Mùa Xuân ở núi rừng bắt đầu bằng mùi khói bếp quện sương, bằng tiếng gà gáy vọng từ sườn đồi sang thung lũng, bằng những nghi lễ cổ xưa được gìn giữ qua bao thế hệ, nơi con người trò chuyện với đất trời, tổ tiên và chính mình. Đi dọc các bản làng vùng cao những ngày giáp Tết, tôi lần theo dấu mùa Xuân qua phong tục, qua lễ nghi, qua câu chuyện đời - chuyện người còn nguyên hơi thở của núi rừng.
Những ngày cận Tết Nguyên đán, chợ phiên Tủa Thàng, xã Tủa Thàng, tỉnh Điện Biên, trở nên nhộn nhịp, rực rỡ sắc màu. Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, phiên chợ vùng cao còn là không gian văn hóa đặc sắc, nơi đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Thái gặp gỡ, giao lưu và chuẩn bị cho mùa Xuân mới đủ đầy, ấm áp.
Những ngày này chợ nổi Cái Răng, TP. Cần Thơ rực rỡ sắc màu của hoa tươi, tiếng cười nói của người mua, người bán, tiếng máy ghe rộn rã khắp nơi. Vài năm gần đây, chợ nổi trở thành điểm hút khách du lịch, nhất là những ngày đầu Xuân. Tết vì thế không chỉ là thời gian nghỉ mà còn là “mùa làm ăn” mới với các thương hồ.
Ngày 10/2 Dương lịch (tức ngày 23 tháng Chạp), chợ phiên Cốc Ly, xã Bảo Nhai, tỉnh Lào Cai họp phiên cuối cùng của năm. Vì là phiên chợ giáp Tết nên chợ đông hơn ngày thường, cũng vì thế mà sắc màu từ trang phục thổ cẩm của đồng bào các dân tộc cũng rực rỡ hơn
Trong 2 ngày 7 và 8/2, UBND xã Trung Khánh Vĩnh (Khánh Hòa) tổ chức Phiên chợ vùng cao Xuân Bính Ngọ 2026 nhằm quảng bá, giới thiệu các sản vật của địa phương và những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS trong tỉnh.
Từ ngày 27/2 - 1/3/2026, Chương trình Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026 sẽ được tổ chức tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội).
Thời gian qua, xã biên giới Pa Tần, tỉnh Lai Châu đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực bảo tồn phát triển văn hóa của dân tộc Mảng, trong đó có việc mở các lớp học truyền khẩu tiếng Mảng. Qua đó, góp phần giúp thế hệ trẻ biết trân trọng và phát huy giá trị nguồn cội.
Chiều 31/1, đồng bào Ba Na ở làng Kon Rơ Bang 2, xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Lễ khánh thành nhà rông sau một thời gian sửa chữa. Đây là ngôi nhà rông được hình thành từ năm 1918, có lịch sử gần 110 năm ở vùng đất cực Bắc Tây Nguyên.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ, không khí Xuân rộn ràng lan tỏa khắp làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Trong các xưởng gốm đỏ lửa suốt ngày, các nghệ nhân tất bật hoàn thiện những công đoạn cuối cùng để cho ra đời các sản phẩm linh vật ngựa để phục vụ thị trường Tết và nhu cầu trưng bày, trang trí dịp đầu năm mới.
Trong đời sống văn hóa - tín ngưỡng của người Chăm theo đạo Bàlamôn, hôn nhân không chỉ là việc riêng của hai cá nhân, mà còn là một nghi lễ thiêng liêng trong chu kỳ vòng đời người. Trải qua nhiều biến đổi của xã hội, lễ cưới truyền thống của người Chăm vẫn được gìn giữ với hệ thống nghi thức chặt chẽ, phản ánh đậm nét chế độ mẫu hệ và quan niệm về sự hòa hợp âm - dương.
