối tượng dưới đây, thì nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng cây tầm ma điều trị.
Phụ nữ mang thai: Thảo dược này không an toàn trong thời kỳ mang thai vì có thể kích thích, co bóp tử cung và dẫn đến sảy thai. Tốt hơn là không nên dùng loại cây này nếu bạn đang mang thai hoặc đang cho con bú.
Bệnh tiểu đường: Cây tầm ma có thể làm giảm lượng đường trong máu. Có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết ở những người đang điều trị bệnh tiểu đường. Theo dõi lượng đường trong máu của bạn một cách cẩn thận nếu bạn bị tiểu đường và đang sử dụng loại thảo mộc này.
Giảm huyết áp: Cây tầm ma có thể làm hạ huyết áp. Về lý thuyết, cây tầm ma có thể làm tăng nguy cơ huyết áp thấp ở những người dễ bị huyết áp thấp. Nếu bạn bị huyết áp cao hoặc huyết áp thấp, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Các vấn đề về thận: Cây tầm ma làm tăng lưu lượng nước tiểu. Nếu bạn có vấn đề về thận, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cây tầm ma cũng có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn khi sử dụng như đau bụng, đổ mồ hôi, tiêu chảy. Do đó, tốt hơn hết bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thử sử dụng loại cây này. Ngoài ra, gai và lông của tầm ma có chứa một số hoạt chất sinh học có thể gây ngứa, kích ứng da nên khi hái lá hoặc thu hoạch cần hết sức cẩn thận.
