Những "cầu nối số" ở vùng sâu Đắk Lắk
Không chỉ là những người đi đầu trong tuyên truyền chủ trương, chính sách, Người có uy tín còn trở thành những “người thầy công nghệ” gần gũi nhất của bà con buôn làng.
Đưa kỹ năng số đến từng nhà
Ở xã Ea Kly, mỗi khi tham gia các lớp tập huấn về chuyển đổi số, chị Nông Thị Ngon, Người có uy tín trong cộng đồng, lại nghĩ ngay đến những việc cần làm để giúp bà con áp dụng vào cuộc sống.
Chị không chỉ chia sẻ kiến thức trong các buổi họp thôn mà còn đến từng hộ gia đình, cầm tay hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng VNeID, tạo tài khoản định danh điện tử và thực hiện các dịch vụ công trực tuyến
“Trước đây, để làm một số thủ tục hành chính, bà con phải nhiều lần đi lại đến trụ sở cơ quan. Nay tôi hướng dẫn mọi người thao tác trên điện thoại, nhiều việc có thể giải quyết ngay tại nhà, vừa tiết kiệm thời gian vừa giảm chi phí đi lại”, chị Ngon chia sẻ.
Theo chị, điều quan trọng nhất không phải chỉ là giúp người dân cài đặt một ứng dụng, mà là giúp họ hiểu và sử dụng công nghệ một cách chủ động.
Từ thực tế đó, chị còn vận động những người đã biết sử dụng điện thoại, thành thạo công nghệ hỗ trợ lại người thân, hàng xóm. Mô hình “người biết giúp người chưa biết” dần lan tỏa, tạo nên cách làm phù hợp với đặc điểm của các buôn làng.
Mang kiến thức mới về phục vụ cộng đồng
Hơn 25 năm giữ vai trò Người có uy tín, ông Y Mưng Niê ở xã Cư Pơng luôn quan niệm rằng muốn tuyên truyền hiệu quả thì bản thân phải không ngừng học hỏi.
Ông thường xuyên tham gia các lớp bồi dưỡng về chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kỹ năng tuyên truyền và kiến thức chuyển đổi số. Sau mỗi chương trình tập huấn, ông lại trở về buôn làng, tìm cách truyền đạt những nội dung mới bằng cách gần gũi, dễ hiểu nhất.
“Tôi đến từng gia đình, trò chuyện để bà con hiểu cách sử dụng công nghệ số, đồng thời nhận biết những thủ đoạn lợi dụng mạng xã hội để lừa đảo, xuyên tạc hoặc kích động. Khi người dân hiểu rõ thì sẽ biết cách tự bảo vệ mình”, ông Y Mưng nói.
Với ông, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về thiết bị hay ứng dụng, mà còn là thay đổi nhận thức, giúp người dân biết cách khai thác công nghệ phục vụ cuộc sống.
“Lá chắn” trước những cạm bẫy trên không gian mạng
Cùng với việc hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ, Người có uy tín ở các buôn làng còn trở thành lực lượng tích cực trong tuyên truyền an toàn thông tin, phòng ngừa tội phạm trên không gian mạng.
Tại xã Ea Kly, ông Y Thi Niê thường xuyên dành thời gian cảnh báo bà con về những chiêu trò lừa đảo đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội.
“Tôi luôn nhắc bà con không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho người lạ. Với thanh niên, tôi hướng dẫn các em sử dụng mạng xã hội đúng pháp luật, không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng”, ông Y Thi cho biết.
Còn với ông Y Khuê Ayun, Người có uy tín phường Cư Bao, chuyển đổi số chỉ thật sự có ý nghĩa khi người dân sử dụng công nghệ an toàn.
Đặc biệt trong thời gian triển khai định danh điện tử mức độ 2, ông gần như dành toàn bộ thời gian để hỗ trợ bà con. Những hộ chưa biết thao tác trên điện thoại được ông trực tiếp đến tận nhà hướng dẫn từng bước; những trường hợp khó khăn hơn được hỗ trợ tại nhà sinh hoạt cộng đồng.
Sự kiên trì ấy đã mang lại kết quả rõ nét. Buôn Kwang trở thành một trong những đơn vị có tỷ lệ người dân cài đặt VNeID và sử dụng các tiện ích số thuộc nhóm cao của địa phương.
Ngày nay, nhiều người dân trong buôn đã biết sử dụng điện thoại để trao đổi thông tin, mua bán trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và thực hiện các dịch vụ công.
Điều khiến ông Y Khuê Ayun vui nhất là bà con đã nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo.
“Có người nhận được cuộc gọi tự xưng là công an, tòa án hay điện lực đều gọi cho tôi hỏi trước. Có trường hợp bị yêu cầu chuyển tiền vì dọa liên quan đến vụ án hoặc nợ tiền điện. Tôi giải thích để bà con hiểu đó là chiêu trò lừa đảo”, ông kể.
Ông cũng thường xuyên khuyến cáo người dân không vay tiền qua mạng, không tin vào những lời quảng cáo “giải ngân siêu tốc”, mà nên tìm đến các kênh vay vốn chính thống để tránh rủi ro.
Bồi dưỡng “hạt nhân số” ở cơ sở
Theo ông Nay H Nan, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk, đội ngũ Người có uy tín có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn quốc phòng, an ninh và xây dựng khối đại đoàn kết trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, Người có uy tín trở thành lực lượng quan trọng giúp đưa chủ trương, chính sách về công nghệ đến gần hơn với người dân.
“Việc thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số cho đội ngũ Người có uy tín là yêu cầu cần thiết để họ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối tại cơ sở”, ông Nay H Nan nhấn mạnh.
Mới đây, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức 3 hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho khoảng 400 Người có uy tín. Trong đó, nâng cao năng lực số là một trong những nội dung trọng tâm nhằm giúp đội ngũ này tiếp tục đồng hành cùng bà con trong quá trình chuyển đổi số.
Từ những buôn làng còn nhiều khó khăn, những “cầu nối số” đang âm thầm đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, giúp mỗi chiếc điện thoại không chỉ là phương tiện liên lạc mà còn trở thành công cụ mở ra nhiều cơ hội mới trong cuộc sống.
