Người dân xã Ea Rốk tự đầu tư khoan giếng, lắp tấm pin năng lượng mặt trời ngay tại ruộng.Xã Ea Rốk hiện có 35 thôn, buôn. Toàn xã hiện có khoảng 29.000 người với 28 dân tộc sinh sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm khoảng 67% dân số. Nguồn thu nhập chính của đồng bào nơi đây chủ yếu là cây lúa, nhưng một diện tích lớn đất lúa chỉ sản xuất được 1 vụ do thiếu nước. Đặc biệt là ở thôn các thôn 14, 15 và 16 Cư Kbang, việc sản xuất lúa phụ thuộc hoàn toàn vào nước trời.
Canh tác 2,5 sào đất lúa, nhưng mỗi năm chỉ làm được 1 vụ phụ thuộc nước trời, nên gia đình anh Lý Văn Hình, thôn 15 Cư Kbang chỉ thu được khoảng 15 – 20 bao lúa, tương đương khoảng 5 - 7 tạ. Vợ chồng anh canh tác thêm 1 vụ lúa mùa khô sử dụng nước ao, nước giếng để bơm tưới. Năm nào thời tiết thuận lợi, nước ao, giếng đủ nước tưới thì được ăn, năm nào nắng hạn kéo dài coi như mất trắng.
Không riêng gia đình anh Hình, ở thôn 15 Cư Knang còn có hằng trăm hộ dân đang gặp khó khăn trong sản xuất nông nghiệp do thiếu nước tưới.
Tìm cách xoay sở để tăng hiệu quả sản xuất trên cùng diện tích đất sản xuất, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Ea Rốk đã tự đầu tư khoan giếng, lắp tấm pin năng lượng mặt trời để chủ động nguồn nước. Với cách làm này, người dân chủ động được nguồn nước để canh tác thêm 1 vụ lúa trong mùa khô và giảm được chi phí nhiên liệu so với dùng máy dầu.
Nhiều hộ dân trên địa bàn xã Ea Rốk tự đầu tư khoan giếng, lắp tấm pin năng lượng mặt trời để chủ động nguồn nước. Đi dọc theo cách đồng lúa của các thôn 14, 15, 16 Cư Kbang, không khó để bắt gặp các giàn cao của bà con lắp những tấm pin năng lượng mặt trời tại chân ruộng. Những tấm pin năng lượng mặt trời vừa tạo mái che cho hệ thống máy bơm giếng khoan, vừa tận dụng nguồn năng lượng sạch phục vụ sản xuất.
Tuy nhiên, cách làm này cũng chỉ mang tính tạm thời, bởi nguy cơ tác động tiêu cực đến môi trường và nguồn nước ngầm.
Ông Lý Ngọc Kim, Trưởng thôn 15 Cư Kbang cho biết: Toàn thôn 15 Cư Kbang hiện có 276 hộ, gần 1.600 khẩu, 100% là đồng bào DTTS. Bà con chủ yếu sản xuất lúa, ngô, sắn, diện tích lúa khoảng gần 270ha. Hộ nhiều thì trồng 2 – 3ha, hộ ít cũng trồng vài sào, chủ yếu lúa 1 vụ do thiếu nước.
Do nguồn nước tưới không đảm bảo, năng suất lúa thấp, mỗi ha chỉ đạt khoảng 3,5 tấn. Việc canh tác gặp nhiều khó khăn, đầu vụ, lúc người dân gieo lúa thì mưa nhiều, ngập, cuối vụ thì hạn hán lúa không trổ bông được. Có những năm hạn hán kéo dài, đồng ruộng khô cháy, mất mùa, nhiều người dân mất trắng.
“Bà con ai cũng mong công trình thủy lợi Ea Khal được đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thiện, đi vào hoạt động để dẫn nước về cho bà con canh tác lúa 2 vụ, đảm bảo lương thực, phát triển kinh tế”, ông Lý Ngọc Kim bày tỏ.
Theo ông Trịnh Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Rốk: Hiện, chính quyền xã đang tích cực đề xuất chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện công trình thủy lợi Ea Khal và hệ thống kênh mương dẫn nước về đồng ruộng.
"Khi công trình đi vào hoạt động sẽ điều tiết nước tưới ổn định cho khoảng 4.000 ha cây trồng, nhất là cây lúa ở khu vực xã Cư Kbang cũ và xã Ea Rốk cũ. Đồng thời, điều tiết lũ trong cao điểm của mùa mưa bão, giảm áp lực lên tài nguyên nước ngầm. Đây được xem là giải pháp căn cơ để tháo gỡ khó khăn thiếu nước sản xuất mùa khô và điều tiết nước mùa mưa bão", ông Trịnh Văn Cường cho biết.
