Không chỉ trao con giống, Lạng Sơn tìm đầu ra để người dân thoát nghèo bền vững
Từ hỗ trợ cây, con giống đến liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm, các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia 1719 đang giúp đồng bào dân tộc thiểu số ở Lạng Sơn phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.
Trao sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương
Là tỉnh miền núi, Lạng Sơn còn nhiều hộ dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) gặp khó khăn trong sản xuất do thiếu vốn, kỹ thuật và đầu ra ổn định.
Từ thực tế đó, các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) tập trung hỗ trợ cây, con giống, chuyển giao kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm, giúp người dân phát triển sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương.
Tại xã Nhân Lý, nguồn vốn Tiểu dự án 2, Dự án 3 được sử dụng để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất. Năm 2026, xã triển khai hai mô hình liên kết chăn nuôi dê và ngựa bạch sinh sản theo chuỗi giá trị, hướng tới tạo sinh kế cho hộ nghèo, cận nghèo.
Mô hình nuôi ngựa bạch sinh sản có tổng kinh phí gần 4 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ hơn 1,95 tỷ đồng. Dự án triển khai tại 17 hộ với 34 con ngựa, gồm 32 ngựa cái và 2 ngựa đực hậu bị sinh sản.
Trong khi đó, mô hình chăn nuôi dê tại các thôn Hợp Nhất, Bắc Phù, Lâm Sơn và Tồng Cút có tổng kinh phí hơn 4,6 tỷ đồng, với ngân sách hỗ trợ hơn 1,9 tỷ đồng, người dân đối ứng hơn 2,6 tỷ đồng.
Là hộ cận nghèo tham gia mô hình, gia đình ông Lộc Văn Toàn, thôn Hợp Nhất, được hỗ trợ 17 con dê giống.
Theo ông Toàn, dê dễ nuôi, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương và không đòi hỏi chi phí đầu tư quá lớn. Đàn dê giống là nguồn vốn ban đầu để gia đình phát triển chăn nuôi, nhân đàn, từng bước tăng thu nhập.
Không chỉ được hỗ trợ con giống, các hộ còn được cung cấp thức ăn chăn nuôi, hướng dẫn kỹ thuật, quy trình chăn nuôi an toàn sinh học và phòng, chống dịch bệnh.
Đáng chú ý, hợp tác xã tham gia mô hình cam kết thu mua dê, ngựa khi vật nuôi đủ tuổi, đạt tiêu chuẩn xuất chuồng. Việc gắn hỗ trợ sản xuất với bao tiêu sản phẩm giúp người dân yên tâm đầu tư, giảm nỗi lo tìm đầu ra.
Ông Vương Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Nhân Lý, cho biết địa phương chú trọng lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện sản xuất và nhu cầu thực tế. Kết hợp hỗ trợ con giống, kỹ thuật với liên kết tiêu thụ được kỳ vọng giúp người dân duy trì sản xuất, nâng cao hiệu quả chăn nuôi và cải thiện thu nhập.
.jpg)
Từ hỗ trợ ban đầu đến giảm nghèo bền vững
Hiệu quả của chính sách hỗ trợ sinh kế còn được ghi nhận tại xã Bằng Mạc.
Trước đây, gia đình bà Hoàng Thị Bình, thôn Cao Minh, chủ yếu sống bằng nghề trồng ngô, lúa. Thiên tai, mưa lũ thường xuyên ảnh hưởng đến sản xuất, khiến cuộc sống gặp nhiều khó khăn.
Năm 2022, được vận động tham gia dự án chăn nuôi ngựa bạch, gia đình bà mạnh dạn đăng ký. Sau hơn hai năm chăm sóc, đàn ngựa sinh trưởng, sinh sản tốt. Gia đình bán lứa ngựa đầu tiên, thu về 30 triệu đồng và hiện tiếp tục duy trì mô hình.
“Trước đây gia đình chỉ trông vào trồng ngô, lúa, nhưng thường xuyên mất mùa do thiên tai, lũ lụt. Từ khi tham gia dự án nuôi ngựa bạch, gia đình có thêm nguồn thu, góp phần trang trải chi tiêu và cải thiện đời sống”, bà Bình chia sẻ.
Hiện thôn Cao Minh duy trì hơn 30 mô hình sản xuất phù hợp với lợi thế địa phương, trong đó có chăn nuôi trâu, bò, ngựa bạch. Theo thống kê của địa phương, các hộ tham gia dự án có thu nhập tăng thêm bình quân 50-70 triệu đồng mỗi năm.
Tháng 8/2025, thôn Cao Minh được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong thực hiện Chương trình MTQG 1719.
Không chỉ tại Nhân Lý và Bằng Mạc, nhiều địa phương khác của Lạng Sơn cũng triển khai các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế.
Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh thực hiện 309 dự án với 8.892 hộ tham gia. Các dự án tạo điều kiện để người dân tiếp cận giống cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tổ chức sản xuất hiệu quả hơn.
Cùng với các chính sách giảm nghèo khác, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh giảm bình quân khoảng 3% mỗi năm.
Ông Hoàng Xuân Thuận, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn, đánh giá các dự án góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho hộ nghèo vùng DTTS và miền núi. Đáng chú ý, nhiều người dân đã thay đổi cách nghĩ, cách làm, mạnh dạn áp dụng kỹ thuật mới và lựa chọn mô hình phù hợp.
Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh tiếp tục chỉ đạo các xã rà soát nhu cầu, lựa chọn mô hình sát điều kiện thực tế, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng.
Cùng với chuyển giao kỹ thuật, Lạng Sơn chú trọng tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn hỗ trợ đầu vào với liên kết tiêu thụ. Đây là hướng đi quan trọng để các dự án không chỉ dừng ở việc trao cây, con giống mà còn giúp người dân duy trì sinh kế, tạo nguồn thu lâu dài, từng bước giảm nghèo bền vững.
