Thêm hơn 30 tỷ đồng để nối đường về những bản làng người Đan Lai
Sau thời gian tạm dừng, dự án nâng cấp tuyến đường từ trung tâm xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An vào bản Khe Búng vừa được “bơm” thêm hơn 30 tỷ đồng để tái khởi động.
Tăng hơn 30 tỷ đồng để hoàn thiện tuyến đường
Muốn vào hai bản Cò Phạt và Khe Búng, nơi sinh sống của cộng đồng người Đan Lai (nhóm địa phương thuộc dân tộc Thổ) giữa vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, xã Môn Sơn, phải vượt qua gần 20 km đường rừng đèo dốc.
Mùa mưa, nhiều đoạn đường trơn trượt, lầy lội, gần như không thể đi lại. Người dân phải chuyển sang đi thuyền máy trên sông Giăng, mất hơn 2 giờ đồng hồ, tiềm ẩn nguy hiểm khi nước dâng cao, chảy xiết.
“Đường giao thông là nỗi trăn trở lớn của bà con. Đã hàng chục năm qua, đường bộ vẫn bị cô lập khi mưa gió, còn đường sông rất nguy hiểm khi nước chảy xiết”, ông La Văn Linh - Trưởng Ban Công tác Mặt trận bản Cò Phạt, chia sẻ.
Để tháo gỡ khó khăn, ngày 15/5/2023, UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt dự án nâng cấp tuyến đường từ trung tâm xã Môn Sơn đi bản Khe Búng tại Quyết định số 1324/QĐ-UBND.
Dự án sử dụng nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, với tổng mức đầu tư ban đầu hơn 62 tỷ đồng.
Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp khó khăn do nguồn vốn không đủ để thực hiện toàn bộ khối lượng công việc. Hơn 6 km đường ở đoạn cuối tuyến cùng một số cầu treo đã được thi công, trong khi hơn 12 km còn lại, kết nối từ khu vực bản Cò Phạt ra trung tâm xã, vẫn dang dở.
Theo ông Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND xã Môn Sơn, dự án đã thực hiện khối lượng công việc trị giá hơn 30 tỷ đồng nhưng chưa thể hoàn thành mục tiêu kết nối giao thông đến các bản làng người Đan Lai.
Trước thực trạng này, địa phương đã rà soát, lập phương án điều chỉnh để tiếp tục triển khai công trình.
Ngày 14/7/2026, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 3114/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh dự án, nâng tổng mức đầu tư lên hơn 94 tỷ đồng, tăng hơn 30 tỷ đồng so với ban đầu.
Việc điều chỉnh vốn đặt ra yêu cầu rà soát chặt chẽ khối lượng thi công, dự toán và tiến độ, nhất là khi tuyến đường đi qua địa hình miền núi phức tạp.
Theo ông Phạm Mạnh Hùng, trước khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, dự án đã tạm dừng. Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, chính quyền xã tập trung hoàn thiện thủ tục để khởi động lại công trình.
Đến nay, dự án đã thi công trở lại được khoảng 3 tuần. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Tuy nhiên, với hơn 12 km đường còn lại, việc bảo đảm tiến độ và chất lượng thi công vẫn là thách thức, nhất là trong điều kiện địa hình hiểm trở, thời tiết diễn biến phức tạp.
Thông đường để mở lối thoát nghèo
Tại hai bản Cò Phạt và Khe Búng, giao thông cách trở là một trong những trở ngại lớn đối với phát triển kinh tế, cải thiện đời sống người dân.
Theo số liệu địa phương, hai bản có 254 hộ với 1.058 nhân khẩu. Trong đó, bản Cò Phạt có 120/130 hộ nghèo, chiếm 92,31%; bản Khe Búng có 121/124 hộ nghèo, chiếm 97,58%.
Trước đây, người Đan Lai chủ yếu dựa vào thu hái lâm sản phụ, đánh bắt cá trên sông và chăn nuôi nhỏ lẻ. Khi công tác bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Pù Mát được tăng cường, hoạt động khai thác tài nguyên rừng bị hạn chế, người dân phải tìm hướng sinh kế khác.
Tuy nhiên, diện tích đất sản xuất rất ít. Bản Cò Phạt chỉ có khoảng 5,5 ha, bản Khe Búng khoảng 10,7 ha. Người dân phải tận dụng thêm đất trống, đất ven sông, suối để trồng cấy, phục vụ nhu cầu sinh hoạt.
Sản xuất nhỏ lẻ, hàng hóa ít, trong khi việc vận chuyển khó khăn khiến cơ hội nâng cao thu nhập của người dân càng hạn chế.
Không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế, giao thông cách trở còn gây khó khăn trong tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu. Khi có người đau ốm, việc đưa bệnh nhân ra trung tâm y tế xã phụ thuộc nhiều vào điều kiện đường bộ hoặc đường sông, đặc biệt nguy hiểm trong mùa mưa lũ.
Những năm qua, thông qua Dự án 9 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi cùng các chương trình hỗ trợ khác, chính quyền địa phương và các lực lượng trên địa bàn đã triển khai nhiều hoạt động giúp người Đan Lai phát triển sản xuất, hỗ trợ cây, con giống và hướng dẫn chăn nuôi.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND xã Môn Sơn, muốn phát triển kinh tế hiệu quả, việc tháo gỡ điểm nghẽn giao thông vẫn là yêu cầu quan trọng. Khi tuyến đường hoàn thành, người dân sẽ thuận lợi hơn trong vận chuyển hàng hóa, tiếp cận thị trường, đưa trẻ đến trường và khám chữa bệnh.
.jpg)