Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Người Gia Rai báo hiếu cha mẹ

Lam Anh (t/h) - 14:37, 10/03/2022

Trong đời sống của người Gia Rai, việc báo hiếu cha mẹ có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ thể hiện qua cách cư xử với cha mẹ hàng ngày mà còn thể hiện bằng một nghi lễ trang trọng. Khi một cặp vợ chồng đã thành một gia đình nhỏ, ăn bếp riêng và có kinh tế ổn định, đôi vợ chồng sẽ làm lễ tạ ơn để tỏ lòng hiếu nghĩa với cha mẹ.

Để chuẩn bị cho buổi Lễ, những cặp vợ chồng người Gia Rai cố gắng nuôi thật nhiều heo, gà và chuẩn bị các vật phẩm cần thiết để làm cỗ.
Để chuẩn bị cho buổi Lễ, những cặp vợ chồng người Gia Rai cố gắng nuôi thật nhiều heo, gà và chuẩn bị các vật phẩm cần thiết để làm cỗ.

Lễ tạ ơn cha mẹ của người Gia Rai thường được tổ chức vào dịp nông nhàn, đây là lễ của người con ruột đã có gia đình, có nhà riêng, kinh tế khấm khá. Trước khi tổ chức người con xin phép dòng tộc, bố mẹ về việc muốn tổ chức làm lễ để tạ ơn cha mẹ đã có công sinh thành, nuôi dưỡng con cái nên người.

Theo phong tục dân tộc Gia Rai, người con chỉ làm lễ tạ ơn, báo hiếu cha mẹ sau khi đã lập gia đình, có con và chỉ làm một lần trong đời. Anh chị em sẽ làm lần lượt theo thứ tự lớn trước, nhỏ sau. Quy mô tổ chức tùy thuộc vào kinh tế gia đình, điều kiện khó khăn thì mổ heo, gà. Người giàu có thì giết trâu, bò… Lễ thường được tổ chức vào dịp đầu xuân, khi mọi vật đâm chồi nảy lộc, khi muông thú về với đại ngàn.

Chuẩn bị lễ vật
Chuẩn bị lễ vật

Để chuẩn bị cho lễ báo hiếu, trước tiên, người con phải xin ý kiến của cha mẹ về thời gian tổ chức. Khi cha mẹ cho phép vào khoảng thời gian phù hợp, gia đình người con sẽ mang một số lễ vật đến nhà cha mẹ để tiến hành các nghi lễ.

Sáng sớm, người nhà bắt heo gà làm thịt. Phần thịt ngon nhất, theo quan niệm của người Gia rai là mông, thăn, tim, gan... được cắt riêng, một phần đem nấu chín, một phần để sống trộn với huyết heo, bỏ vào bát đặt bên cây cột chính giữa nhà cùng một ghè rượu mới, thơm ngon.

Bắt đầu buổi lễ, già làng sẽ chất vấn người con về lý do có cuộc gặp mặt này. Đối với người con nay đã trưởng thành, đã lập gia đình, sinh con đẻ cái, có nhà riêng, có ruộng riêng và làm ăn khấm khá., nên hôm nay, các con muốn tỏ một chút lòng hiếu thảo với cha mẹ về công ơn sinh thành và dưỡng dục. Tấm áo, tấm váy làm quà cho cha mẹ để tỏ lòng biết ơn của các con.

Được sự đồng ý của cha mẹ, vào ngày đã định, gia đình người con mang lễ vật đến, cúng thần linh và ông bà tổ tiên, sau đó lấy một nhánh lá rừng nhúng vào trong ghè rượu cúng để phẩy rượu lên cha mẹ và con với ý nghĩa cầu may mắn.
Được sự đồng ý của cha mẹ, vào ngày đã định, gia đình người con mang lễ vật đến, cúng thần linh và ông bà tổ tiên, sau đó lấy một nhánh lá rừng nhúng vào trong ghè rượu cúng để phẩy rượu lên cha mẹ và con với ý nghĩa cầu may mắn.

Tiếp theo, già làng cầu khấn tới các thần linh, tới các Yàng cai quản gia đình. Mời các Yàng về ăn con heo, con gà, uống rượu, các thần linh về chứng kiến xua đuổi tà ma và ban sức khỏe cho người cha người mẹ để được ở bên con cháu của mình lâu dài. Sau bài khấn, Già làng lấy một nhánh là rừng nhúng vào ghè rượu rồi vẩy lên người cha, người mẹ và các con. Điều này mang ý nghĩa thân linh sẽ ban sức khỏe và phước lộc cho gia đình.

