Sầu riêng chết hàng loạt, ngành chuyên môn chưa rõ nguyên nhân cụ thể
Sau hơn 2 tháng mưa kéo dài, nhiều vườn sầu riêng tại xã Chư Prông (tỉnh Gia Lai) xuất hiện tình trạng bệnh, cây chết hàng loạt, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng.
Hơn 10 ha sầu riêng bị ảnh hưởng
Những ngày này, thay vì chăm sóc, chuẩn bị cho vụ thu hoạch, nhiều hộ dân còn phải thuê nhân công cưa bỏ những cây sầu riêng đã chết.
Tại một số vườn ở thôn Hoàng Yên, thân cây xuất hiện những mảng màu đen, xì mủ; lá khô héo, rụng dần rồi cây chết. Nhiều cây trước đó phát triển bình thường nhưng sau thời gian mưa kéo dài bắt đầu suy yếu nhanh.
Vườn sầu riêng của ông Trần Trọng Thủy (thôn Hoàng Yên) có khoảng 500 cây đang thời kỳ kinh doanh, nhưng hiện 400 cây nhiễm bệnh, nhiều cây chết khô. Triệu chứng phổ biến là xì mủ, đen vỏ, rụng lá, khô cành. Ước tính thiệt hại hơn 500 triệu đồng.
Ông Thủy cho biết, vụ này, gia đình gần như mất trắng khi nhiều cây cho trái bị sượng, ứ nước, không đạt chất lượng nên thương lái không thu mua. Gia đình đã cắt bỏ những cây bị bệnh nhưng sau đợt mưa kéo dài, bệnh bùng phát mạnh, cây nhanh chóng khô lá, rụng và chết.
Trao đổi thông tin, ông Trần Đình Đông, Trưởng thôn Hoàng Yên cho hay, tình trạng sầu riêng bị bệnh, chết hàng loạt xuất hiện sau đợt mưa kéo dài. Nhiều khu vực trũng bị úng nước, có nơi nước tràn lên mặt đất. Cây bị xì mủ thân, thối rễ rồi suy kiệt và chết. Có hộ chết đến 500 cây sầu riêng đang trong thời kỳ kinh doanh, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của người dân.
Theo Phòng Nông nghiệp - Hạ tầng xã Chư Prông, sầu riêng chết tập trung chủ yếu tại thôn Hoàng Yên và làng Bạt, với diện tích kiểm đếm sơ bộ hơn 10 ha.
Một số vườn bị ảnh hưởng nặng, tỷ lệ cây chết cao, người dân buộc phải chặt bỏ. Trong đó, có những vườn người dân phải chặt bỏ 300 - 500 cây đang thời kỳ kinh doanh, thiệt hại lên đến hàng trăm triệu đồng.
Kiểm tra xác định nguyên nhân
Theo đánh giá bước đầu, cây sầu riêng chết có thể liên quan đến bệnh do nấm gây ra, với biểu hiện tương tự bệnh chết nhanh, chết chậm trên cây hồ tiêu. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể vẫn cần cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác định.
Qua theo dõi, nhiều diện tích sầu riêng bị bệnh nằm ở khu vực đất tương đối bằng phẳng, khả năng thoát nước hạn chế. Mưa kéo dài khiến độ ẩm đất tăng cao, nước dễ ứ đọng quanh vùng rễ, làm cây suy yếu và tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển.
Ngành chuyên môn khuyến cáo người dân thường xuyên kiểm tra vườn, chủ động khơi thông rãnh thoát nước, hạn chế ngập úng kéo dài. Khi phát hiện cây có biểu hiện bất thường, cần báo ngay cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn xử lý, tránh tự ý sử dụng thuốc hoặc áp dụng các biện pháp thiếu cơ sở.
Trồng xen canh giảm rủi ro
Những năm gần đây, sầu riêng được trồng ồ ạt tại khu vực Tây nguyên khi giá lên cao. Nhiều diện tích mở rộng tại những khu vực đất không thực sự phù hợp như nền đất thấp, khả năng thoát nước kém khiến cây dễ tổn thương trước biến động thời tiết cực đoan.
Ông Ngô Anh Tuấn chuyên viên Phòng Nông nghiệp - Hạ tầng xã Chư Prông cho biết: UBND xã Chư Prông trước đây đã nhiều lần khuyến cáo người dân không mở rộng diện tích sầu riêng tại các khu vực đất bằng phẳng, thoát nước kém, nhưng thực tế nhiều hộ vẫn tiếp tục canh tác thuần.
Trước tình hình dịch bệnh lan rộng, xã khuyến cáo chuyển sang mô hình trồng xen sầu riêng với cà phê để giảm rủi ro, nhất là trong bối cảnh thời tiết bất lợi kéo dài và giá sầu riêng gần đây thiếu ổn định.
Tình trạng sầu riêng chết hàng loạt sau những đợt mưa kéo dài cho thấy rủi ro đối với những vườn cây phát triển tại khu vực thoát nước kém, đồng thời đặt ra yêu cầu người dân phải tính toán kỹ điều kiện đất đai, nguồn nước và phương án phòng trừ bệnh trước khi đầu tư mở rộng diện tích.
