Thủ tướng yêu cầu phân bổ ngân sách ở mức cao cho vùng đồng bào DTTS và miền núi
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung ưu tiên phân bổ ngân sách ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào DTTS và miền núi, an toàn khu, biên giới và hải đảo để giải quyết các vấn đề cấp thiết.
Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 22/CT-TTg ngày 22/5/2026 về đẩy nhanh tiến độ thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030.
Chỉ thị nêu: Thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Chương trình MTQG); Nghị quyết số 424/NQ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội, trong thời gian qua, các bộ, ngành Trung ương và địa phương đã tập trung ban hành và trình cấp có thẩm quyền ban hành các cơ chế, chính sách, văn bản hướng dẫn để tổ chức thực hiện Chương trình.
Tuy nhiên, việc thực hiện Chương trình MTQG còn chậm, chưa đảm bảo tiến độ đề ra. Một số Bộ vẫn chưa ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 và hướng dẫn các nội dung thuộc Chương trình.
Tình hình giải ngân vốn ngân sách nhà nước chưa đáp ứng yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu là do công tác chỉ đạo, điều hành ở một số bộ, cơ quan, địa phương chưa thật sự quyết liệt, kỷ luật, kỷ cương có lúc, có nơi còn chưa nghiêm, quá trình chuyển tiếp việc thực hiện 03 Chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025 sang 01 Chương trình tích hợp chung từ năm 2026 đã phát sinh nhiều yêu cầu mới trong tổ chức thực hiện.
Triển khai Chương trình đúng tiến độ, đúng mục tiêu
Để bảo đảm triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 đồng bộ, hiệu quả thống nhất, kịp thời, phấn đấu giải ngân hết số vốn ngân sách Trung ương năm 2025 của 3 Chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, người đứng đầu cơ quan trung ương, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố cần xác định việc tổ chức triển khai Chương trình MTQG là một trong các nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách, để dành thời gian tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên, liên tục.
Phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, tổ chức gắn với trách nhiệm người đứng đầu đối với từng nhiệm vụ, dự án với yêu cầu tiến độ cụ thể để tổ chức triển khai thực hiện Chương trình đúng tiến độ, đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng thẩm quyền, theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương trong quá trình triển khai.
Ưu tiên xử lý dứt điểm các nhiệm vụ, dự án còn dở dang, các nội dung có khả năng hoàn thành trong năm 2026 để đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả.
Việc triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch, chất lượng, hiệu quả; không trùng lặp nhiệm vụ chi, trùng đối tượng hỗ trợ, không bố trí dàn trải, không phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản, thất thoát, lãng phí, tiêu cực.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đề cao trách nhiệm cấp tỉnh, cấp xã, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm làm chậm tiến độ triển khai Chương trình MTQG và giải ngân vốn.
Khẩn trương hoàn thành các văn bản hướng dẫn
Tại Chỉ thị số 22, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn nội dung tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới trước ngày 30 tháng 5 năm 2026; bảo đảm rõ nội dung, rõ phương pháp đánh giá, tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương trong tổ chức thực hiện, kiểm tra, công nhận kết quả.
Các Bộ: Nội vụ, Xây dựng, Giáo dục và Đào tạo, Khoa học và Công nghệ khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện các nội dung của Chương trình MTQG trước ngày 30 tháng 5 năm 2026; bảo đảm thống nhất, khả thi, không làm phát sinh thủ tục không cần thiết, không chồng chéo nhiệm vụ chi, đối tượng hỗ trợ.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, Chủ tịch UBND cấp tỉnh khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG, Cơ quan thường trực, giúp việc Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG trước ngày 10 tháng 6 năm 2026. Tùy thuộc vào tình hình thực tế, nghiên cứu, thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG ở cấp xã (trên nguyên tắc không được phát sinh thêm tổ chức, biên chế).
Tập trung ưu tiên phân bổ cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn
UBND các tỉnh, thành phố nghiên cứu, xây dựng nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030. Tập trung ưu tiên phân bổ ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào DTTS và miền núi, an toàn khu, biên giới và hải đảo để giải quyết các vấn đề cấp thiết như: Đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và hạ tầng xã hội thiết yếu để ổn định cuộc sống của đồng bào DTTS và miền núi, trình HĐND cùng cấp quyết định trong tháng 6 năm 2026;
Đồng thời, chỉ đạo các sở, ngành chức năng và UBND cấp xã chủ động xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản cụ thể hóa quy định, hướng dẫn của Trung ương phù hợp điều kiện thực tế của địa phương; kịp thời phát hiện, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, bảo đảm đủ điều kiện triển khai Chương trình MTQG trong tháng 6 năm 2026.
Trong quá trình ban hành văn bản cụ thể hóa, địa phương phải bảo đảm nguyên tắc rõ trách nhiệm, công khai, minh bạch, dễ thực hiện, kiểm tra, giám sát.
Tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn chuyển nguồn
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện và giải ngân ngân sách Trung ương năm 2025 chuyển nguồn sang thực hiện năm 2026 trên địa bàn.
Định kỳ, trước ngày 20 hằng tháng, UBND cấp tỉnh báo cáo tình hình thực hiện, giải ngân, khó khăn, vướng mắc và trách nhiệm xử lý về Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng gửi Bộ Tài chính, Bộ Dân tộc và Tôn giáo để tổng hợp theo phạm vi quản lý.
Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, cơ quan được giao dự toán, kế hoạch vốn chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả thực hiện và giải ngân ngân sách nhà nước được giao. Định kỳ trước ngày 20 hằng tháng, báo cáo tình hình thực hiện, giải ngân, khó khăn, vướng mắc và trách nhiệm xử lý về Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng gửi Bộ Tài chính, Bộ Dân tộc và Tôn giáo để tổng hợp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện, giải ngân vốn ngân sách Trung ương năm 2025 chuyển nguồn sang thực hiện năm 2026 của các bộ, ngành và địa phương; hằng tháng tổng hợp kết quả thực hiện, tiến độ giải ngân, khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của các bộ, ngành, địa phương gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ theo quy định.
Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp chung tình hình giải ngân vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình MTQG, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định. Hướng dẫn, xử lý theo thẩm quyền các khó khăn, vướng mắc về phân bổ, điều chỉnh, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công, kinh phí sự nghiệp.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện, giải ngân vốn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Hướng dẫn các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương về mục tiêu, nhiệm vụ, địa bàn, đối tượng và nội dung chuyên môn thuộc phạm vi quản lý; tổng hợp khó khăn, vướng mắc thuộc lĩnh vực dân tộc, tôn giáo và địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp chung, đồng thời gửi Bộ Tài chính đối với nội dung liên quan đến tài chính, ngân sách.
