Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát động Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Sự kiện có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn đặc biệt sâu sắc, là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947- 27/7/2027), thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Cùng tham dự Lễ phát động có: Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng; Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh; thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; thành viên Ban Chỉ đạo các cấp, đại diện các bộ, ngành và địa phương.

Nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, trách nhiệm thiêng liêng

Phát biểu tại lễ phát động, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý và lương tri của dân tộc.

Trong những năm qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác này đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Đặc biệt, trong giai đoạn 2021 – 2025, toàn quốc đã tìm kiếm và quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ. Đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), qua đó, đã xác định được danh tính cho trên 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và trên 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; đã tổ chức thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng Gen thân nhân liệt sĩ.

Theo Phó Thủ tướng, những kết quả đó không chỉ có ý nghĩa về số lượng, mà quan trọng hơn là giá trị tinh thần, góp phần làm vơi đi nỗi đau của các gia đình, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng và chế độ ta.

Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại là rất lớn. Hiện nay, vẫn còn khoảng 175 nghìn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300 nghìn mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng rất khó khăn: Thông tin ngày càng ít, nhân chứng lịch sử ngày càng giảm, địa hình, địa bàn thay đổi lớn theo thời gian.

"Nếu không hành động khẩn trương, quyết liệt và có cách làm phù hợp hơn, khoa học, tỉ mỉ, công phu, kiên trì và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, các lực lượng và Nhân dân thì cơ hội tìm kiếm, quy tập liệt sĩ sẽ dần mất đi", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, đổi mới phương pháp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương cùng tinh thần làm việc quyết tâm, nỗ lực vượt bậc trong triển khai thực hiện.

Sáu nhiệm vụ trọng tâm cho Chiến dịch 500 ngày đêm

Phát động từ Quảng Trị – vùng đất kiên cường, nơi chứng kiến những mất mát, hy sinh to lớn của dân tộc, Phó Thủ tướng cho rằng điều này càng nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của thế hệ hôm nay.

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn, mà trước hết và trên hết là sự thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", là trách nhiệm chính trị thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta; là sự tri ân đối với những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.

"Hơn thế nữa, đây còn là mệnh lệnh từ trái tim – một mệnh lệnh thôi thúc chúng ta không được phép chậm trễ, không được phép bằng lòng với những gì đã đạt được, mà phải quyết tâm, quyết liệt hơn rất nhiều để đưa các anh hùng, liệt sĩ trở về với đất mẹ, với gia đình, với tên tuổi của mình", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà bày tỏ.

Chiến dịch được triển khai trong bối cảnh thời gian không chờ đợi, điều kiện ngày càng khó khăn, nhiệm vụ ngày càng nặng nề để đến dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ, phấn đấu tìm kiếm, quy tập được 7.000 hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính được khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Để thực hiện hiệu quả mục tiêu đề ra, Phó Thủ tướng nhấn mạnh 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, cần xác định rõ đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, được đặt trong chương trình công tác trọng tâm của cả hệ thống chính trị, nhất là các thành viên trong Ban Chỉ đạo các cấp từ Trung ương đến các quân khu đến từng địa phương cần được lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên và liên tục; gắn với trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và từng thành viên Ban chỉ đạo các cấp.

Từng bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, sát với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn của từng đơn vị; xác định rõ nội dung công việc theo từng tháng, từng tuần, từng địa bàn; phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân; bảo đảm thực hiện theo nguyên tắc "6 rõ". Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.

Thứ hai, cần thiết lập cơ chế theo dõi, kiểm tra, giám sát tiến độ một cách chặt chẽ, thực chất. Việc tổ chức thực hiện phải gắn với cơ chế kiểm soát tiến độ rõ ràng, có công cụ theo dõi cụ thể và có đánh giá định kỳ hằng tháng của cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia.

Thực hiện nghiêm chế độ báo cáo; tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; không để các tồn tại kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung của Chiến dịch.

