Đặc điểm tự nhiên giúp nhận diện cây mùi tàu

Hình dáng lá: Lá mùi tàu mọc sát đất thành hình hoa thị. Phiến lá hình mác thuôn dài, mép lá có nhiều răng cưa bám liền nhau, hơi sắc nhọn (nên được gọi là ngò gai).

Màu sắc và hương vị: Lá có màu xanh đậm ở mặt trên, nhạt hơn ở mặt dưới. Khi vò nát, lá giải phóng một lượng tinh dầu lớn, tỏa ra mùi thơm hắc đặc trưng, mạnh mẽ và lưu hương lâu.

Hoa và quả: Khi cây trưởng thành, từ tâm gốc sẽ mọc lên một trục thân mang hoa. Hoa mùi tàu mọc thành cụm hình đầu, màu xanh trắng. Quả hình cầu dẹt, chứa nhiều hạt để duy trì giống.

Bài thuốc chữa bệnh phong phú từ cây mùi tàu

Từ các nghiên cứu y học cổ truyền cho đến mẹo dân gian truyền miệng, mùi tàu là "khắc tinh" của rất nhiều chứng bệnh thường gặp như:

Chữa cảm mạo, sốt nhẹ do phong hàn: Lấy 20g mùi tàu rửa sạch, cắt ngắn; 10g gừng tươi đập dập; 20g cúc tần. Cho tất cả vào nồi sắc với 400ml nước, đun cạn còn 150ml. Uống khi còn ấm, sau đó nằm đắp chăn kín để ra mồ hôi.

Trị đầy bụng, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa: Dùng 50g mùi tàu tươi, rửa sạch, thái nhỏ. Sắc với 3 bát nước cho đến khi còn 1 bát. Chia làm 2 lần uống trong ngày, mỗi lần cách nhau 3 tiếng. Uống liên tục từ 2 - 3 ngày.

Giảm ho, long đờm và viêm họng: Lấy 40g mùi tàu tươi cắt khúc, kết hợp với một vài hạt muối hạt hoặc vài lát chanh. Sắc lấy nước đặc, ngậm trong miệng vài phút rồi nuốt từ từ để tính ấm và tinh dầu làm dịu cổ họng.

Trị chứng hôi miệng: Lấy 1 nắm lá mùi tàu tươi, rửa sạch, đem sắc lấy nước thật đặc. Thêm vào vài hạt muối, khuấy tan rồi dùng nước này để súc miệng, ngậm từ 3 - 5 phút mỗi buổi sáng và tối. Tinh dầu mùi tàu khử mùi cực kỳ hiệu quả.

Chữa đái dầm ở trẻ nhỏ: Mùi tàu 20g, rau ngổ 20g, cỏ mần trầu 20g, cỏ sữa lá nhỏ 10g. Đem tất cả rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô. Sắc với 400ml nước còn 100ml, cho trẻ uống sau bữa ăn muộn (kiên trì dùng từ 5 - 10 ngày).

Trị mụn bọc, mụn cám và mụn đầu đen: Giã nát 1 nắm lá mùi tàu lấy nước cốt, trộn đều với 1 vài giọt nước ép nghệ tươi hoặc bột nghệ. Thoa hỗn hợp này lên vùng da bị mụn trước khi đi ngủ, để khoảng 15-20 phút rồi rửa sạch. Giúp tiêu viêm, gom cồi mụn rất nhanh.

Hỗ trợ hạ cholesterol trong máu (Giảm mỡ máu): Dùng 50g hạt mùi tàu (quả già khô). Đem đun với 600ml nước cho đến khi cạn còn khoảng 300ml. Chia làm 3 lần uống trong ngày. Bài thuốc dân gian này giúp kích thích chuyển hóa chất béo.

Giảm sưng đau do chấn thương, té ngã: Lấy 30g lá mùi tàu tươi, rửa sạch, giã nát. Trộn thêm một chút rượu trắng, đắp trực tiếp lên vùng cơ khớp bị bầm tím, sưng đau rồi băng cố định lại trong 2 tiếng.

Lưu ý

Cần cẩn trọng và hạn chế dùng mùi tàu với hàm lượng đậm đặc (dạng thuốc sắc) vì tinh dầu kích thích có thể ảnh hưởng không tốt đến thai nhi.

Do mùi tàu có vị cay, tính ấm mạnh, người có tiền sử loét dạ dày nên dùng lượng vừa phải, không uống nước sắc quá đặc khi bụng rỗng.

Vì cây mọc sát đất, bám nhiều bụi bẩn và ký sinh trùng, trước khi làm thuốc cần ngâm rửa thật kỹ bằng nước muối.

Các bài thuốc trên chỉ áp dụng cho các trường hợp bệnh nhẹ hoặc hỗ trợ điều trị. Nếu triệu chứng không giảm sau 2-3 ngày, người bệnh cần đến các cơ sở y tế để thăm khám./.

Bài thuốc hay từ quả vả

Những bài thuốc phổ biến từ cây trường sinh thảo

Cây ngái – Vị thuốc dân gian quý trong nhiều bài thuốc chữa bệnh