Tạo dựng chỗ đứng "an toàn" bền vững cho đặc sản Điện Biên
Hiện nay, nhiều sản vật vùng cao ở Điện Biên đã trở thành sản phẩm OCOP, các đặc sản từng bước khẳng định thương hiệu bằng chất lượng và đặc trưng bản sắc riêng.
Khoác thương hiệu cho sản vật quê nhà
Xưởng sản xuất bánh khẩu xén (bánh phồng) của HTX Hoa Ban Trắng ở phường Mường Lay (Điện Biên), nhộn nhịp không khí làm việc. Những mẻ khẩu xén chín thơm lừng liên tục được công nhân xuất lò, kịp chuyến tiêu thụ.
Khẩu xén là món bánh truyền thống của đồng bào Thái, được làm từ gạo nếp cẩm, nếp nương trắng, có thể pha gấc hoặc cây cơm nếp để tạo màu sắc tự nhiên.
Vài năm trước, món bánh truyền thống này chỉ được làm theo mùa, chủ yếu phục vụ lễ tết, cưới hỏi, cúng bản và tiêu thụ nhỏ lẻ trong vùng, nay đã là sản phẩm được chứng nhận OCOP 3 sao được đông đảo người tiêu dùng ưa chuộng.
Nhận thấy tiềm năng của sản phẩm, người dân Mường Lay dần đổi mới cách làm, đầu tư máy sấy, máy đóng gói, chuẩn hóa quy trình và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm mở rộng thị trường.
Tiên phong trong việc đầu tư, nâng chất lượng sản phẩm khẩu xén, đảm bảo an toàn thực phẩm, là chị Lò Chúc Chi, hiện là Giám đốc HTX Hoa Ban Trắng. Từ sản xuất thủ công nhỏ lẻ, chị quyết tâm xây dựng thương hiệu, thành lập HTX, vận động phụ nữ cùng tham gia.
Mục tiêu của chị, là bánh vẫn giữ được hương vị truyền thống nhưng cải tiến quy trình sản xuất để sản phẩm giòn, thơm, đồng đều hơn và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm;
Đặc biệt, từ việc xây dựng thương hiệu khẩu xén đạt OCOP 3 sao, giúp tăng niềm tin thị trường. Từ tiêu thụ 1 - 2 tấn/năm, hiện nay HTX tiêu thụ trung bình khoảng 35 tấn/năm.
Còn tại Mường Ảng - vùng cà phê nổi tiếng của Điện Biên, đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ, khi gắn xây dựng thương hiệu OCOP với xúc tiến thương mại và chuyển đổi số.
Trước đây, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ qua các đại lý trong tỉnh, quy mô còn hạn chế. Nhưng khi chú trọng xây dựng hình ảnh, tham gia hội chợ và đưa sản phẩm lên nền tảng số, thị trường dần được mở rộng rõ rệt.
Chị Bùi Thị Việt Hà, chủ cơ sở chế biến cà phê Hà Chung, cho biết: Từ khi đẩy mạnh quảng bá trên mạng xã hội và tham gia hoạt động xúc tiến thương mại, lượng đơn hàng tăng lên đáng kể.
Theo ngành Nông nghiệp tỉnh Điện Biên, đến hết tháng 3/2026, toàn tỉnh có 147 sản phẩm OCOP, trong đó 142 sản phẩm đạt 3 sao và 5 sản phẩm đạt 4 sao.
Đưa đặc sản bước ra khỏi “lũy tre làng”
Không chỉ bán sản phẩm, nhiều chủ thể OCOP đang học cách kể câu chuyện phía sau sản phẩm. Mới đây, tại Hội chợ Xúc tiến thương mại và sản phẩm OCOP tỉnh Điện Biên năm 2026, những gian hàng đặc sản Gạo Điện Biên, cà phê Mường Ảng, mắc ca, miến dong, thịt sấy, mật ong rừng... luôn thu hút đông người dân, du khách ghé thăm.
Chị Nguyễn Thu Thuỷ đến từ Vĩnh Phúc chia sẻ: Trong chuyến du lịch đến Điện Biên, tôi tình cờ được tham quan hội chợ. Tôi rất ấn tượng với các sản phẩm OCOP Điện Biên. Các sản phẩm không chỉ được giới thiệu rõ nguồn gốc, xuất xứ, đầu tư chỉn chu về bao bì mà còn mang đậm bản sắc địa phương.
Đặc sản lên sàn, nông dân lên sóng
Song hành với xúc tiến thương mại truyền thống, chuyển đổi số đang mở thêm cánh cửa cho sản phẩm OCOP Điện Biên. Hiện toàn tỉnh có gần 29.000 hộ sản xuất nông nghiệp, được tập huấn sử dụng sàn thương mại điện tử; hàng nghìn hộ được đào tạo kỹ năng số và từng bước đưa sản phẩm lên môi trường trực tuyến.
Để hỗ trợ các HTX, hộ sản xuất kinh doanh, UBND tỉnh Điện Biên đã ký ban hành kế hoạch phát triển thương mại điện tử của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, với tổng kinh phí thực hiện 10 tỷ đồng.
Ông Lý Thanh Tiềm - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Du lịch tỉnh Điện Biên, cho biết: Trung tâm sẽ tập trung khai thác lợi thế từ các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như: Gạo, cà phê, mắc ca để phát triển thương mại điện tử theo hướng liên kết vùng.
Theo đó, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng bộ công cụ kinh doanh trực tuyến, phát triển chuỗi cửa hàng OCOP trên các sàn thương mại điện tử. Đồng thời, đẩy mạnh công tác đào tạo truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của kinh tế số.
Cũng theo ông Tiềm, để đưa các nông sản vùng cao, đặc biệt, các sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử, tỉnh Điện Biên đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ thiết thực như, kết nối với các KOL, KOC để Live tream bán hàng; đẩy mạnh tiêu thụ qua các nền tảng mạng xã hội và kênh trực tuyến, qua đó mở rộng thị trường và nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng.