Từ bao đời nay người Dao Thanh Phán ở Đèo Đọc luôn duy trì Tết làng (hay Tết Nhà lớn). Đây là cái Tết của cộng đồng, được thống nhất tổ chức trước Tết Nguyên đán (thường vào cuối tháng Chạp).
Lễ Mở cửa kho lúa của người Brâu là nghi lễ quan trọng, được tổ chức sau mùa thu hoạch nhằm xin phép Giàng và thần linh cho phép sử dụng lúa thóc trong kho, đồng thời cầu mong mùa màng bội thu, buôn làng no đủ. Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn thể hiện đậm nét bản sắc văn hóa và tinh thần gắn kết cộng đồng của một trong những dân tộc ít người ở Việt Nam.
Tuồng hay còn gọi là hát bội, từ xa xưa đã là một trong những “viên ngọc quý” của sân khấu truyền thống Việt Nam. Mỗi điệu bộ, nhịp trống chầu, mỗi lớp hóa trang cầu kỳ đều gói trong đó chiều sâu văn hóa và tinh thần sáng tạo của dân tộc. Thế nhưng trước nhịp sống hiện đại, tuồng dần mai một, đặt ra câu hỏi phải làm gì để giữ gìn và khơi lại sức sống cho loại hình nghệ thuật độc đáo này.
Liên hoan phim tài liệu ngắn quốc tế đầu tiên trên thế giới dành riêng cho đề tài văn hóa Việt mang tên “Viet Culture in Motion”, do Hiệp hội xúc tiến phát triển văn hóa ART SPACE tại Pháp tổ chức, với Trưởng Ban Giám khảo là Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Quang Tùng của Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương.
Giữa không gian văn hóa đa sắc của vùng cao tỉnh Quảng Ninh, Lễ cấp sắc của người Dao Thanh Phán được xem là nghi lễ quan trọng nhất trong đời người đàn ông. Đây không chỉ là nghi thức tín ngưỡng mà còn là sự khẳng định cội nguồn, trách nhiệm và vị thế trong cộng đồng.
Những ngày đầu năm mới 2026, Đắk Lắk trở nên rộn ràng hơn khi đón hàng nghìn lượt du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, trải nghiệm. Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc thiên nhiên, khí hậu ôn hòa, du lịch Đắk Lắk ngày càng tạo dấu ấn riêng nhờ việc khai thác, phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống.
Với sự hỗ trợ thiết thực của chính quyền địa phương, thời gian gần đây, những nghệ nhân người Xơ Đăng ở tỉnh Quảng Ngãi có nhiều động lực trên hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị của nghề truyền thống. Với họ, đó vừa là tình yêu, vừa là trách nhiệm để nghề truyền thống luôn "sống" trong cộng đồng.
Lễ Mừng cơm mới của dân tộc Khơ Mú là một trong những nghi lễ truyền thống tiêu biểu, phản ánh đậm nét đời sống văn hóa tinh thần gắn liền với sản xuất nông nghiệp của đồng bào ở khu vực Tây Bắc. Được tổ chức sau mỗi vụ thu hoạch, lễ hội không chỉ là dịp tạ ơn tổ tiên, thần linh mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc giữa nhịp sống hiện đại.
Sáng 1/1/2026, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP. Hà Nội) diễn ra Phiên chợ vùng cao đặc sắc với chủ đề: Chào năm mới 2026. Trong ngày đầu diễn ra, phiên chợ đã mang đến không gian rực rỡ sắc màu với những trải nghiệm văn hóa độc đáo, sản phẩm thủ công và ẩm thực truyền thống.
Lần đầu tiên được tổ chức, Lễ hội Văn hóa Sông nước Cần Thơ năm 2025 mang ý nghĩa quan trọng trong việc tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa sông nước đặc trưng của Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Cần Thơ nói riêng đến người dân và du khách trong, ngoài nước. Đặc biệt, trong khuôn khổ Lễ hội, giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS đã được giới thiệu sinh động, góp phần tăng cường công tác đối ngoại Nhân dân, thúc đẩy giao lưu và hội nhập.
