Nữ Nghệ sĩ Ưu tú bền bỉ "giữ hồn" đàn bầu Việt
"Giá trị của đàn bầu không chỉ nằm ở âm nhạc, mà còn ở chiều sâu văn hóa phía sau mỗi thanh âm...". Có lẽ vậy, mà bao năm qua, Trung tá, Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thủy không chỉ trực tiếp biểu diễn ở nhiều sân khấu trong và ngoài nước, mà còn bền bỉ đưa tiếng đàn bầu từ giảng đường đến với thế hệ trẻ.
Âm thanh của cung bậc cảm xúc
Là Tổ trưởng kiêm Giảng viên Khoa Nghệ thuật Dân tộc và Miền núi, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, Trung tá, Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Nguyễn Thị Thủy có nhiều năm gắn bó với công tác đào tạo và biểu diễn âm nhạc truyền thống trong môi trường nghệ thuật quân đội.
Theo Trung tá, NSƯT Nguyễn Thị Thủy, đàn bầu là nhạc cụ mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Chỉ với một dây đàn nhưng có thể diễn tả nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, từ sâu lắng, da diết đến thiết tha, tự sự.
Điều đặc biệt của đàn bầu, nằm ở chỗ âm thanh của nó rất gần với tâm hồn và đời sống tinh thần của người Việt. Tiếng đàn vừa mộc mạc, giản dị nhưng cũng có chiều sâu, đủ sức chạm đến cảm xúc của người nghe mà không cần quá nhiều phô diễn kỹ thuật.
Nhiều năm gắn bó với cây đàn, không chỉ tham gia nhiều chương trình nghệ thuật lớn của quân đội và cả nước, NSƯT Nguyễn Thị Thủy còn mang tiếng đàn bầu Việt Nam đến với khán giả quốc tế, qua các chuyến lưu diễn, giao lưu văn hóa tại nhiều quốc gia.
Bền bỉ “truyền lửa” cho thế hệ trẻ
Là giảng viên của Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, Trung tá, NSƯT Nguyễn Thị Thủy không chỉ dạy kỹ thuật biểu diễn mà còn cố gắng giúp sinh viên hiểu hơn về chiều sâu văn hóa của nhạc cụ dân tộc.
Theo chia sẻ của NSƯT Nguyễn Thị Thủy, nhiều bạn trẻ khi lần đầu nghe tiếng đàn bầu thường rất thích thú, bởi âm thanh ngọt ngào, sâu lắng của cây đàn.
Tuy nhiên, khi bắt đầu học mới thấy đàn bầu không hề dễ. Để tạo ra một giai điệu cơ bản không quá khó, nhưng để tiếng đàn thực sự có hồn, biết rung, nhấn, luyến láy và thể hiện được chất riêng của đàn bầu, lại đòi hỏi khả năng cảm âm, sự kiên trì và quá trình khổ luyện lâu dài.
Chị vẫn thường xuyên nhắn nhủ với học viên là, việc theo đuổi và gắn bó với nhạc cụ dân tộc chưa bao giờ là điều dễ dàng, đòi hỏi những người làm nghề phải bền bỉ truyền dạy và nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc truyền thống cho thế hệ trẻ.
Đã có thời điểm, có những lớp học chỉ vài sinh viên theo chuyên ngành nhạc cụ dân tộc, thậm chí có lúc số lượng người học đàn bầu giảm nhiều so với trước. Nhưng NSƯT Nguyễn Thị Thủy vẫn bền bỉ trong từng giờ lên lớp, từng động tác hướng dẫn sinh viên chỉnh nhịp, giữ hơi và cảm nhận âm thanh của đàn bầu.
Có những buổi học kết thúc khá muộn, nhưng chị vẫn nán lại để hướng dẫn thêm cho những sinh viên chưa theo kịp bài. Với chị, việc truyền dạy không chỉ là công việc, mà còn là trách nhiệm của người làm nghề trước sự tiếp nối của nghệ thuật truyền thống.
Để đàn bầu đến gần với lớp trẻ
Thời gian qua, bên cạnh công tác giảng dạy, NSƯT Nguyễn Thị Thủy còn tham gia nhiều chương trình biểu diễn kết hợp giữa nhạc cụ dân tộc và âm nhạc đương đại, nhằm đưa đàn bầu đến gần hơn với công chúng trẻ.
Theo chị, nghệ thuật truyền thống muốn tồn tại, cần có sự thích nghi với đời sống mới, nhưng sự đổi mới ấy phải dựa trên nền tảng giữ gìn cốt lõi văn hóa dân tộc.
Nữ nghệ sĩ cho rằng, nếu biết cách tiếp cận phù hợp, nhạc cụ dân tộc vẫn có thể tìm được chỗ đứng trong đời sống đương đại. Từ thực tế cho thấy, không ít sinh viên ban đầu đến với đàn bầu vì tò mò, nhưng sau quá trình học tập đã muốn theo đuổi lâu dài. Bởi tiếng đàn bầu truyền thống đã chạm tới trái tim của nhiều bạn trẻ.
