Đại úy Trần Thị Thu Trang, cán bộ giáo dục Trại giam Đắk Trung hướng dẫn phạm nhân từng nét chữỞ Trại giam Đắk Trung, nhiều người phạm tội vì không biết chữ và họ đã phải trả giá cho lỗi lầm của mình. Mong muốn phạm nhân có vốn chữ, mãn hạn ra tù sẽ làm lại cuộc đời, sống hướng thiện, trở thành công dân có ích, hằng năm Trại giam Đắk Trung đều mở các lớp xóa mù chữ cho phạm nhân. Với sự tận tụy của những người thầy mang sắc phục Công an, lớp học không chỉ gieo vần, mà còn thắp sáng hy vọng cho người lầm lỡ.
Học chữ để nhận biết đúng - sai
Cuối giờ chiều, tiếng đọc vần của phạm nhân lớp xóa mù chữ phía sau song sắt reo vui cả phân trại. Đa số phạm nhân trong lớp xóa mù là người DTTS, trong đó có những người phạm tội mà không biết mình đã làm sai.
Ngước nhìn lên bảng, nheo mắt đọc từng chữ, rồi nắn nót uốn từng nét vào vở, ông Giàng A V. (SN 1970), dân tộc Mông, trú xã Cư Kbang, huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk cười nói: “Tôi lớn tuổi rồi, cầm bút viết chữ khó hơn cầm cuốc làm nương, nhưng cố gắng học để đọc được chữ, ký được tên, hiểu được việc làm đúng - sai khi nghe cán bộ phân tích, cải tạo tích cực để sớm trở về với gia đình”.
Ông V. là phạm nhân đang chấp hành án 20 năm tù về tội vận chuyển trái phép chất ma túy. Nguyên nhân chính khiến ông phạm tội, là do không biết chữ và thiếu hiểu biết pháp luật.
Ông V. kể: Quê ông ở tỉnh Hà Giang. Vì nghèo khó nên lúc nhỏ tôi không được đến trường học chữ mà phải làm việc từ rất sớm để mưu sinh. Năm 2006, gia đình tôi theo người quen di cư vào Đắk Lắk sinh sống, không ngờ vô tình tôi tự đẩy bản thân vi phạm pháp luật. Cuối năm 2022, khi tôi đang đi làm rẫy, có một người đàn ông lạ mặt nhờ cầm hộ một bao bì đi khoảng cây số sẽ cho 2 triệu đồng tiền công. Không biết bên trong bao có gì, nhưng có tiền công cao nên tôi làm theo người lạ mặt. Hậu quả, tôi bị Công an bắt và phải trả giá cho việc làm sai của mình.
Học viên lớp học đặc biệt đa số là người đồng bào DTTS, chủ yếu đã lớn tuổi việc học chữ khó khăn hơnBiết điểm yếu lớn nhất cuộc đời mình là không biết chữ, sau khi vào trại giam chấp hành án, ông V. xin học lớp xóa mù. Sự tận tình giảng dạy của cán bộ trại giam cùng với tính chăm chỉ tự rèn, qua hơn 3 tháng học, ông V. có thể đọc, viết chữ. Giờ đây, ông có thể đánh vần từng hàng chữ nhỏ trong những quyển sách để hiểu hơn về pháp luật, nhận thức lỗi lầm của mình.
Từng là anh thợ mộc chân chính, nuôi sống gia đình bằng công việc lương thiện, anh Võ Văn T. (SN 1980), trú phường Tự An, Tp. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk vướng vào vòng lao lý vì không biết chữ, thiếu hiểu biết pháp luật dẫn anh đến việc làm sai trái. Năm 2018, anh bị tòa án tuyên phạt mức án 10 năm tù về tội mua bán trái phép chất ma túy.
Mang niềm tin học chữ mở ra cơ hội để làm lại cuộc đời, anh T. xin tham gia lớp học xóa mù chữ và chăm chỉ luyện rèn. Bây giờ, anh đã có thể đọc thư của người thân. “Thấy tôi nỗ lực thay đổi bản thân, đặc biệt là sự tiến bộ trong việc học chữ, vợ và các con tôi đều rất vui, bản thân tôi có thêm động lực để cải tạo tốt hơn nữa. Nghĩ đến ngày chấp hành xong án phạt, mãn hạn tù ra ngoài cộng đồng, tự tin trở lại nghề mộc bằng con chữ được học trong trại giam, tôi thầm cảm ơn cán bộ trại giam và tự hứa với lòng mình khi ra tù nhất định sẽ sống lương thiện và làm lại cuộc đời”, anh T.chia sẻ.
Mỗi khóa học xóa mù trong trại giam được tổ chức thành 2 lớp ở 2 phân trạiGieo mầm thiện lành
Phạm nhân lớp xóa mù hầu hết tuổi trung niên, việc tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng đọc, viết, tính toán không nhanh nhạy như người trẻ. Công tác giảng dạy cũng gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi những người đứng lớp phải thật sự kiên nhẫn, tận tâm, đồng cảm và biết cách truyền cảm hứng để các học viên không nản chí.
Trực tiếp đứng lớp, hướng dẫn phạm nhân nhận biết từng con chữ, luyện từng nét viết, Đại úy Trần Thị Thu Trang, cán bộ giáo dục Trại giam Đắk Trung chia sẻ: Đa số phạm nhân các lớp xóa mù là người xDTTS, trình độ học vấn thấp. Nhiều người phạm tội cũng vì không biết chữ, nhận thức chưa đầy đủ. Đặc biệt, họ đều lớn tuổi nên tiếp thu kiến thức rất chậm.
Trong khi đó, điều kiện cơ sở vật chất của trại giam còn hạn chế, không thể áp dụng công nghệ hiện đại vào giảng dạy như các lớp học ngoài xã hội. Người đứng lớp phải thật sự kiên nhẫn, tận tâm, đồng cảm và biết cách truyền cảm hứng để học viên không nản chí. Ngoài học trên lớp, các học viên thường xuyên tiếp cận các tài liệu về pháp luật, tăng cường công tác tuyên truyền cho phạm nhân.
Mỗi khóa học xóa mù chữ ở Trạm giam Đắk Lắk có khoảng 40 học viên, chia thành 2 lớp thuộc 2 phân trại, trong đó 80% phạm nhân theo học là người DTTS. Khóa học thực hiện theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giai đoạn xóa mù chữ cấp độ 1 sẽ học 18 tháng. Mục tiêu kết thúc khóa học, các học viên có thể đọc, viết và thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia cơ bản.
“Không chỉ dạy chữ, cán bộ trại giam còn lồng ghép nội dung giáo dục công dân vào chương trình giảng dạy, giúp phạm nhân nâng cao nhận thức pháp luật, hiểu rõ lỗi lầm, sai phạm của mình, sống hướng thiện, biết trân trọng giá trị của lao động. Tạo động lực tích cực để họ cải tạo tốt trở thành công dân có ích, tìm cơ hội làm lại cuộc đời khi tái hòa nhập cộng đồng”, Đại úy Trần Thị Thu Trang, cán bộ giáo dục Trại giam Đắk Trung cho hay.
Theo Đại úy Thu Trang, thời gian qua, Trại giam Đắk Trung tiếp tục phối hợp Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cư Mgar để được hỗ trợ sách, vở và các dụng cụ học tập cho phạm nhân, góp phần chung tay giúp đỡ những người lầm lỗi.
