Ngọt thơm dứa mật Phình Giàng
Trên các triền đồi của xã Phình Giàng (Điện Biên), những cây dứa đang bước vào vụ thu hoạch, mang theo niềm vui của người nông dân vùng cao sau nhiều tháng chăm sóc.

Dứa Phình Giàng được mùa, được giá
Những ngày này, trên các triền đồi ở xã Phình Giàng, người dân tất bật bước vào vụ thu hoạch dứa. Dọc các tuyến đường dẫn vào vùng sản xuất, từng chuyến xe máy nối nhau vận chuyển dứa từ nương xuống điểm tập kết. Những quả dứa vàng óng được phân loại ngay tại nương trước khi thương lái đến thu mua.
Trên nương dứa rộng khoảng 6.000 m², anh Sùng Vũ Trụ, bản Nà Nếnh A cùng các thành viên trong gia đình tranh thủ thu hoạch từ sáng sớm. Những quả dứa chín được xếp ngay ngắn trên nương, chờ thương lái đến thu mua trong ngày.
Anh Trụ cho biết: năm 2025 là vụ thu hoạch dứa đầu tiên, gia đình thu khoảng 30 triệu đồng. Năm nay, nhờ thời tiết thuận lợi, cây sinh trưởng tốt, quả đều và to hơn, gia đình đã thu hoạch khoảng hai phần ba diện tích, bán được gần 40 triệu đồng.
"Nếu thời tiết tiếp tục thuận lợi, kết thúc vụ thu hoạch, thu nhập sẽ cao hơn năm trước", anh Trụ phấn khởi chia sẻ.
Không riêng gia đình anh Trụ, nhiều hộ dân ở Phình Giàng đang từng bước cải thiện đời sống nhờ cây dứa. Anh Mùa Vàng Nếnh, bản Nà Nếnh C, cho biết: nhờ chuyển đổi 6.000 m² đất sang trồng dứa, năm 2025 gia đình thu được khoảng 60 triệu đồng.
"Trước năm 2025, gia đình tôi vẫn thuộc diện hộ nghèo. Có nguồn thu từ cây dứa, cuộc sống đỡ vất vả hơn, gia đình có điều kiện sửa sang nhà cửa", anh Nếnh nói.
Theo người dân địa phương, mùa thu hoạch dứa kéo dài từ tháng 6 - tháng 8 hằng năm. Với mức giá dao động 7.000 - 10.000 đồng/kg tùy kích cỡ và thời điểm, cây dứa đang trở thành nguồn thu nhập đáng kể với nhiều hộ đồng bào DTTS.

Phình Giàng chuyển đổi cây trồng từ lợi thế bản địa
Khác với nhiều vùng chuyên canh ở đồng bằng, dứa Phình Giàng được trồng trên các sườn đồi cao, nơi trước đây chủ yếu là nương ngô, sắn và lúa nương có năng suất thấp.
Nhờ điều kiện khí hậu nhiều nắng, lượng mưa thấp hơn các khu vực lân cận cùng nền đất dốc thoát nước tốt, giống dứa mật phát triển thuận lợi, cho quả to, trọng lượng từ 1,5 đến 4 kg, vị ngọt đậm, thơm và nhiều nước.
Trước đây, người dân chỉ trồng vài gốc dứa quanh nhà để phục vụ nhu cầu gia đình. Khoảng hai năm trở lại đây, khi nhận thấy hiệu quả kinh tế và nhu cầu thị trường tăng cao, nhiều hộ đã mạnh dạn mở rộng diện tích. Đến nay, toàn xã đã phát triển hơn 60 ha dứa mật, tập trung chủ yếu tại các bản Nà Nếnh A, Nà Nếnh B và Nà Nếnh C.
Sự chuyển dịch này không chỉ giúp khai thác hiệu quả đất đồi mà còn tạo ra hướng đi mới trong phát triển sản xuất hàng hóa ở vùng cao, phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát huy lợi thế từng vùng sinh thái.

Mở rộng liên kết để nâng cao giá trị nông sản vùng cao
Không chỉ thay đổi sinh kế của từng hộ gia đình, hiệu quả kinh tế từ cây dứa còn tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống của đồng bào ở Phình Giàng.
Ông Mùa A Cau, Trưởng bản Nà Nếnh C, xã Phình Giàng cho biết: Bản hiện có 87 hộ với hơn 400 nhân khẩu, gần như hộ nào cũng trồng dứa, diện tích phổ biến từ 2.000 - 6.000 m². Riêng diện tích dứa của bản đã đạt hơn 30 ha, trở thành cây trồng chủ lực của địa phương.
Theo ông Cau, chỉ trong năm 2025, nhờ nguồn thu từ cây dứa, 6 hộ đã chuyển từ hộ nghèo sang cận nghèo, 2 hộ nghèo và cận nghèo đã thoát nghèo.
"Năm nay, dù giá bán có giảm nhẹ so với năm trước nhưng bà con vẫn phấn khởi vì cây dứa mang lại giá trị kinh tế cao hơn nhiều loại cây trồng truyền thống", ông Mùa A Cau cho biết.
Thực tế tại Phình Giàng cho thấy, chuyển đổi cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng là hướng đi đúng trong phát triển kinh tế. Đây cũng là mục tiêu mà Chương trình mục tiêu quốc gia hướng tới, thông qua việc hỗ trợ người dân khai thác lợi thế bản địa, nâng cao giá trị sản xuất và tạo sinh kế bền vững.
Tuy nhiên, để cây dứa thực sự trở thành cây trồng chủ lực, có đầu ra ổn định, địa phương cần tiếp tục quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung, tăng cường ứng dụng khoa học - kỹ thuật, xây dựng thương hiệu sản phẩm và mở rộng liên kết với doanh nghiệp trong thu mua, chế biến.
Cùng với đó, việc phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, kết hợp với xúc tiến thương mại và chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản sẽ góp phần nâng cao giá trị quả dứa, giảm phụ thuộc vào thương lái và ổn định đầu ra cho người dân.

Từ những sườn đồi từng chỉ có ngô, sắn, cây dứa mật đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho đồng bào DTTS ở xã Phình Giàng.
Đặc biệt, khi được hỗ trợ bằng các chính sách phát triển sản xuất, liên kết thị trường và xây dựng chuỗi giá trị, mô hình này sẽ tiếp tục góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập cho đồng bào vùng cao, vùng DTTS.



