Thúc đẩy tiến độ, tối ưu hóa các dự án giao thông trọng điểm

Phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, vừa qua trong không khí nhân dân cả nước đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ, là ngày Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam, trên nhiều công trường trọng điểm, các cán bộ, kỹ sư, công nhân, người lao động vẫn miệt mài bám trụ công trường, tổ chức thi công xuyên Tết, theo đúng tinh thần “làm xuyên ngày Tết, ngày nghỉ”, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, ăn Tết ngay tại công trường, quyết tâm, tinh thần trách nhiệm, nỗ lực cao nhất để đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa các dự án vào khai thác.

Điều này góp phần làm nên thành tựu của nhiệm kỳ vừa qua, nhất là hoàn thành hơn 3.000km đường cao tốc, hơn 1.700km đường ven biển, nhà ga sân bay, bến cảng. Chúng ta đã cơ bản thông xe, thông tuyến tuyến cao tốc bắc-nam từ Cao Bằng đến Cà Mau. Chúng ta tự hào tuyến cao tốc này và đoạn tuyến từ Cà Mau đến Đất Mũi và Đất Mũi đến Hòn Khoai đang được triển khai.

Thủ tướng nêu rõ, chỉ còn một vài đoạn tuyến ngắn đang được hoàn thiện ảnh hưởng bởi thiên tai, mưa lũ lịch sử. Nhân dịp này, Thủ tướng gửi lời thăm hỏi, chia sẻ sâu sắc nhất tới thân nhân gia đình những kỹ sư, công nhân đã thiệt mạng vì thiên tai trên công trường. Vinh quang thuộc về những người đã hy sinh, cống hiến vì sự phát triển của đất nước.

Đây cũng là sự nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng hành của Quốc hội, sự điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ; sự vào cuộc của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Đối với những đoạn tuyến cao tốc đã hoàn thành, cần phải hoàn thiện chỉn chu, đúng với các tiêu chuẩn, quy chuẩn, Thủ tướng lưu ý phải bảo đảm "sáng, xanh, sạch, đẹp", hoàn nguyên công trình; khai thác tối ưu hiệu quả hệ thống đường cao tốc trục bắc-nam, đông-tây; tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các trạm dừng nghỉ, các công trình kỹ thuật; hoàn thiện quy hoạch hệ thống đường cao tốc, tác động sự phát triển các tỉnh, thành phố, địa phương, các vùng; do đó các địa phương có công trình trọng điểm giao thông đi qua cần tối ưu hóa, khai thác tối đa không gian phát triển mới; tái cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Điều này tạo thuận lợi đi lại cho nhân dân, giảm chi phí logistics, tạo sức cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trên cơ sở thành quả này và niềm tin của nhân dân, chúng ta cần tiếp tục thực hiện kế hoạch của nhiệm kỳ này với mục tiêu đến năm 2030, cả nước hoàn thành 5.000km đường cao tốc, đây là một chỉ tiêu hoàn toàn khả thi khi chúng ta đã đạt được kết quả tích cực trong nhiệm kỳ qua. Tuy nhiên cũng cần rút kinh nghiệm để làm chất lượng hơn, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn, xây dựng các tuyến cao tốc khang trang, hoàn chỉnh hơn. Những đoạn tuyến nào trước đây chưa đạt chuẩn thì phải mở rộng, nâng cấp để đạt chuẩn.

Thủ tướng yêu cầu phải tăng cường kiểm tra, kiểm toán các dự án để chống lãng phí, tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm trong triển khai các công trình trọng điểm quốc gia. Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan, các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án dành thời gian thỏa đáng để rà soát, kiểm tra, đánh giá các quy trình, thủ tục, quy mô tổng mức đầu tư, kỹ thuật, đấu thầu, đấu giá, đơn giá…; xử lý sớm những bất cập, những tiêu cực có thể xảy ra; khắc phục những cái chưa được. Khi công trình hoàn thành thì phải bảo đảm chất lượng, yêu cầu kỹ mỹ thuật, hoàn nguyên…, thực sự hoàn thành các công trình trọng điểm ngành giao thông vận tải.