Nghi thức tặng trang phục truyền thống cho bố mẹ của vợ chồng trẻ người Gia Rai trước sự chứng kiến của già làng và dân làng.
Nghi thức tặng trang phục truyền thống cho bố mẹ của vợ chồng trẻ người Gia Rai trước sự chứng kiến của già làng và dân làng.

Già làng nói xong, lần lượt người con trai đem bộ áo, khố trao cho cha, con dâu đem váy, vòng tay, vòng cổ trao cho mẹ. Tiếp theo, bà mối rót rượu mời từ cha mẹ hai bên cho đến đôi vợ chồng uống. Xong lượt, họ bắt đầu rót rượu mời lại bà mối.

Tiếp theo, cha mẹ và con sẽ lần lượt uống rượu cần, khấn thần linh, ông bà tổ tiên, mời họ về cùng hưởng và chứng kiến sự hiếu thuận của con cháu, cảm ơn họ đã ban cho sự giàu có, no đủ, gia đình bình yên, hạnh phúc…
Tiếp theo, cha mẹ và con sẽ lần lượt uống rượu cần, khấn thần linh, ông bà tổ tiên, mời họ về cùng hưởng và chứng kiến sự hiếu thuận của con cháu, cảm ơn họ đã ban cho sự giàu có, no đủ, gia đình bình yên, hạnh phúc…

Mặc dù là nghi lễ thực hiện trong phạm vi gia đình, nhưng lễ tạ ơn luôn được xem là dịp vui của cả buôn làng, có sự góp mặt của đông đảo bà con. Khi những người con thực hiện xong nghi thức tạ ơn cha mẹ, tất cả bà con cùng ăn uống, múa hát chung vui với gia đình chủ nhà trong cả ngày hôm đó.

Sau lễ hội đồng là màn dân ca, dân vũ để chúc mừng gia chủ
Sau lễ hội đồng là màn dân ca, dân vũ để chúc mừng gia chủ

Lễ tạ ơn, báo hiếu cha mẹ là một nét đẹp trong đời sống văn hóa của cộng đồng người Gia Rai, thể hiện sự hiếu nghĩa, kính trọng bề trên của những người con nơi đây. Với họ, nếu không tổ chức được lễ này, sẽ phải mang món nợ ân tình suốt đời với cha mẹ./.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

“Mùa cà phê thơm ngát đồi nương…” câu hát trong ca khúc Nghe câu quan họ trên cao nguyên của Trần Tiến từ lâu đã gợi nên một miền ký ức dịu dàng về Tây Nguyên. Chỉ khi một lần đặt chân đến cao nguyên vào đúng mùa hoa cà phê nở, người ta mới hiểu hết cái “thơm ngát đồi nương” trong lời ca ấy một mùi hương rất thật của đất trời đại ngàn.
Tin nổi bật trang chủ
Các địa phương vùng đồng bào DTTS sẵn sàng cho ngày bầu cử

Các địa phương vùng đồng bào DTTS sẵn sàng cho ngày bầu cử

Thời sự - Minh Thu - 2 giờ trước
Trước thềm ngày bầu cử 15/3, cùng cả nước, tại nhiều tỉnh miền núi, biên giới, các tuyến đường được trang hoàng rực rỡ, công tác chuẩn bị tại các khu vực bỏ phiếu đã hoàn tất. Cử tri miền núi đã sẵn sàng cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đắk Lắk qua lăng kính của các nhiếp ảnh gia với chủ đề “Tháng Ba trong tôi”

Đắk Lắk qua lăng kính của các nhiếp ảnh gia với chủ đề “Tháng Ba trong tôi”

Bản sắc và hội nhập - Minh Nhật - 2 giờ trước
Chào mừng ngày hội lớn của đất nước bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031, ngày 14/3, tại phường Buôn Ma Thuột, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk tổ chức trưng bày ảnh nghệ thuật với chủ đề “Tháng Ba trong tôi”, đồng thời phát động Cuộc thi ảnh “Hạnh phúc cho mọi gia đình” năm 2026.
Gia Lai đề xuất chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó

