"Làm du lịch giúp bảo tồn văn hóa được tốt hơn"
Bà con duy trì đội cồng chiêng, múa xoang; đan gùi để bán và chế biến các món ăn truyền thống của người Xơ Đăng phục vụ du khách, già làng A Nấc cho biết.
Nơi lưu giữ 622 di sản văn hóa phi vật thể
Tỉnh Quảng Ngãi có diện tích tự nhiên hơn 14.800 km², dân số hơn 2 triệu người, với 43 dân tộc cùng sinh sống.
Những năm qua, từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh đã triển khai hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống đồng bào DTTS.
Đến nay, toàn tỉnh Quảng Ngãi có 622 di sản văn hóa phi vật thể; hơn 2.500 bộ cồng chiêng được lưu giữ. 93 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu, trong đó, có 3 Nghệ nhân Nhân dân và 90 Nghệ nhân Ưu tú.
Ngành văn hóa đã tổ chức phục dựng 46 nghi lễ, lễ hội truyền thống.
Làng Đắk Răng, thuộc thôn Đăk Seang, xã Dục Nông là một trong những ngôi làng còn giữ được nguyên vẹn những giá trị văn hóa truyền thống của người Gié Triêng.
Hiện, làng duy trì đội cồng chiêng, múa xoang; hát dân ca; làm rượu cần; dệt thổ cẩm; chế tác các loại nhạc cụ; đan lát, dụng cụ phục vụ sản xuất, sinh hoạt gia đình.
Già Brôl Vẻ, làng Đăk Răng, thuộc thôn Đăk Seang, xã Dục Nông chia sẻ: Làng có 110 hộ, 348 nhân khẩu. Làng giữ được những giá trị văn hóa truyền thống như hiện nay là nhờ tinh thần đoàn kết của dân làng và sự quan tâm của chính quyền địa phương.
Ông Trần Cao Bảo Việt - Chủ tịch UBND xã Dục Nông, cho biết: Xã đã đầu tư xây dựng cho làng nhà trưng bày các sản phẩm văn hóa truyền thống và tổ chức phục dựng Lễ mừng lúa mới của người Gié Triêng. Hỗ trợ về mọi mặt để làng trở thành làng du lịch cộng đồng vào năm 2024.
Tạo sinh kế từ du lịch cộng đồng
Với những lợi thế sẵn có, các địa phương vùng đồng bào DTTS và miền núi tỉnh Quảng Ngãi đã gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, từng bước tạo sinh kế cho người dân.
Toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 30 điểm du lịch cộng đồng; trong đó, có 19 điểm du lịch cộng đồng thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Việc phát triển du lịch cộng đồng không chỉ giúp đồng bào DTTS nâng cao thu nhập từ chính di sản văn hóa của mình, mà còn giúp công tác bảo tồn bản sắc văn hóa được thực hiện tốt hơn.
Điển hình như làng Kon Chênh, xã Măng Đen. Từ một ngôi làng hoang sơ đã vươn lên thành làng du lịch cộng đồng.
Hằng năm, làng thu hút hàng nghìn du khách đến tham quan, trải nghiệm văn hóa truyền thống của người Mơ Nâm (một nhóm địa phương của dân tộc Xơ Đăng).
Già làng A Nấc, người đầu tiên đầu tư làm du lịch ở làng Kon Chênh, xã Măng Đen, cho biết: Năm 2022, tôi đầu tư xây dựng homestay làm du lịch. Thu nhập hằng tháng khoảng 8 đến 10 triệu đồng, tùy vào lượng khách đến.
Thấy cách làm có hiệu quả, các hộ khác trong làng bắt đầu làm theo và hiện làng đã có 7 hộ làm homestay.
“Chính từ việc làm du lịch đã giúp công tác bảo tồn văn hóa được tốt hơn. Bà con duy trì đội cồng chiêng, múa xoang; đan gùi để bán và chế biến các món ăn truyền thống của người Xơ Đăng để phục vụ du khách”, già làng A Nấc cho biết thêm.
Gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa truyền thống
Ngày 20/7/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi khóa I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU về lãnh đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030.
Một trong những điểm nhấn của Nghị quyết là phát triển văn hóa - xã hội, nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Cùng với đó, tỉnh Quảng Ngãi sẽ chú trọng phục hồi, bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống có nguy cơ mai một; triển khai hiệu quả Đề án bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống của các DTTS tại chỗ trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026 - 2030.
Các nghề truyền thống như dệt, đan lát, làm rượu cần, rèn… sẽ được khôi phục, lưu giữ bí quyết nghề nghiệp, phát huy giá trị văn hóa và từng bước phát triển thành hàng hóa.
Giá trị di sản văn hóa các DTTS được gắn với phát triển du lịch nông thôn, vừa tạo sinh kế, vừa góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.
Với cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, phát triển kinh tế gắn với văn hóa, môi trường và an sinh xã hội, Nghị quyết số 09 của Tỉnh ủy Quảng Ngãi hướng tới tạo chuyển biến thực chất, bền vững tại khu vực nông thôn, miền núi và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
_watermarked.jpg)