Mùa no ấm đang về trên bản làng Ca Dong
Từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia, hàng trăm hộ đồng bào Ca Dong ở xã Trà Giáp, TP. Đà Nẵng đã có thêm điều kiện phát triển sinh kế, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Mở lối thoát nghèo từ cây quế
Những ngày nắng ráo giữa tháng 7, anh Đoàn Duy Giáo, người Ca Dong (nhóm địa phương thuộc dân tộc Xơ Đăng) ở Thôn 4, tranh thủ cùng một số người trong làng lên khu rẫy quế rộng hơn 3 ha trên đỉnh đồi để phát cỏ, dọn đường đi.
Cách đây ít ngày, gia đình anh vừa thu hoạch một phần diện tích quế đến kỳ khai thác, thu về hơn 10 triệu đồng. Khoản thu nhập chưa lớn, nhưng là thành quả sau nhiều năm kiên trì chăm sóc, đồng thời trở thành động lực để gia đình tiếp tục gắn bó với loại cây này.
Ít ai biết rằng, khoảng 5 năm trước, khu đồi này chủ yếu được người dân trồng keo và các loại cây hoa màu ngắn ngày, hiệu quả kinh tế thấp, thu nhập thiếu ổn định.
Khi được Nhà nước hỗ trợ cây quế giống từ các chương trình phát triển sinh kế dành cho hộ nghèo, hộ cận nghèo vùng miền núi giai đoạn 2021 - 2025, gia đình anh Giáo đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng.
"Gia đình tôi được hỗ trợ hơn 2.500 cây quế giống. Sau thời gian chăm sóc, cây phát triển tốt, đem lại nguồn thu khá ổn định. Đến nay, diện tích quế của gia đình đã mở rộng lên hơn 3 ha và sẽ tiếp tục phát triển trong thời gian tới", anh Giáo chia sẻ.
Không riêng gia đình anh Giáo, nhiều hộ Ca Dong ở Trà Giáp cũng đang từng bước đổi thay nhờ cây quế. Trên quả đồi thuộc Thôn 3, anh Nguyễn Văn Trinh, 26 tuổi, không giấu được niềm vui khi đưa chúng tôi tham quan gần 2 ha quế đã bước sang năm thứ tư.
Trước đây, cuộc sống gia đình anh chủ yếu dựa vào làm rẫy và đi làm thuê, nguồn thu nhập bấp bênh. Sau khi được hỗ trợ cây giống, anh quyết định khai hoang đất để trồng quế.
"Cây quế sinh trưởng rất tốt, mang lại hiệu quả rõ rệt cho bà con. Gia đình tôi kỳ vọng trong vài năm tới sẽ có nguồn thu ổn định hơn, cuộc sống cũng từng bước khấm khá", anh Trinh nói.
Theo ông Trần Văn Tín - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Trà Giáp, cây quế đang dần trở thành một trong những cây trồng chủ lực trong phát triển sinh kế tại địa phương.
"Nhờ cây quế, nhiều hộ dân đã có thêm nguồn thu nhập ổn định, từng bước vươn lên thoát nghèo. Đây cũng là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương", ông Tín cho biết.
Bản làng Ca Dong thay da đổi thịt
Không chỉ sinh kế ngày càng khởi sắc, diện mạo xã Trà Giáp cũng đang đổi thay từng ngày. Những con đường đất đỏ lầy lội trước đây đã được thay thế bằng các tuyến đường bê tông rộng rãi, kết nối trung tâm xã với các thôn vùng sâu.
Trên tuyến đường dài gần 9 km dẫn vào khu dược liệu của đồng bào Co và Xơ Đăng ở Thôn 5, ông Trần Văn Tín chỉ tay về những quả đồi phủ màu xanh của cây quế và chia sẻ, từ khi có đường mới, việc đi lại, vận chuyển nông sản của người dân thuận lợi hơn rất nhiều.
Theo ông Tín, tuyến đường có tổng mức đầu tư khoảng 45 tỷ đồng, được thực hiện từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025. Công trình đi qua các thôn 3, 4 và 5, kết nối những khu dân cư còn nhiều khó khăn, tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, mở rộng giao thương và nâng cao thu nhập.
Từ con đường mới, anh Đinh Văn Ái, 31 tuổi, đưa chúng tôi lên sườn đồi, nơi đàn bò của gia đình đang thong thả gặm cỏ.
"Năm ngoái, gia đình tôi được hỗ trợ 3 con bò sinh sản. Đến nay, bò đã mang thai, sắp có bê con. Đây là tài sản rất lớn đối với gia đình", anh Ái vui vẻ nói.
Niềm vui của gia đình anh không chỉ dừng lại ở đó. Thuộc diện hộ khó khăn về nhà ở, anh còn được Nhà nước hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà mới. Căn nhà kiên cố giúp gia đình anh thêm yên tâm mỗi khi mùa mưa bão đến.
Cũng trong đợt này, bà Nguyễn Thị Sáu, ở Thôn 4, đã thực hiện được mong ước có một mái nhà vững chãi sau nhiều năm sống trong căn nhà xuống cấp.
"Được Nhà nước hỗ trợ 80 triệu đồng, cộng với số tiền dành dụm và vay mượn thêm, tôi xây được căn nhà bê tông kiên cố. Cả đời tôi mới có được ngôi nhà như thế này, vui mừng lắm", bà xúc động chia sẻ.
Theo ông Phùng Văn Nam, Chủ tịch UBND xã Trà Giáp, trong giai đoạn 2023 - 2025, xã đã triển khai 23 mô hình sinh kế như trồng quế, hỗ trợ bò sinh sản, dê, heo đen... cho hơn 600 hộ đồng bào DTTS.
Các mô hình không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, giúp nhiều hộ dân chủ động hơn trong phát triển kinh tế.
"Từ năm 2021 đến cuối năm 2025, toàn xã có 563 hộ thoát nghèo nhờ các mô hình sinh kế được hỗ trợ. Đây là kết quả đáng khích lệ, tạo nền tảng để địa phương tiếp tục thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững", ông Nam cho biết.
Thời gian tới, Trà Giáp sẽ tiếp tục đề xuất thành phố bố trí nguồn lực để triển khai thêm các mô hình mới như nuôi hươu lấy nhung, nuôi cheo sinh sản và cheo thịt, hỗ trợ giống cây lùng, chè xanh, quế Yên Bái... Qua đó, địa phương hướng tới đa dạng hóa sinh kế, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho các hộ dân người Ca Dong.
