Sinh kế bền vững cho đồng bào DTTS từ cây dược liệu
Với đặc điểm địa hình và khí hậu đa dạng, Khánh Hòa được đánh giá là một trong những địa phương có nguồn dược liệu phong phú, trong đó có nhiều loài thuốc quý hiếm.
Khai thác tiềm năng từ dược liệu
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có hơn 900 loài thực vật có tiềm năng làm thuốc. Trong đó, có nhiều loài quý hiếm như: Diệp hạ châu, sa nhân, kim thất, bá bệnh, nghệ, sâm bố chính, xáo tam phân…
Tuy sở hữu kho dược liệu đa dạng và rất có giá trị, nhưng để biến tiềm năng này thành sinh kế bền vững cho người dân miền núi vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Nguyên nhân là do phần lớn các hộ gia đình trồng dược liệu xen canh dưới tán rừng, chưa hình thành các vùng chuyên canh tập trung theo quy chuẩn.
Bên cạnh đó, việc áp dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là các tiêu chuẩn kỹ thuật trồng trọt và thu hái còn hạn chế. Đi kèm với đó là hạn chế của hạ tầng chế biến và bảo quản sau thu hoạch, việc thiếu đầu ra bền vững cho các sản phẩm cây dược liệu…
Từ khi triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 đã tạo nguồn lực quan trọng trong phát triển vùng trồng dược liệu miền núi Khánh Hòa.
Trọng tâm nằm ở Dự án 3 Phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững, phát huy tiềm năng, thế mạnh của các vùng miền để sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị. Qua đó, tạo môi trường thuận lợi để phát triển mô hình trồng cây dược liệu, biến tiềm năng thành giá trị kinh tế.
Từ nguồn lực của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời triển khai Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam đến năm 2030, tỉnh Khánh Hòa đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư, kêu gọi liên doanh, liên kết nhằm phát triển vùng dược liệu và sản xuất thuốc y học cổ truyền từ nguồn nguyên liệu trong nước.
Nhiều doanh nghiệp trồng cây dược liệu được tạo điều kiện về quỹ đất, tiếp cận vốn vay, qua đó thúc đẩy khai thác và phát huy giá trị kinh tế của cây dược liệu trên địa bàn.
Điển hình là trang trại dược liệu Liên Sơn tại xã Nam Khánh Vĩnh với quy mô 82,65 ha, tổng vốn đầu tư hơn 17 tỷ đồng, do Công ty Cổ phần Dược liệu Liên Sơn Nha Trang triển khai. Tại đây, doanh nghiệp đã hình thành vùng trồng tập trung các loại thảo dược có giá trị như sa nhân, củ mài, đương quy…
Không chỉ hướng đến sản xuất, dự án còn từng bước chuyển giao quy trình, kỹ thuật trồng dược liệu cho người dân địa phương. Qua đó, mở rộng vùng trồng, tạo sinh kế bền vững và góp phần thay đổi đời sống của đồng bào DTTS và miền núi
Liên kết để nâng cao hiệu quả sản xuất
Để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh Khánh Hoà đã xây dựng các vùng chuyên canh cây dược liệu, xác định đây là hướng đi mới, mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Trên những triền đất đỏ ở thôn Hạnh Trí 2, xã Ninh Sơn, những luống đinh lăng trải dài, xanh mướt. Ông Nguyễn Văn Lực, thôn Hạnh Trí 2 cho biết: Gia đình tôi có 1,5 ha đất, trước đây trồng bắp, mì; thu nhập bấp bênh. Từ khi chuyển sang trồng đinh lăng, thu nhập tăng gấp nhiều lần. Cây đinh lăng trồng 2 - 3 năm có thể cho thu hoạch rễ và lá, bán quanh năm. Nhờ đó, kinh tế gia đình tôi đã ổn định và còn tích lũy được vốn để đầu tư mở rộng diện tích.
Thành công của mô hình trồng cây đinh lăng tại xã Ninh Sơn là nhờ vào sự liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân. Nông dân được Công ty Cổ phần Thảo dược Liên kết Việt Nam, xã Ninh Sơn bao tiêu sản phẩm.
Ông Nguyễn Đức Khanh - Giám đốc Kinh doanh Công ty Cổ phần Thảo dược Liên kết Việt Nam chia sẻ: Chúng tôi đồng hành với nông dân phát triển vùng nguyên liệu đinh lăng theo hướng hữu cơ, đảm bảo nguồn cung ổn định và chất lượng đồng nhất. Việc liên kết sản xuất giúp nông dân ổn định đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm, hình thành chuỗi sản xuất khép kín. Ngoài bao tiêu sản phẩm cho nông dân, Công ty đang trồng hơn 200 ha đinh lăng, dự kiến sẽ mở rộng diện tích lên 500 ha.
Tiến sĩ Phan Công Kiên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định: Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của Khánh Hòa rất phù hợp trồng nhiều loại dược liệu quý, trong đó có cây đinh lăng và xáo tam phân.
Đặc biệt, với sự liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong khai thác giá trị các cây dược liệu quý sẽ giúp các địa phương hình thành chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đây là hướng đi giúp nông dân nâng cao thu nhập, ổn định đời sống, thậm chí làm giàu bền vững.