Thứ ba, đổi mới phương pháp thực hiện theo hướng ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Cần tập trung xây dựng, chuẩn hóa và số hóa cơ sở dữ liệu; bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng bản đồ số trong xác định khu vực tìm kiếm; ứng dụng công nghệ sinh học, đặc biệt là mở rộng giám định ADN; nâng cao năng lực các cơ sở giám định; rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác trong xác định danh tính liệt sĩ.

Thứ tư, phát huy vai trò của các lực lượng và huy động sự tham gia của toàn xã hội. Lực lượng quân đội tiếp tục là nòng cốt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, nhất là trong khoanh vùng, xác định địa bàn trọng điểm, tổ chức lực lượng chuyên sâu để thực hiện; đồng thời cần huy động sự tham gia tích cực của các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị – xã hội, các nhà khoa học, các tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp cho nhiệm vụ quan trọng và ý nghĩa này.

Đặc biệt, cần coi trọng việc tiếp nhận, xác minh thông tin từ các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử; đây là nguồn thông tin quý giá, có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định khu vực tìm kiếm và hỗ trợ xác định danh tính.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội; tạo sự lan tỏa trách nhiệm trong toàn xã hội để mỗi người dân, từng gia đình góp một thông tin, một ký ức và hành động để cùng nhau gọi tên các liệt sĩ hi sinh vì tình dân tộc, nghĩa đồng bào.

Thứ năm, cần tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là với các nước bạn Lào và Campuchia; đồng thời mở rộng hợp tác với các đối tác quốc tế trong trao đổi thông tin, hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm. Việc hợp tác quốc tế cần được triển khai chủ động, hiệu quả, phù hợp với các quy định và thông lệ quốc tế.

Thứ sáu, quan tâm đầy đủ chế độ, chính sách và bảo đảm điều kiện làm việc, trang thiết bị, phương tiện đối với cơ quan, đơn vị, cá nhân, tổ chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Khẩn trương ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm điều kiện, nguồn lực cho nhiệm vụ quan trọng này; đồng thời, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.

Trung ương ưu tiên bố trí đầy đủ kinh phí, bảo đảm cho lực lượng nòng cốt thực hiện hoạt động tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đồng thời đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội hóa từ các tổ chức, nhà hảo tâm. Các địa phương chủ động phối hợp, hỗ trợ, bảo đảm các điều kiện cần thiết và tổ chức thực hiện đồng bộ theo kế hoạch chung.

Nhấn mạnh tính chất đặc biệt của nhiệm vụ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh không thể triển khai một cách làm thông thường mà phải thực hiện một chiến dịch cao điểm sâu rộng, chặt chẽ, khoa học, bài bản, nghiêm túc và vô cùng kiên trì, quyết tâm, quyết liệt thực chất để bảo đảm đạt được hiệu quả cao nhất trong chiến dịch.

Phó Thủ tướng kêu gọi toàn thể các bộ ngành địa phương, cả hệ thống chính trị, các lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp cùng toàn thể nhân dân cả nước hãy hành động với lương tâm, trách nhiệm, với tình cảm sâu sắc nhất, với quyết tâm mạnh mẽ nhất, cùng chung tay thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng này, phấn đấu cao nhất để đạt được mục tiêu của chiến dịch và rút ngắn thời gian chờ đợi của các gia đình liệt sĩ.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà bày tỏ tin tưởng với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, với tinh thần trách nhiệm cao, sự phối hợp chặt chẽ và hành động bằng trái tim, trí tuệ, công nghệ, kinh nghiệm thực tiễn và sự kiên trì bền bỉ vượt qua mọi khó khăn hiểm nguy trong tổ chức thực hiện, chiến dịch của chúng ta sẽ thắng lợi.

*Trước đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và đoàn công tác đã dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị – biểu tượng của tinh thần bất khuất gắn với cuộc chiến 81 ngày đêm khốc liệt năm 1972.

Cũng trong chương trình công tác tại Quảng Trị, ngày 1/4, Phó Thủ tướng và đoàn công tác đã dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Khu tưởng niệm 16 thanh niên xung phong tại Bến phà Long Đại II; Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn; Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9; và Đài tưởng niệm liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang Lê Thị Tuyết.