Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nhìn lại cuộc chiến chống Covid-19 qua lăng kính nhân quyền: Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin trong đại dịch (Bài 4)

Sỹ Hào - 20:26, 23/11/2022

Quyền tiếp cận thông tin (TCTT) là một trong các quyền cơ bản của con người, của công dân thuộc nhóm quyền dân sự - chính trị được ghi nhận trong Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền của Liên Hợp Quốc năm 1948 và Công ước quốc tế về các quyền dân sự năm 1966 mà Việt Nam là thành viên. Việt Nam đã pháp điển hóa quyền cơ bản này thông qua Luật tiếp cận thông tin. Trong đại dịch Covid-19, những quy định của Luật đã được thực thi, bảo đảm tất cả mọi người được TCTT liên quan đến dịch bệnh để có những giải pháp và nghĩa vụ trong việc phòng chống.

Công tác truyền thông được triển khai đều khắp, từ thành thị đến nông thôn.
Công tác truyền thông được triển khai đều khắp, từ thành thị đến nông thôn

Công khai toàn bộ tình hình dịch bệnh

Hiện nay, điều kiện để TCTT của người dân Việt Nam ngày càng được nâng cao cả về số lượng cũng như chất lượng. Một thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông cho thấy, hơn 60% người dân Việt Nam sử dụng Internet, thời gian sử dụng Internet lên tới 7 giờ/ngày. Hầu hết người sử dụng Internet tại Việt Nam đều sử dụng mạng xã hội, khi có tới 60 triệu người dùng Facebook, 40 triệu người dùng Zalo.

Đặc biệt, ở vùng đồng bào DTTS và miền núi, dù đang là “vùng lõm” trong phát triển, nhưng mức độ TCTT của người dân đã cơ bản được đảm bảo. Kết quả điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53 DTTS năm 2019 của Tổng cục Thống kê phối hợp cùng Ủy ban Dân tộc thực hiện cho thấy, có 92,5% hộ gia đình DTTS có sử dụng điện thoại; 61,3% hộ gia đình DTTS có sử dụng Internet; 10,3% hộ gia đình DTTS sử dụng máy tính… Điều kiện sử dụng phương tiện TCTT cũng được bảo đảm, khi có 96,7% hộ gia đình DTTS có sử dụng điện lưới để thắp sáng.

Trong đại dịch Covid-19; thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, Vụ Tuyên truyền đã triển khai cập nhật tình hình diễn biễn dịch bệnh ở vùng đồng bào DTTS và miền núi hẳng ngày, hằng giờ; Báo Dân tộc và Phát triển tăng cường thông tin, tuyên truyền phòng, chống dịch Covid-19, với tinh thần truyền tải nhanh, minh bạch, đầy đủ góp phần quan trọng vào công tác phòng, chống dịch bệnh. Báo Dân tộc và Phát triển đã được Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền phòng, chống dịch Covid-19, góp phần quan trọng vào việc ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh ở vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Cùng với đó là hệ thống báo, tạp chí in được cấp không thu tiền cho vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn đã thực hiện nhiệm vụ “phủ” thông tin chính thống đến với người dân. Ngoài ra, các chương trình phát thanh, truyền hình bằng cả tiếng Việt và 26 thứ tiếng dân tộc được phát sóng mở rộng tới các bản làng xa xôi… Đây chính là những “kênh truyền dẫn” tinh thần “chống dịch như chống giặc”, huy động sức mạnh khối đại đoàn kết của toàn dân tộc.

