Lạng Sơn: Từ dấu ấn hạ tầng đến sinh kế bền vững
Những tuyến đường bê tông trải dài nối liền các bản làng, những đồi na, đồi hồi xanh ngút ngàn được quy hoạch canh tác bài bản... đang từng ngày đổi thay diện mạo nông thôn xứ Lạng.

Từ nguồn lực của các Chương trình mục tiêu quốc gia, Lạng Sơn đặt mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện đại, giảm nghèo bền vững và phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo động lực tăng trưởng và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Dấu ấn về hạ tầng giao thông nông thôn
Nhìn lại giai đoạn 2021–2025, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, từ nguồn vốn Tiểu dự án 1, Dự án 4 thuộc Chương trình MTQG 1719, tỉnh Lạng Sơn đã dành tổng nguồn vốn 1.519,5 tỷ đồng đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, phục vụ sản xuất và đời sống tại vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Hạ tầng được đầu tư đã tạo nên cú hích lớn, đặc biệt là ở mảng hạ tầng thiết yếu. Điểm sáng rõ nét nhất chính là mạng lưới giao thông nông thôn được đầu tư từ nguồn lực của các Chương trình mục tiêu quốc gia, Lạng Sơn đã bê tông hóa, rải nhựa hơn 6.427 km đường, nâng tỷ lệ cứng hóa toàn mạng lưới lên 68%. Riêng giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã làm mới 2.162 km đường các loại, vượt 24% so với mục tiêu đề ra. Đến nay, 100% số xã (theo địa giới cũ) đã có đường ô tô nhựa hoặc bê tông đến tận trung tâm.

Kết quả ấn tượng này không chỉ đến từ nguồn vốn ngân sách mà còn ghi dấu sự chung sức của Nhân dân thông qua việc hiến đất, đóng góp vật liệu và hàng ngàn ngày công lao động.
Tuy nhiên, bức tranh hạ tầng tại một số vùng miền núi, biên giới vẫn còn khoảng cách. Điển hình như tại xã Văn Lãng, trong khi đường trục xã đã cứng hóa tới 91,98% thì đường trục thôn mới chỉ đạt 47,9%. Nhận diện rõ khó khăn này, tỉnh tiếp tục triển khai cơ chế Nhà nước hỗ trợ vật liệu (như hỗ trợ hàng trăm tấn xi măng), Nhân dân đối ứng nhân công để ưu tiên "phủ kín" đường ngõ xóm trong thời gian tới.
Định hình mô hình quản trị và mục tiêu bứt phá đến 2030
Vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính, Lạng Sơn đã nhanh chóng rà soát lại toàn bộ hệ thống tiêu chí. Năm 2026, tỉnh ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026–2030, làm kim chỉ nam cho các địa phương chủ động xây dựng lộ trình phù hợp với thực tế.
Theo Kế hoạch số 310/KH-UBND của UBND tỉnh, mục tiêu đến năm 2030 của Lạng Sơn phấn đấu 37/61 xã đạt chuẩn nông thôn mới (chiếm 60,7%), trong đó có 2 xã đạt chuẩn hiện đại; thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm bình quân 2%/năm; Đạt 200 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận, với ít nhất 20 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm 5 sao...

Khai thác thế mạnh vùng miền, nâng cao sinh kế bền vững
Song song với việc phát triển hạ tầng giao thông nông thôn, Lạng Sơn xác định phát triển kinh tế nông thôn là "chìa khóa" để giảm nghèo bền vững, đặc biệt tại các xã biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cụ thể hóa Kế hoạch số 122/KH-UBND về phát triển nông - lâm nghiệp chủ lực tập trung, tỉnh định hình rõ chiến lược sản xuất hàng hóa lớn gắn với chế biến và tiêu thụ. Đến năm 2030, quy hoạch các vùng trồng cây ăn quả mũi nhọn được ấn định: Vùng trồng na đạt 4.500 ha, vùng quýt và cây ăn quả có múi đạt 3.000 ha; vùng trồng hồng đạt 2.000 ha. Các sản phẩm đặc trưng khác như hồi, quế, thạch đen tiếp tục được đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất.
Bên cạnh việc cải tạo các diện tích kém hiệu quả, Lạng Sơn đang tích cực đưa chuyển đổi số vào công tác quảng bá, xây dựng thương hiệu nông sản và kết nối thị trường. Việc sử dụng nguồn lực đúng trọng điểm, gắn đầu tư đồng bộ giữa hạ tầng hiện đại, môi trường sinh thái và kinh tế nông thôn phát triển với tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân sẽ bảo đảm Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển nông thôn xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến năm 2030; đồng thời tạo nền tảng thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.