Gia Lai đề xuất chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 3 giờ trước
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, đơn vị đang xây dựng 2 dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó khăn trên địa bàn tỉnh. Sau khi hoàn thiện, các dự thảo sẽ được UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định.
Hàng nghìn người reo hò cổ vũ hội đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng

Hàng nghìn người reo hò cổ vũ hội đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Ngày 14/3, trên dòng sông Kỳ Cùng (tỉnh Lạng Sơn) diễn ra Hội thi đua bè mảng lần thứ IV năm 2026, thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem, cổ vũ.
Khát vọng nâng bước học sinh vùng cao của hai cô giáo người Xơ Đăng

Khát vọng nâng bước học sinh vùng cao của hai cô giáo người Xơ Đăng

Thời sự - T.Nhân - H.Trường - 5 giờ trước
Từ những lớp học giữa núi rừng Trường Sơn đến hành trình ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, hai cô giáo người Xơ Đăng ở vùng cao TP. Đà Nẵng mang theo nhiều trăn trở về giáo dục miền núi. Không chỉ gắn bó với nghề dạy học, họ còn mong muốn đưa tiếng nói của đồng bào vùng cao đến nghị trường, góp phần xây dựng chính sách thiết thực cho giáo dục và phát triển vùng đồng bào DTTS.
Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Trên khắp các bản làng ở các xã vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi, công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp đang diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức đa dạng và phong phú.
Gia Lai đẩy mạnh tiến độ xây dựng các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Gia Lai đẩy mạnh tiến độ xây dựng các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Giáo dục - T.Nhân-H.Trường - 5 giờ trước
UBND tỉnh Gia Lai vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang tại buổi kiểm tra tiến độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 7 xã biên giới trên địa bàn tỉnh.
VFF lên tiếng trước “sự im lặng khó hiểu” của AFC về vụ 7 cầu thủ nhập tịch Malaysia

VFF lên tiếng trước “sự im lặng khó hiểu” của AFC về vụ 7 cầu thủ nhập tịch Malaysia

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 5 giờ trước
VFF chính thức phản ứng trước việc AFC chưa đưa ra phán quyết liên quan vụ 7 cầu thủ nhập tịch của Malaysia. Vụ việc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả vòng loại Asian Cup và quyền lợi của tuyển Việt Nam.
Đổi thay trên vùng đất khó

Đổi thay trên vùng đất khó

Dân tộc - Tôn giáo - Minh Thu - 9 giờ trước
Từ những triền núi cao hun hút gió đến các bản làng ven sông, ven suối, những cơn mưa Xuân nhè nhẹ đang khẽ đánh thức sức sống mới trên vùng đồng bào DTTS. Không chỉ mang theo sắc trời dịu mát, mùa Xuân năm nay còn đem đến niềm tin và kỳ vọng phát triển trên những miền đất từng in đậm dấu ấn gian khó.
Chào mừng Ngày hội lớn, xã vùng cao Gia Lai khởi công xây nhà ở cho hộ nghèo DTTS

Chào mừng Ngày hội lớn, xã vùng cao Gia Lai khởi công xây nhà ở cho hộ nghèo DTTS

Tin tức - Ngọc Thu - 9 giờ trước
Chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, xã Ia Hrú (tỉnh Gia Lai) đã tổ chức khởi công xây nhà ở cho 2 hộ nghèo là đồng bào DTTS trên địa bàn.
Quốc hội với đồng bào DTTS Tây Nam Bộ: Những đại biểu dân cử nói thay tiếng lòng Nhân dân (Bài 1)

Quốc hội với đồng bào DTTS Tây Nam Bộ: Những đại biểu dân cử nói thay tiếng lòng Nhân dân (Bài 1)

Thời sự - Tào Đạt - 10 giờ trước
Từ nghị trường của Quốc hội đến những khóm, ấp bình dị nơi miền Tây Nam Bộ, tiếng nói của đồng bào DTTS ngày càng được lắng nghe rõ ràng hơn trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách. Đằng sau đó là sự nỗ lực bền bỉ của các đại biểu Quốc hội - những người không chỉ mang trên vai trách nhiệm của người đại biểu dân cử, mà còn thấu hiểu sâu sắc đời sống, tâm tư và khát vọng của cộng đồng.