Cũng phải thấy rằng, trong đại dịch Covid-19, ngay từ đầu, Đảng, nhà nước ta chủ trương công khai toàn bộ tình hình dịch bệnh từ số ca nhiễm, số ca tử vong, số ca nghi nhiễm được cập nhật liên tục hàng giờ đến toàn thể người dân thông qua các phương tiện truyền thông (qua các văn bản giấy được phát ở các tổ dân phố; qua các cơ quan báo chí chính thống, mạng xã hội, mạng viễn thông thông qua hình thức tin nhắn). Việc công khai tình hình dình dịch bệnh giúp người dân nắm được thông tin, tránh tình trạng giấu dịch dẫn đến hệ quả hết sức nghiêm trọng. Đồng thời, Việt Nam cũng triển khai các kênh thông tin để tiếp nhận ý kiến và đưa ra các biện pháp để phòng ngừa dịch bệnh cho người dân.

Đặc biệt, kể từ khi có thông tin dịch bệnh Covid-19 xảy ra tại Trung Quốc, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều văn bản chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, sự tham gia của toàn dân để phòng, chống dịch. Trong các văn bản chỉ đạo đều có nêu tên dịch bệnh, thời gian xảy ra dịch; địa điểm và quy mô xảy ra dịch, nguyên nhân, tính chất, mức độ nguy hiểm của dịch, đường lây, các biện pháp phòng, chống dịch, các cơ sở khám, chữa bệnh... Các văn bản đều được phổ biến rộng rãi đối với người dân, đặc biệt ở các cơ quan báo chí báo chính thống của quốc gia cũng như các trang thông tin điện tử của các bộ ngành, địa phương.

Nhờ đó, người dân tiếp cận thông tin chính thống về dịch bệnh một cách đầu đủ, thường xuyên, từ đó chủ động phòng, chống. Một khảo sát gần đây của Nielsen Việt Nam (công ty nghiên cứu thị trường và truyền thông toàn cầu - Pv) cho thấy, hầu hết mọi người Việt Nam đều hiểu triệu chứng của bệnh. Người dân đồng lòng cùng Chính phủ trong chống dịch thông qua các bài đăng ủng hộ nhân viên y tế trên mạng xã hội hay các tranh vẽ tuyên truyền bằng khẩu hiệu: “Ở nhà là yêu nước”, “Đứng yên khi Tổ quốc cần”…

Vì một Việt Nam vững vàng

Ở chiều ngược lại, trong bối cảnh thế giới phẳng trên nền tảng công nghệ, với điều kiện TCTT được mở rộng, thì người dân cũng dễ tiếp cận những thông tin về dịch bệnh không chính xác, xuyên tạc. Những thông tin thất thiệt như: Không đủ lương thực thực phẩm cung cấp, số người chết do nhiễm Covid, có phương pháp tự điều trị tại nhà… khiến không ít người hoang mang.

Trước tình hình đó, Chính phủ đã có những biện pháp xử lý phù hợp nhằm góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Cùng với đó, các cơ quan thực thi pháp luật đã có những biện pháp tăng cường rà soát, xử lý nghiêm túc, cương quyết đối với những cá nhân cố tình phát tán thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, gây hoang mang lo sợ cho người dân.

Đa dạng hóa hình thức truyền thông để phát huy sức mạnh tổng hợp phòng, chống dịch Covid-19.
Đa dạng hóa hình thức truyền thông để phát huy sức mạnh tổng hợp phòng, chống dịch Covid-19

Với việc thực thi hiệu quả quyền TCTT của người dân, Việt Nam đã huy động được sức mạnh tổng hợp để phòng, chống dịch bệnh. Theo Báo cáo Kết quả 2 năm triển khai công tác phòng, chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế, tính đến ngày 10/10/2021, dịch đã cơ bản được kiểm soát trên phạm vi toàn quốc.

Trong khi đó, theo số liệu của Ourworldindata (Thế giới Dữ liệu Toàn cầu) cập nhật ngày 28/11/2021, dịch bệnh tiếp tục lây lan mạnh tại nhiều khu vực, nhất là tại châu Âu với số ca nhiễm mới mỗi ngày tăng gần 60% từ trung bình 226.000 ca/ngày trong tháng 10/2021 lên 358.000 ca/ngày vào cuối tháng 11/2021; tỷ lệ lây nhiễm tại một số nước châu Âu vẫn ở mức cao gấp từ 9 - 20 lần so với trung bình toàn thế giới.

