Mái chèo nối nhịp đoàn kết cộng đồng các dân tộc

Ông Hoàng Thanh Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú (Quảng Trị), cho biết: “Địa phương vừa tổ chức thành công Giải đua thuyền truyền thống lần thứ I năm 2026, hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9”.

Lễ hội đua thuyền xã Kim Phú diễn ra tại bến thuyền trên sông Rào Nan, thôn Tân Hóa, xã Kim Phú. Năm nay có 5 đội thuyền nam, với gần 200 vận động viên đến từ các thôn Tân Thiện, Cổ Liêm, Yên Thọ và Tân Hóa. Riêng Tân Hóa có 2 đội tham gia.

“

“Thôn thành lập 2 đội đua với hơn 40 vận động viên, huấn luyện viên. Các tay chèo được tuyển chọn dựa trên sức khỏe, sức bền, kỹ thuật và kinh nghiệm sông nước”.

Ông Đinh Biên Thùy - Trưởng thôn Tân Hóa

Đây là lần đầu tiên giải đua thuyền được tổ chức trên quy mô xã Kim Phú mới sáp nhập. Tuy nhiên, hoạt động này không phải một sự kiện mới, mà là sự tiếp nối một nét văn hóa truyền thống đã được người dân Tân Hóa gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Hoạt động góp phần tăng cường kết nối, xây dựng tinh thần đoàn kết giữa các cộng đồng dân tộc trên địa bàn.

Không khí Lễ hội đua thuyền không chỉ diễn ra dưới sông. Trên bờ, người dân cùng nhau chuẩn bị hậu cần, cổ vũ các đội. Với họ, thành tích trên đường đua là niềm vui chung của cả thôn.

Trải qua phần tranh tài quyết liệt trên sông, đội thuyền thôn Yên Thọ xuất sắc giành giải Nhất Lễ hội đua thuyền trên sông Rào Nan năm 2026.

Gần một thế kỷ giữ Lễ hội đua thuyền trên sông Rào Nan

Đua thuyền trên sông Rào Nan, xã Kim Phú, đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người dân. Tết Độc lập, những người con đi làm ăn, học tập ở muôn phương lại tìm về với nguồn cội để hòa chung với không khí Tết Độc lập tại quê nhà.

Theo các cụ cao niên, hoạt động đua thuyền trên sông Rào Nan xuất hiện vào đầu năm 1927. Khi đó, người dân tổ chức Lễ cầu Đáo ở đình làng Kim Bảng nhằm cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Xong phần lễ, phần hội là hoạt động đua thuyền, được tổ chức trên sông Rào Nậy.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Lễ cầu Đáo được chuyển sang tổ chức vào dịp 2/9. Từ đó, hoạt động đua thuyền trở thành một hoạt động gắn với Tết Độc lập.

Mỗi mùa hội, các làng tuyển những trai tráng khỏe mạnh để tập luyện chèo thuyền. Từ tổ chức đua thuyền nội bộ, thôn sẽ chọn ra những tay chèo tốt nhất tham gia lễ hội đua thuyền cấp xã, được tổ chức trên sông Rào Nan hằng năm.

Trước đây, những chiếc thuyền đua được làm rất công phu. Người dân phải vào rừng tìm những cây gỗ lớn, thân thẳng, đường kính hơn 1m. Những người thợ có kinh nghiệm dùng công cụ thủ công đục thành thuyền.

Kéo thuyền từ rừng về là công đoạn nặng nhọc. Trong quá trình ấy, những điệu hò được cất lên để động viên mọi người. Hò kéo thuyền dần trở thành nét sinh hoạt văn hóa, được sử dụng cả trong lao động sản xuất.

Năm 1965, lễ hội phải tạm dừng do chiến tranh xảy ra. Đến năm 1975, Lễ cầu Đáo được khôi phục và duy trì cho đến nay.

Cũng kể từ đó đến nay, phần hội đua thuyền trên sông Rào Nan đã trở thành một trong những hoạt động sôi nổi nhất trong chuỗi các hoạt động mừng Tết Độc lập ở địa phương.

Gần nửa thế kỷ sau ngày được tổ chức trở lại, lễ hội vẫn giữ sức hút đặc biệt. Mỗi dịp Quốc khánh, người dân Kim Phú sinh sống ở nhiều nơi lại trở về quê. Các gia đình chuẩn bị lễ vật, gặp gỡ người thân và cùng hướng về ngày hội trên sông.

Gần một thế kỷ qua, dòng sông Rào Nan vẫn chứng kiến những thế hệ người Kim Phú nối tiếp nhau giữ nhịp chèo.

Tết Độc lập năm nay, Lễ hội đua thuyền trên sông đã có một không gian mới, rộng lớn hơn với nhiều thôn, bản mới sau sáp nhập. Dù địa danh, tên xã, tên thôn mới, không khí sôi nổi và tinh thần tự hào dân tộc trong dịp Quốc khánh thì mãi trường tồn.

Với người dân Kim Phú, ngày hội đua thuyền mừng Tết Độc lập không chỉ là dịp hội ngộ, mà còn gợi nhắc về những ký ức thân thương, truyền thống tốt đẹp và niềm tự hào dân tộc được gìn giữ qua bao thế hệ.

Gay cấn màn tranh tài của các tay chèo tại giải đua thuyền độc mộc trên sông Đăk Bla

Đua thuyền - Sức mạnh đoàn kết và khát vọng chiến thắng