Tại phiên thảo luận ở hội trường về báo cáo của Đoàn Giám sát và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, luật về bảo vệ môi trường kể từ Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành” tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh đề nghị cần quan tâm hơn nữa tới nội dung tín chỉ Carbon mà Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng, trữ lượng lớn.
Đại biểu chỉ rõ: “Việt Nam với tỷ lệ che phủ rừng đạt khoảng 42%, tập trung nhiều ở các tỉnh trung du và miền núi. Thậm chí, các tỉnh như Tuyên Quang, Lạng Sơn, Lào Cai có quy tắc che phủ rừng lên tới 63 đến 65%. Điều này góp phần tạo nên bể chứa CO₂ lớn. Khi được tham gia vào thị trường Carbon, sẽ mang lại hàng triệu đô để hỗ trợ cộng đồng”.
Đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) cho ý kiến liên quan đến tín chỉ Carbon Theo đại biểu, nguồn thu này không chỉ giúp người dân giảm nghèo, mà còn cung cấp các ngành kinh tế xanh, du lịch sinh thái, nông nghiệp sạch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, biến dư thức biến đổi khí hậu thành cơ hội thịnh vượng lâu dài.
Tuy nhiên, thực tế là thị trường Carbon ở nước ta mới đang được vận hành thử nghiệm, trao đổi hạn ngạch phát khí nhà kính và tín chỉ Carbon từ rừng còn hạn chế. Hơn nữa, hành lang pháp lý hiện nay còn thiếu đồng bộ; Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 thiếu quy định về hạn ngạch, phát thải, miễn phí và đấu giá, cũng như các loại phí, lệ phí liên quan; thiếu các hướng dẫn chi tiết để phát triển dịch vụ Carbon từ rừng như quyền sở hữu, trao đổi, chuyển nhượng, cơ chế quản lý sử dụng nguồn thu dịch vụ Carbon rừng để có sự hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người dân tham gia phát triển kinh tế rừng.
Chính vì vậy, đại biểu đề xuất một số giải pháp cơ cơ là cần phải hoàn thiện khung pháp lý và chế độ, sớm sửa đổi Luật Lâm nghiệp, Luật Bảo vệ môi trường theo hướng dẫn bổ sung các quy định điều kiện đối với nhà cung cấp tín chỉ Carbon đầu tiên. Quy định về hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ miễn phí thông qua đấu giá, trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, bổ sung các loại phí, lệ phí liên quan đến cơ chế trao đổi bù trừ tín chỉ carbon. Ban hành một số quy định trao đổi quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ Carbon. Quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu trữ Carbon của rừng, chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính và khuyến khích đầu tư vào các dự án như năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững và bảo vệ rừng.
Sớm vận hành chính thức sàn giao dịch Carbon quốc gia, tạo nền tảng minh bạch, tăng kiểm soát giá trị tín chỉ và phân phối lợi ích trực tiếp cho cộng đồng; quan tâm đến các địa phương có chế độ che phủ lớn, sớm được tham gia vào thị trường Carbon; hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia vào thị trường này.
Ưu tiên phát triển rừng đa tầng tại địa phương để vừa phòng chống thiên tai, vừa xây dựng khu vực sinh thái Carbon quan trọng. Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế để cung cấp, chuyển giao công nghệ và mở rộng thị trường tín chỉ carbon. Xây dựng thỏa thuận thuận lợi với các nước phát triển xuất khẩu tín chỉ Carbon, mang lại nguồn ngoại tệ và nâng cao vị thế của Việt Nam.
