Những tỷ phú sầu riêng người DTTS trên đất Lâm Đồng

Từ mô hình điểm đến vườn sầu riêng bạc tỷ

Vào tháng 10 hằng năm, cũng là lúc bà con nông dân thôn 10, xã Bảo Lâm 3 bước vào vụ thu hoạch sầu riêng. Dọc các tuyến đường, không khí mua bán rộn ràng; tại vườn sầu riêng rộng hơn 5 ha của gia đình ông Nông Văn Thuyên (dân tộc Tày), xe cộ ra vào tấp nập. Vừa hướng dẫn thương lái thu hái, ông Thuyên vui vẻ chia sẻ: “Khí hậu và thổ nhưỡng ở đây đặc thù, nên sầu riêng cho thu hoạch muộn hơn so với nhiều vùng khác, nhờ vậy thường được giá cao. Không chỉ gia đình tôi, mà nhiều hộ trong thôn cũng khá giả, thậm chí giàu lên nhờ trồng sầu riêng”.

Gia đình ông Nông Văn Thuyên hiện có 7 ha đất canh tác, trước đây chủ yếu trồng mì, bắp, sau đó chuyển sang trồng cà phê và chè. Năm 2003, Hội Nông dân xã chọn gia đình ông Thuyên để xây dựng mô hình điểm về trồng giống sầu riêng Thái. Được hỗ trợ cây giống, cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, nên hơn 100 cây sầu riêng của gia đình ông Thuyên phát triển tốt, mang lại nguồn thu nhập cao cho gia đình.

Trong những năm qua, giá sầu riêng cao, ông Nông Văn Thuyên quyết định chuyển đổi thêm nhiều diện tích chè và cà phê sang trồng sầu riêng. Hiện, vườn sầu riêng của gia đình ông Thuyên có trên 400 cây, trong đó hơn 350 cây đã cho quả. Dự kiến năm nay, vườn sầu riêng của gia đình ông Thuyên cho thu hoạch khoảng 45 tấn quả, với giá bán 70 nghìn đồng/kg, mang về cho gia đình ông Thuyên trên 3 tỷ đồng. Đây cũng là một trong những vườn sầu riêng Thái mang lại nguồn thu nhập cao của xã Bảo Lâm 3.

Không chỉ tạo dựng cho mình một cơ ngơi nhiều người hằng mong ước, như xây được nhà cửa khang trang, sắm được ô tô đắt tiền, ….ông Nông Văn Thuyên còn tận tâm hướng dẫn bà con trong thôn buôn cùng làm theo. Ông Trần Văn Đình ở thôn 10 cho biết: “Anh Thuyên nhiệt tình lắm. Bà con trong thôn cần tìm hiểu gì đến hỏi đều được anh Thuyên hướng dẫn tỉ mỉ về kỹ thuật chăm sóc sầu riêng”.

Khi có của ăn của để, ông Nông Văn Thuyên còn trích một khoản thu nhập của gia đình để giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong thôn, xã. Đồng thời, ông cũng tham gia đóng góp tích cực các nguồn quỹ của địa phương, như Quỹ Khuyến học, Quỹ Tình thương; cho hơn 10 hộ dân vay tiền không lấy lãi, giúp họ có điều kiện đầu tư mua cây giống, phân bón, hệ thống tưới,…phát triển sản xuất sầu riêng. Ông Thuyên chia sẻ: “Trước đây mình cũng rất khó khăn, được nhiều người giúp đỡ. Nay, có của ăn, của để thì mình lại giúp đỡ những bà con khó khăn hơn để có điều kiện vươn lên trong cuộc sống”.

Ngoài giỏi làm kinh tế, ông Nông Văn Thuyên cũng là đầu tàu, gương mẫu tham gia rất tích cực các phong trào hoạt động của địa phương như hiến đất, góp tiền làm đường giao thông, xây dựng nhà đại đoàn kết, xây dựng cảnh quan môi trường tại thôn xóm xanh, sạch, đẹp…

Biến đất rừng thành “vàng xanh”

Rời gia đình lão nông tỷ phú sầu riêng người Tày, chúng tôi ghé thôn Phước Dũng, xã Đạ Huoai 2, gặp bà Ka Hiên- “tỷ phú” trồng sầu riêng người Mạ. Trong căn nhà khang trang trị giá hơn 2 tỷ đồng, bà Ka Hiên niềm nở đón khách. 

Trên bàn, bình trà hoa vàng tỏa hương dịu nhẹ, bên cạnh là đĩa sầu riêng cấp đông vàng ươm bắt mắt. Vừa mời khách thưởng thức “quả nhà, hoa vườn”, bà cười hiền: “Các sản phẩm này đều do gia đình trồng và chăm sóc kỹ lưỡng, hoàn toàn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nên cứ yên tâm dùng nhé”.

Khi biết chúng tôi muốn tìm hiểu chuyện làm giàu từ sầu riêng, bà Ka Hiên bộc bạch: “Không kể đồng bào các vùng khác, riêng người Mạ, người Cơ Ho ở Đạ Huoai 2 trồng sầu riêng thu tiền tỷ mỗi năm cũng nhiều lắm. Như ông K’Gẻm, ông K’Hiềm, bà Ka Bình… Còn những hộ thu từ 200 - 400 triệu đồng/năm thì kể không hết”.

Có được cơ ngơi hôm nay, bà Ka Hiên từng trải qua không ít năm tháng cơ cực. Chính sự khắc nghiệt của miền rừng đã rèn cho bà tính cách kiên cường, năng động và sáng tạo. Từ chỗ chỉ trồng điều và chè, bà mạnh dạn chuyển hướng sang trồng sầu riêng - loại cây đòi hỏi kỹ thuật cao, thời gian dài mới cho thu hoạch. “Đất không phụ lòng người”, những mùa sầu riêng bội thu nối tiếp nhau mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Hiện, bà Ka Hiên sở hữu hơn 4 ha sầu riêng với trên 600 cây, cho sản lượng trung bình 30 tấn/năm, thu về 1,5 - 2 tỷ đồng/năm tùy giá thị trường. Không chỉ làm giàu cho bản thân, bà còn hỗ trợ vốn cho hơn 20 hộ người Mạ trong xã mua giống, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc sầu riêng, góp phần giúp đời sống bà con đồng bào nơi đây ngày càng khấm khá.

Đến nay, xã Đạ Huoai 2 đã phát triển hơn 300 ha sầu riêng ứng dụng công nghệ cao, đảm bảo an toàn thực phẩm, trong đó có nhiều hộ đồng bào DTTS tham gia. Riêng tỉnh Lâm Đồng hiện có hơn 43.900 ha sầu riêng, sản lượng niên vụ 2025 ước đạt 266.700 tấn. Toàn tỉnh có 133 doanh nghiệp, HTX thu mua, trong đó 47 chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm với gần 2.000 hộ dân tham gia.

Đó chính là nền tảng vững chắc để bà con vùng đồng bào DTTS tiếp tục học hỏi, mở rộng quy mô sản xuất, hướng đến một tương lai tươi sáng hơn - nơi những “tỷ phú sầu riêng” người DTTS ngày càng nhiều thêm trên vùng đất Lâm Đồng trù phú.