Nông dân Tuyên Quang phát huy lợi thế, mở thêm sinh kế
Không chỉ trông chờ vào nguồn thu từ nương rẫy, nhiều người dân xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang đang tìm cách tận dụng những lợi thế sẵn có để nâng cao thu nhập.
Thêm nguồn thu từ đất
Ở thôn Bản Âm, những cây hồng không hạt đã trở thành một trong những hướng phát triển kinh tế được ông Lường Đức Pao kiên trì theo đuổi trong nhiều năm.
Ông Pao bắt đầu trồng hồng không hạt từ năm 2018. Theo ông, điều kiện đất đai và khí hậu ở Bản Âm khá phù hợp với loại cây này. Cây hồng sinh trưởng ổn định, ít phải thay đổi phương thức canh tác so với những cây trồng quen thuộc của địa phương.
Đây cũng là lợi thế để gia đình ông mạnh dạn duy trì mô hình sau thời gian đầu chưa cho thu nhập.
Gần 100 gốc hồng được gây trồng, chăm sóc qua từng năm. Trong những năm đầu, cây chưa cho nguồn thu đáng kể, gia đình chủ yếu tập trung chăm sóc, tạo tán và chờ cây bước vào thời kỳ cho quả ổn định.
Phải đến năm 2025, những cây hồng bắt đầu cho thu hoạch hiệu quả.
“Gia đình tôi trồng gần 100 gốc hồng không hạt từ năm 2018. Đến năm 2025 thì cây bắt đầu cho thu khá hơn. Năm đó thu được hơn 7 tạ quả”, ông Pao chia sẻ.
Với sản lượng hơn 700 kg, giá hồng trên thị trường thời điểm thu hoạch khoảng 20.000 đồng/kg, cây hồng bắt đầu mang lại cho gia đình một khoản thu nhập đáng kể.
Điều quan trọng hơn với gia đình ông Pao, là sau nhiều năm chăm sóc, cây trồng này đã chứng minh được khả năng thích nghi và trở thành thêm một nguồn thu từ đất sản xuất.
Năm nay, thời tiết có những diễn biến không thuận lợi khiến sản lượng hồng của gia đình bị ảnh hưởng, thu nhập vì thế cũng hạn chế hơn so với năm trước. Tuy nhiên, giá bán lại cao hơn, phần nào bù đắp cho sự sụt giảm về sản lượng.
Theo ông Pao, sản xuất nông nghiệp phụ thuộc khá nhiều vào thời tiết và thị trường nên không phải năm nào cũng có kết quả giống nhau. Chính vì vậy, việc lựa chọn cây trồng phù hợp, chăm sóc tốt và từng bước mở rộng sinh kế là điều gia đình ông hướng tới.
Tận dụng mặt nước
Tại thôn Xá Thị, anh Nông Văn Bằng đã có hơn 1 thập kỷ gắn bó với nghề nuôi thủy sản trên lòng hồ thủy điện Tuyên Quang. Từ những lồng nuôi đầu tiên vào năm 2013, đến nay gia đình anh đã từng bước mở rộng quy mô, biến mặt nước lòng hồ thành một nguồn sinh kế quan trọng.
Những năm đầu làm nghề, kinh nghiệm của anh Bằng chủ yếu được tích lũy qua thực tế. Nuôi cá trên lòng hồ khác với chăn nuôi trên đất liền, điều kiện mặt nước, thời tiết và môi trường nuôi có thể thay đổi, đòi hỏi người nuôi phải thường xuyên theo dõi và điều chỉnh cách chăm sóc.
Sau nhiều năm gắn bó, anh dần có kinh nghiệm trong việc lựa chọn đối tượng nuôi, chăm sóc và chủ động xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình sản xuất.
Hiện gia đình anh có tổng cộng 20 lồng, trong đó 15 lồng nuôi cá và 5 lồng nuôi ếch. Quy mô này được hình thành từ quá trình tích lũy và mở rộng từng bước, thay vì đầu tư ồ ạt ngay từ đầu.
.jpg)
Với cá, gia đình anh Bằng tập trung nuôi cá lăng, cá nheo. Đây là những loại cá có giá trị kinh tế, đồng thời phù hợp với điều kiện nuôi lồng trên lòng hồ. Việc lựa chọn đối tượng nuôi cũng được anh đúc rút từ quá trình làm nghề, dựa trên khả năng thích nghi của vật nuôi với điều kiện mặt nước và nhu cầu của thị trường.
Theo anh Bằng, làm nghề nuôi cá lồng không chỉ cần vốn mà quan trọng là phải có kinh nghiệm và thường xuyên theo dõi đàn cá. Người nuôi phải nắm được tình trạng của cá để có cách chăm sóc phù hợp. Mỗi giai đoạn lại có những yêu cầu khác nhau, từ lựa chọn con giống, chăm sóc đến theo dõi quá trình phát triển và tính toán thời điểm xuất bán.
Hơn 10 năm gắn bó với lòng hồ giúp anh Bằng hiểu hơn về điều kiện sản xuất tại địa phương. Kinh nghiệm ấy cũng là cơ sở để gia đình mạnh dạn mở rộng quy mô, đồng thời tìm kiếm thêm những hướng đi mới thay vì chỉ phụ thuộc vào một loại vật nuôi.
Từ năm 2025, gia đình anh bắt đầu đưa ếch vào nuôi. 5 lồng ếch được bổ sung bên cạnh 15 lồng cá, tạo thành mô hình kết hợp nhiều loại nuôi trên mặt nước lòng hồ.
Hiện tổng thu nhập từ mô hình nuôi thủy sản của gia đình anh Bằng đạt khoảng 700 triệu đồng/năm. Đây là nguồn thu quan trọng, giúp gia đình có điều kiện đầu tư trở lại cho sản xuất và tiếp tục mở rộng sinh kế.
Theo bà Lương Thị Mợ - Chủ tịch Hội Nông dân xã, Hội thường xuyên khảo sát, thăm các mô hình phát triển sinh kế để đánh giá hiệu quả, nắm bắt khó khăn và nhu cầu thực tế của hội viên.
Qua quá trình theo dõi, Hội có thêm cơ sở để định hướng, hỗ trợ người dân lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện sản xuất, nguồn lực của từng hộ và lợi thế của địa phương.
Việc đa dạng hóa sinh kế cũng giúp người dân giảm phụ thuộc vào một nguồn thu, chủ động hơn trong sản xuất và từng bước nâng cao thu nhập.
