Ký ức của cựu giao liên 96 tuổi trở thành “tấm bản đồ” tìm hài cốt đồng đội
Ký ức vẫn còn vẹn nguyên của ông Sô Hỗn, người cựu giao liên 96 tuổi ở thôn Phước Tân, xã Tây Sơn đã giúp Đội K51 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk tìm thấy 2 hài cốt liệt sĩ.
Hơn nửa thế kỷ gìn giữ ký ức về đồng đội
Dù đã bước sang tuổi 96, cụ Sô Hỗn (SN 1930), dân tộc Chăm vẫn còn nhớ rõ về những năm tháng làm giao liên giữa chiến trường.
Trong ký ức ấy là những con suối, triền núi, những lối mòn dẫn vào Bệnh xá Trúc Bạch, nơi từng điều trị thương binh của lực lượng cách mạng những năm kháng chiến.
Theo lời kể của cụ, khoảng giai đoạn 1968 - 1969, Bệnh xá Trúc Bạch được đặt bên dòng suối Cà Lúi, thuộc khu vực thôn Gia Trụ, xã Phước Tân, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên (cũ). Đây là nơi tiếp nhận, cứu chữa nhiều thương binh từ các chiến trường chuyển về.
"Tại đây, nhiều đồng chí bị thương quá nặng không qua khỏi dù các y, bác sĩ đã hết lòng cứu chữa. Trong điều kiện chiến tranh, các anh được an táng ngay trên sườn núi Hòn Ông, quanh khu vực bệnh xá", cụ Sô Hỗn xúc động nhớ lại.
Chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ, địa hình khu vực thay đổi nhiều do thời gian và tác động của thiên nhiên. Nhiều dấu tích không còn, nhưng với người cựu giao liên, vị trí những ngôi mộ năm xưa vẫn luôn in đậm trong ký ức.
Mỗi khi nhắc đến đồng đội, cụ lại xúc động, ánh mắt rưng rưng. Cụ luôn trăn trở rằng nếu không kịp chỉ lại nơi đồng đội mình nằm xuống thì việc tìm kiếm các liệt sĩ sẽ khó khăn hơn.
Băng rừng đưa liệt sĩ trở về đoàn viên
Từ nguồn thông tin quý giá của cụ Sô Hỗn, Đội K51 nhiều lần tổ chức khảo sát thực địa. Ở tuổi xấp xỉ bách niên, cụ Sô Hỗn vẫn trực tiếp cùng cán bộ, chiến sĩ băng rừng, vượt suối, đối chiếu từng mốc địa hình để xác định vị trí chôn cất các liệt sĩ.
Ngày 7/7, sau quá trình xác minh và nhận được sự khẳng định từ nhân chứng, Đội K51 phối hợp với chính quyền địa phương đã khai quật khu vực được chỉ dẫn.
Từng lớp đất được đào lên cẩn trọng với hy vọng tìm lại dấu tích của những người lính đã hy sinh hơn nửa thế kỷ trước. Hạnh phúc vỡ òa khi lực lượng quy tập phát hiện hai hài cốt liệt sĩ còn được bọc trong túi tử sĩ. Bên cạnh hài cốt còn lưu lại một số di vật.
Khoảnh khắc các anh được đưa lên khỏi lòng đất khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ không giấu được sự xúc động. Sau hơn 50 năm nằm lại giữa núi đồi, cuối cùng các anh cũng được đồng đội tìm thấy.
Hiện, hai hài cốt liệt sĩ đã được lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN nhằm xác định danh tính theo quy định. Các cơ quan chức năng cũng đang hoàn tất các thủ tục để tổ chức lễ truy điệu và an táng theo nghi thức quân đội.
Theo Đội K51, khu vực Bệnh xá Trúc Bạch trước đây từng nhiều lần được cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ tìm kiếm, nhưng đều chưa đạt kết quả do địa hình đã thay đổi quá nhiều. Sự chỉ dẫn chính xác của cụ Sô Hỗn trở thành cơ sở quan trọng, giúp lực lượng quy tập xác định đúng vị trí chôn cất liệt sĩ.
Để ghi nhận nghĩa cử của người cựu giao liên, Ban Chỉ huy Đội K51 đã trao tặng cụ Sô Hỗn 10 triệu đồng. Món quà không chỉ thể hiện sự tri ân đối với một nhân chứng lịch sử, mà còn là sự trân trọng dành cho người đã góp phần quan trọng vào hành trình tìm lại đồng đội.
Việc quy tập thành công hai hài cốt liệt sĩ có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh cả nước đang triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).
Hành trình tìm lại những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc vẫn còn nhiều gian khó. Song, ký ức của những nhân chứng lịch sử luôn là nguồn tư liệu vô giá, góp phần đưa các liệt sĩ trở về sau nhiều thập kỷ nằm lại nơi núi rừng.
.jpg)
