"Lưới đỡ" an sinh giúp giảm nghèo bền vững
Ngoài những trợ lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững, Nghệ An còn định hình một hệ thống “lưới đỡ” bao gồm hệ thống chính sách an sinh xã hội và tín dụng ưu đãi. Từ đó, giúp người nghèo vượt qua rủi ro, duy trì thành quả và hạn chế tái nghèo.
của tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thanh Hải
"Lưới đỡ" an sinh bao phủ rộng khắp
Có một thực tế được nhìn thấy rõ sau 5 năm triển khai Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 tại Nghệ An, đó là: Những mô hình sinh kế chỉ phát huy hiệu quả khi người dân được bảo vệ bởi một hệ thống chính sách an sinh đủ mạnh.
Bên cạnh nguồn lực từ Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, Nghệ An đã triển khai đồng bộ các chính sách giảm nghèo thường xuyên, tín dụng chính sách xã hội và các chương trình an sinh. Những chính sách này đã giúp người dân đứng vững trước những cú sốc của cuộc sống.
Từ chủ trương đó, giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh Nghệ An đã có hơn 2,18 triệu lượt người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và người dân vùng đặc biệt khó khăn được cấp thẻ bảo hiểm y tế với tổng kinh phí trên 2.116 tỷ đồng.
bà mẹ và trẻ em. Ảnh: CSCC
Cùng với đó, đã có 177.818 lượt học sinh trên toàn tỉnh được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập với tổng kinh phí hơn 182 tỷ đồng.
Đối với những nhu cầu thiết yếu nhất trong cuộc sống, Nghệ An cũng thực hiện hỗ trợ tiền điện cho hơn 210.900 lượt hộ nghèo và 57.000 lượt hộ bảo trợ xã hội, với tổng kinh phí gần 179 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực y tế, ngoài bảo hiểm, tỉnh còn hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh cho 57.704 lượt người nghèo, cận nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn, với kinh phí hơn 29 tỷ đồng...
hộ nghèo. Ảnh: L.T
Nếu bảo hiểm y tế, giáo dục hay hỗ trợ tiền điện giúp người dân giảm bớt gánh nặng chi tiêu, thì tín dụng chính sách lại tạo thêm động lực để họ vươn lên.
Trong giai đoạn 2021 đến hết tháng 7/2025, đã có 346.891 lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.
Trong đó có 35.763 hộ nghèo, 64.755 hộ cận nghèo và 39.314 hộ mới thoát nghèo được vay vốn phát triển sản xuất, tạo việc làm, cho con đi học, đi làm việc ở nước ngoài, xây dựng nhà ở, công trình nước sạch và vệ sinh môi trường.
Nguồn vốn ưu đãi không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn giúp nhiều gia đình duy trì sản xuất sau khi đã thoát nghèo, hạn chế nguy cơ quay trở lại vòng luẩn quẩn thiếu vốn - thiếu sinh kế - tái nghèo.
Chương trình MTQG là "cần câu", chính sách an sinh là "lưới đỡ"
Kết quả giảm nghèo của tỉnh Nghệ An trong những năm qua không chỉ đến từ một chương trình hay một nguồn vốn riêng lẻ.
Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững tập trung hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất, đầu tư hạ tầng, đào tạo nghề và tạo việc làm. Trong khi đó, hệ thống chính sách an sinh thường xuyên giúp người dân duy trì thành quả, giảm thiểu tác động của rủi ro và bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.
Đây cũng là lý do dù năm 2025 việc triển khai Chương trình gặp không ít khó khăn do sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương vẫn chủ động điều chỉnh vốn, chuyển giao dự án, kịp thời tháo gỡ vướng mắc để chương trình được thực hiện thông suốt.
Cùng với đó, phong trào "Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau" tiếp tục lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Riêng năm 2025, có 203 tổ chức, cá nhân tham gia ủng hộ với tổng kinh phí gần 139 tỷ đồng, góp phần bổ sung nguồn lực xây dựng nhà ở, hỗ trợ sinh kế và chăm lo đời sống người nghèo.
Trong năm 2025, hệ thống an sinh tiếp tục phát huy vai trò "lưới đỡ" khi 62.927 lượt hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách được vay hơn 4.092 tỷ đồng vốn ưu đãi; 437.924 người được cấp thẻ BHYT với kinh phí 448 tỷ đồng; 61.401 hộ được hỗ trợ tiền điện với tổng kinh phí hơn 33 tỷ đồng.
Hướng đến giảm nghèo bền vững giai đoạn mới
Bước sang năm 2026, Nghệ An đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 0,5 - 1,5% theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030.
Để đạt mục tiêu này, tỉnh Nghệ An xác định tiếp tục thực hiện đồng bộ các chính sách giảm nghèo, cải thiện thu nhập, mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Đồng thời gắn giảm nghèo với xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế địa phương.
Đối với nguồn vốn Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 chuyển sang năm 2026 còn 514 tỷ đồng, gồm 176 tỷ đồng vốn đầu tư công và 337 tỷ đồng vốn sự nghiệp, đến nay đã giải ngân hơn 81 tỷ đồng.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An Võ Thị Nhung thông tin: Sở đang đôn đốc các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện, đồng thời rà soát, điều chuyển nguồn vốn từ những nội dung không còn khả năng triển khai sang các dự án có nhu cầu và đủ điều kiện giải ngân, bảo đảm sử dụng hiệu quả từng đồng vốn.
Giảm nghèo bền vững không chỉ là câu chuyện giải ngân hay hoàn thành chỉ tiêu. Điều quan trọng hơn là xây dựng được một hệ thống chính sách đủ rộng để khi người dân gặp biến cố, họ không phải quay lại điểm xuất phát.
Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững trao cơ hội phát triển, còn an sinh xã hội và tín dụng chính sách giữ cho cơ hội ấy không bị đánh mất. Chỉ khi hai trụ cột này vận hành đồng bộ, thành quả giảm nghèo mới thực sự bền vững.