Nhưng không vì thế mà ngủ quên trên chiến thắng. Bởi theo nhận định của Tổ chức Y tế thế giới, các nhà khoa học thì dịch Covid-19 chưa thể kiểm soát được hoàn toàn trước năm 2023. Trong thời gian tới, có thể sẽ tiếp tục ghi nhận nhiều chuỗi lây nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng, kể cả do biến chủng Omicron và thậm chí sẽ có những biến thể mới khác ngoài Omicron, làm cho dịch diễn biến phức tạp khó lường.

Kết quả sau gần 2 tháng triển khai Chiến dịch truyền thông “Vì một Việt Nam vững vàng và khỏe mạnh”. (Nguồn: Bộ Y tế)
Kết quả sau gần 2 tháng triển khai Chiến dịch truyền thông “Vì một Việt Nam vững vàng và khỏe mạnh”. (Nguồn: Bộ Y tế)

Vì thế, công tác truyền thông phòng, chóng dịch Covid-19 tiếp tục được Việt Nam chú trọng, đẩy mạnh để nâng cao ý thức của mỗi người dân. Từ 12/9 đến 31/10/2022, Bộ Y tế đã phát động Chiến dịch truyền thông phòng, chống dịch Covid-19 trong tình hình mới, với chủ đề “Vì một Việt Nam vững vàng và khỏe mạnh”. Mục tiêu của Chiến dịch là thông qua truyền thông để nâng cao ý thức thực hiện các hành vi cá nhân có lợi cho sức khỏe thông qua việc tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trong tình hình mới nhằm thích ứng an toàn, linh hoạt và kiểm soát tốt dịch bệnh. Đồng thời, tăng cường vai trò và trách nhiệm của các Ban, ngành các cấp, đoàn thể và địa phương trong việc huy động sự đồng thuận của người dân thực hiện phòng, chống dịch Covid-19.

Qua hơn 1 tháng triển khai Chiến dịch, theo Báo cáo số 1518/BC-BYT ngày 10/11/2022 của Bộ Y tế, dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19, Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp của các Bộ, Ban, ngành, đoàn thể, sự tham gia của hệ thống truyền thông y tế từ Trung ương đến địa phương, chiến dịch đã lan tỏa Thông điệp 2K (Khẩu trang, Khử khuẩn) + Vắc xin + Thuốc + Điều trị + Công nghệ + Ý thức người dân và các biện pháp khác (Thông điệp 2K+) đến gần 100 triệu người dân Việt Nam.

Với nhiều hoạt động đa dạng, phong phú trên các nền tảng mạng xã hội, hướng đến tất cả các nhóm đối tượng trong cộng đồng xã hội, Chiến dịch đã góp phần tiếp tục nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe của người dân, cùng nhau hướng đến “Vì một Việt Nam vững vàng và khỏe mạnh”.

Cùng với công tác truyền thông để bảo đảm quyền TCTT đầy đủ, chính xác nhất về dịch bệnh, Việt Nam cũng đã triển khai chiến dịch tiêm chủng toàn quốc chưa từng có tiền lệ. Để có nguồn vắc xin cho chiến dịch quy mô này, việc “ngoại giao vắc xin” được đánh giá có sứ mệnh xoay chuyển tình thế. Con đường ngoài giao đặc biệt trong bói cảnh đặc biệt này cho thấy uy tín của Việt Nam trong các đối tác quốc tế cũng như sự tận tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, vì Nhân dân.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Gìn giữ hồn rừng, lan tỏa giá trị văn hóa Cơ Tu

