Kí ức chàng thành niên bản Thái ở chiến dịch Điện Biên Phủ

Qua lời kể chậm rãi, kí ức tuổi thơ khốn khó đi cùng năm tháng gùi lương, tải đạn của người cựu binh chống Pháp hiện lên sống động.

Gắn với những mùa rẫy trỉa bắp, trồng lúa nơi núi rừng bản Thái ở Khe Gát, cuộc sống gia đình cụ Ngân Văn Dũng quanh năm lam lũ. Cái ăn, cái mặc vẫn thiếu thốn; mùa đông, áo ấm là điều xa xỉ.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng lên, chàng thành niên bản Thái Ngân Văn Dũng cùng trai tráng trong bản tham gia đấu tranh giành chính quyền. Với những người dân từng sống trong cảnh lầm than, niềm vui khi được làm chủ cuộc sống, quê hương là dấu mốc khó quên. Những đổi thay ấy cũng thôi thúc người thanh niên gắn bó hơn với công việc chung của cộng đồng.

Năm 1953, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, ông đăng ký tham gia lực lượng dân công hỏa tuyến, vận chuyển lương thực, vũ khí phục vụ chiến trường. Từ người nông dân quen với nương rẫy, ông bước vào hành trình góp sức cho cuộc kháng chiến của dân tộc.

Ban đầu, cụ Dũng theo đoàn dân công tỉnh Nghệ An vận chuyển hàng hóa qua Thượng Lào, sau đó tập trung chi viện cho mặt trận Điện Biên Phủ. Những chuyến đi kéo dài qua đường sá hiểm trở, công việc nặng nhọc, nhưng khí thế hướng về chiến trường tiếp thêm sức mạnh cho những đoàn người.

“Khi đó, hàng nghìn xe đạp thồ gạo, ngô, khoai vượt mấy trăm cây số từ Nghệ Tĩnh ra Điện Biên. Trên đường, mọi người cùng hát, hò sôi nổi nên cũng như không cảm thấy mệt nhọc mấy! Ai cũng quyết tâm sớm đưa hàng ra chiến trường”, cụ nhớ lại.

Trong ký ức của cụ hằn in dấu mốc đặc biệt. Đó là khi được chứng kiến cảnh hàng nghìn lính Pháp đầu hàng sau chiến thắng Điện Biên Phủ. Với người nông dân chân chất từ bản làng miền Tây Nghệ An, niềm vui chiến thắng cũng là sự đền đáp cho những ngày đêm hướng về tiền tuyến “năm mươi sáu ngày đêm khoét núi ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt”…

Trở về quê hương, người cựu binh chống Pháp tiếp tục gắn bó với ruộng đồng và các phong trào ở địa phương. Năm 1956, cụ vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cụ tham gia hợp tác xã nông nghiệp, đảm nhận vai trò đội trưởng đội sản xuất; cùng bà con duy trì sản xuất giữa mưa bom, bão đạn, góp phần bảo đảm nguồn lực chi viện cho tiền tuyến miền Nam.

Sau ngày đất nước hòa bình, cụ tiếp tục tham gia các hoạt động đoàn thể và công việc của ban quản lý bản, góp sức vun đắp tình đoàn kết trong cộng đồng. Hơn 70 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, cụ đã đi qua nhiều đổi thay của quê hương, đất nước. Bà con người Thái ở (bản Khe Gát xưa) thôn Tam Sơn, xã Nhân Hòa hôm nay vẫn trìu mến gọi cụ ông Ngân Văn Dũng là “cây đại thụ” của bản làng.

Tuổi già an vui dưới mái nhà tứ đại đồng đường

Nếu tuổi trẻ của cụ Dũng gắn với những chuyến đi phục vụ chiến trường, những mùa sản xuất và công việc bản làng, thì tuổi già lại là những năm tháng được sưởi ấm bởi tình thân gia đình.

Khi được hỏi về bí quyết sống thọ, cụ chia sẻ: “Tôi ăn uống điều độ, bữa ăn có rau xanh, canh, thịt, cá; mỗi bữa dùng một đến hai chén rượu nhỏ”.

Nhưng niềm vui lớn hơn cả của cụ, có lẽ là được sống trong cảnh gia đình yên ấm, quê hương thanh bình, nhìn con cháu trưởng thành. Cụ có 7 người con, 22 người cháu, gần 60 chắt và 5 chút. Hiện cụ đang sống cùng gia đình người con trai út là Ngân Văn Cương.

Trong mái nhà "tứ đại đồng đường", các thế hệ gắn bó với nhau bằng sự yêu thương, kính trọng và nhường nhịn. Với anh Cương, được sống bên cha trong những năm tháng tuổi già là niềm hạnh phúc lớn. Những lời dạy bảo của cha cũng là vốn quý để con cháu học cách đối nhân xử thế.

Niềm vui tuổi già của cụ Dũng còn đến từ sự đổi thay của quê hương. Nay đường sá thuận tiện hơn, nhà cửa khang trang, phương tiện sinh hoạt đầy đủ, con cháu có điều kiện học hành và phát triển kinh tế.

Chia sẻ về người cựu chiến binh đã vượt tuổi bách niên, lãnh đạo xã Nhân Hòa bày tỏ sự kính trọng đối với cụ Ngân Văn Dũng. Theo lãnh đạo địa phương, cuộc đời cụ không chỉ là minh chứng cho niềm tin son sắt của đồng bào dân tộc thiểu số nơi miền Tây xứ Nghệ đối với Đảng, mà còn là “pho sử sống” của bản làng, là tấm gương để các thế hệ trẻ noi theo.

Tăng cơ hội chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi vùng DTTS

Biểu dương 169 người cao tuổi tiêu biểu toàn quốc