Người dân là chủ thể gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Tiếp tục thực hiện Dự án 6 bằng nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 kéo dài sang năm 2026, tỉnh Lào Cai luôn xác định người dân vừa là chủ thể gìn giữ di sản, vừa là người trực tiếp tham gia và được hưởng lợi từ phát triển du lịch.
Lào Cai là tỉnh có 34 nhóm ngành dân tộc khác nhau, góp phần tạo cho địa phương một kho tàng văn hoá truyền thống hết sức đa dạng, phong phú. Nhằm bảo tồn và phát huy hiệu quả kho tàng di sản văn hóa đồ sộ đó, thời gian qua, tỉnh đã triển khai hiệu quả Dự án 6 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719).
Bảo tồn giá trị văn hóa từ Dự án 6
Dự án hỗ trợ đầu tư bảo tồn Làng văn hóa dân tộc Tày được UBND huyện Bảo Yên (cũ) phê duyệt triển khai trên địa bàn thôn Nặm Cằm xã Nghĩa Đô từ năm 2023. Tổng mức đầu tư cho dự án là 13,5 tỷ đồng; trong đó nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 là 10 tỷ đồng.
Dự án với các hạng mục như: Bảo tồn nhà sàn, xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng và sân lễ hội theo biểu tượng, kiến trúc của người Tày bảo tồn không gian sản xuất và cảnh quan môi trường, bảo vệ đồi cọ, trồng cọ, trồng hoa ven đường và hệ thống nuôi cá ruộng, nuôi vịt bầu đặc sản…
Đến thời điểm này, dự án đã và đang tiếp tục được triển khai, xây dựng với mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đồng bào Tày để phục vụ du lịch, nâng cao thu nhập cho người dân.
“Nghĩa Đô xác định phát triển du lịch cộng đồng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo sinh kế, nâng cao đời sống Nhân dân, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Trong đó, nguồn lực từ Chương trình MTQG 1719 đã và đang góp phần tích cực trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đồng bào Tày…”, ông Đỗ Văn Lưu, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô cho biết.
Dự án hỗ trợ đầu tư bảo tồn Làng văn hóa dân tộc Tày ở Nặm Cằm là một trong rất nhiều dự án, mô hình đã và đang được triển khai trên địa bàn tỉnh Lào Cai từ nguồn lực Chương trình MTQG 1719.
Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, triển khai Dự án 6 trên địa bàn tỉnh Lào Cai thời gian qua, kết quả nổi bật nhất là công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đã được quan tâm ngay từ cơ sở. Cùng với đó là việc duy trì các hoạt động văn hóa truyền thống và từng bước tạo điều kiện để người dân tham gia phát triển du lịch.
Đến hết năm 2025, Dự án 6 đã hỗ trợ 54 đội văn nghệ truyền thống, 25 câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian và rất nhiều nghệ nhân, Người có uy tín trong cộng đồng tham gia vào hoạt động trao truyền văn hóa, đào tạo các lực lượng kế cận.
Hỗ trợ đầu tư 9 điểm đến du lịch tiêu biểu tại các thôn, bản, tạo điều kiện để các địa phương khai thác những giá trị văn hóa đặc trưng, phát triển hoạt động trải nghiệm, dịch vụ và sản phẩm địa phương…
Gắn bảo tồn di sản văn hóa với phát triển du lịch
Tiếp tục thực hiện Dự án 6 bằng nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 kéo dài sang năm 2026, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết, tỉnh luôn xác định người dân vừa là chủ thể gìn giữ di sản, vừa là người trực tiếp tham gia và được hưởng lợi từ phát triển du lịch.
Bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế không phải hai mục tiêu đối lập. Tuy nhiên, nếu chỉ chú trọng khai thác để phục vụ du khách mà xem nhẹ giá trị nguyên gốc thì về lâu dài, chính bản sắc tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến sẽ bị mai một.
“Chủ trương của tỉnh trong phân bổ nguồn lực từ Dự án 6 cho mỗi nội dung là phải đạt được 2 mục tiêu là Bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch. Phải thực hiện hiệu quả mục tiêu “Biến di sản thành tài sản”, làm sao để người dân hiểu và tích cực trong bảo vệ văn hoá truyền thống với vai trò là chủ thể văn hóa…”, ông Nông Việt Yên - Giám đốc Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai nhấn mạnh.
Cũng theo ông Yên, để phát triển du lịch không làm ảnh hưởng đến văn hoá truyền thống các dân tộc là vấn đề hết sức khó khăn, rất cần có sự tính toán, đánh giá cụ thể và phải có nguyên tắc và giới hạn.
Đối với các hoạt động phục vụ du khách, cần có sự đồng thuận và tham gia của cộng đồng dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, người am hiểu văn hóa để bảo đảm tính chân thực, tránh sân khấu hóa tùy tiện dễ làm sai lệch bản sắc…
“Từ những kết quả đã đạt được trong triển khai Dự án 6, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương phát triển những sản phẩm du lịch dựa trên các giá trị văn hóa thực sự hiện diện trong đời sống như nghề thủ công, ẩm thực, dân ca, dân vũ, kiến trúc nhà ở và sinh hoạt cộng đồng; đồng thời nâng cao kỹ năng làm du lịch, khuyến khích người dân trực tiếp tham gia quản lý, cung cấp dịch vụ và hưởng lợi từ hoạt động du lịch”, ông Yên cho biết thêm.
.jpg)