Ngày 5/4, tại xã Hùng Sơn (Đà Nẵng), lễ hội khai năm tạ ơn rừng của đồng bào Cơ Tu diễn ra trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Công tác Dân tộc - Sỹ Hào - 20:51, 05/04/2026
Tỷ lệ nghèo đa chiều đã giảm xuống mức rất thấp, nhưng “lõi nghèo” vẫn bám chặt ở những địa bàn khó khăn nhất. Thực tiễn đó đặt ra một câu hỏi lớn: Khi nghèo đói không còn là câu chuyện diện rộng, thì giảm nghèo phải được tiếp cận như thế nào để không chỉ “thoát nghèo”, mà còn “không tái nghèo”?
Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Xã hội - Thanh Nguyễn - 11:51, 05/04/2026
Những mái ấm an cư bền chắc, những hạng mục hạ tầng dân sinh được đầu tư đồng bộ… đang khiến bản làng người Đan Lai sáng hơn giữa thâm sơn Vườn Quốc gia Pù Mát, tỉnh Nghệ An. Nhưng, ẩn sâu phía trong vẫn là những gam màu xám se sắt khi mà tỷ lệ hộ nghèo còn rất cao, người dân còn thiếu tư liệu sản xuất…
Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 11:49, 05/04/2026
Thời gian gần đây, tình trạng khai thác, mua bán, vận chuyển và tiêu thụ trái phép cây Muội hồng từ rừng tự nhiên diễn biến phức tạp, không chỉ gây suy giảm tài nguyên rừng, ảnh hưởng hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh, trật tự.
Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Kinh tế - PV - 11:00, 05/04/2026
Hà Nội, ngày 03/04/2026 - VinFast đã nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng, xuất xưởng ra thị trường hơn 93.000 xe máy điện trong tháng 3/2026, đạt mức doanh số tháng cao nhất từ trước đến nay. Mức tăng cao kỷ lục cho thấy làn sóng chuyển đổi xanh đang tiến triển mạnh mẽ, đồng thời khẳng định vị thế vững chắc và tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của VinFast trên thị trường xe máy Việt Nam.
Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Kinh tế - PV - 09:36, 05/04/2026
Nhằm hỗ trợ Khách hàng có nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ đáp ứng nhu cầu học tập ở nước ngoài với tỷ giá ưu đãi, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) chính thức triển khai chương trình “Chuyển tiền du học - Không lo tỷ giá” từ tháng 4/2026.
Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Tin tức - Tào Đạt - 20:32, 04/04/2026
Hòa thượng Tăng Nô, Hội trưởng Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước TP. Cần Thơ, vừa có thông báo về việc tổ chức đón mừng Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer trên địa bàn.
Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 20:24, 04/04/2026
Ngày 4/4, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Anh Tuấn chủ trì cuộc họp trực tuyến với các địa phương, đơn vị về tiến độ thi công các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – THCS tại 6 xã biên giới đất liền.
Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Du lịch - T.Nhân-H.Trường - 16:04, 04/04/2026
Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Gia Lai, trong Quý I năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 4,2 triệu lượt khách (tăng 3,6% so với kế hoạch đề ra), tăng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế ước đạt 64.900 lượt (tăng 72%) và khách nội địa ước đạt trên 4,1 triệu lượt (tăng 13,7%).
TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 15:54, 04/04/2026
UBND TP. Huế đã ban hành Kế hoạch 188/KH-UBND, đặt mục tiêu phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Theo kế hoạch, văn hóa dân tộc được xác định là hạt nhân tạo sản phẩm du lịch đặc trưng.
Quy định mới về tuyển dụng nhà giáo và điều kiện miễn thi ngoại ngữ

Quy định mới về tuyển dụng nhà giáo và điều kiện miễn thi ngoại ngữ

Giáo dục - Minh Nhật - 14:53, 04/04/2026
Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định việc tuyển dụng nhà giáo phải căn cứ chuẩn nghề nghiệp, thực hiện qua 2 vòng thi hoặc xét tuyển, đồng thời quy định rõ điều kiện miễn thi ngoại ngữ.