Về yêu cầu sắp tới, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện nhanh các công trình đang thi công; các chủ thể liên quan rà soát, nếu thiếu vốn phải bổ sung ngay để bảo đảm hoàn thành trong năm 2026 này. Khẩn trương phân bổ vốn đầu tư trung hạn để được thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khoá XVI với tinh thần “Không lãng phí một ngày; Không chậm trễ một tuần; Không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng; Không để bị động trong một năm”.

Tại phiên họp này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ giao tại Phiên họp thứ 23, xem những gì làm tốt thì phải làm tốt hơn; những hạn chế, yếu kém thì phải khắc phục, sai phạm thì phải xử lý; làm tốt công tác thi đua, khen thưởng.

Các địa phương báo cáo về kết quả thực hiện những việc đang làm, liên quan vốn, vật liệu xây dựng, thủ tục; đánh giá khả năng hoàn thành các dự án đã thông xe kỹ thuật như dự án Tuyên Quang-Hà Giang, Hữu Nghị-Chi Lăng, Đồng Đăng-Trà Lĩnh, Cao Lãnh-An Hữu, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng…

Nhân dịp này, Thủ tướng cũng biểu dương các địa phương đã mạnh dạn nhận làm chủ đầu tư các công trình trọng điểm, đạt nhiều kết quả tốt, qua đó cho thấy sự trưởng thành rõ rệt. Từ bài học kinh nghiệm này cần tổng kết, nhân rộng ra.

Kinh nghiệm cho thấy, nhiều công trình trọng điểm giao Bộ Quốc phòng triển khai rất tốt, do đó Bộ Quốc phòng báo cáo về tình hình triển khai các dự án cao tốc Cà Mau-Cái Nước, Cái Nước-Đất Mũi, tuyến giao thông ra đảo Hòn Khoai và dự án Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai…

Tiếp tục bảo đảm tiến độ Cảng hàng không quốc tế Long Thành; hiện nay, một số đoạn tuyến kết nối sân bay này đã được triển khai rất tích cực; dự kiến thúc đẩy khởi công tuyến đường sắt từ Bến Thành-Suối Tiên và từ sân bay Tân Sơn Nhất nối với sân bay Long Thành; phát triển đồng bộ kinh tế sân bay ở khu vực Long Thành.

Những gì làm tốt rồi thì phải làm tốt hơn; vừa làm vừa phải kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, nhất là đối với các chủ thể liên quan, đặc biệt là chủ đầu tư, Ban quản lý dự án để coi trọng chất lượng, tiến độ, kỹ mỹ thuật, an toàn, vệ sinh môi trường, đồng thời cần coi trọng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; ai sai phạm thì phải bị xử lý nghiêm.

Thủ tướng nhấn mạnh cần phải tiếp tục thực hiện 3 đột phá chiến lược; trong đó đặc biệt là coi trọng phát triển hạ tầng chiến lược đi đôi với hoàn thiện thể chế, qua đó mở rộng không gian phát triển mới, tạo thuận lợi đi lại cho nhân dân, thúc đẩy đầu tư công, góp phần tăng trưởng, phát triển đất nước.

* Bộ Xây dựng cho biết, tại phiên họp lần thứ 23 ngày 30/1/2026, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đã giao 28 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương, các đơn vị đã hết sức nỗ lực tổ chức triển khai thực hiện, đặc biệt, đã tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ để sớm hoàn thành các dự án đã thông xe kỹ thuật và các hạng mục còn lại (đường gom, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí, kiểm soát tải trọng xe, ITS,...); Dự án Cảng hàng không Quốc tế Long Thành giai đoạn 1; các dự án phục vụ APEC. Đến nay, đã hoàn thành 3 nhiệm vụ đúng thời hạn, trong đó:

Bộ Xây dựng, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành các thủ tục liên quan để phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án sân bay Gia Bình; chỉ đạo các đơn vị liên quan hoàn thành 214km tuyến chỉnh từ đầu tuyến Quảng Ngãi-Hoài Nhơn đến phía nam hầm Cù Mông; hoàn thành hệ thống giao thông thông minh và hệ thống thu phí để tổ chức thu phí tại các dự án thuộc cao tốc bắc-nam phía đông giai đoạn 2017-2020; phối hợp với các địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người tham gia giao thông và bảo đảm giao thông thông suốt tại các cửa ngõ ra vào đường cao tốc dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Bộ Công an đã chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương tăng cường nắm tình hình, phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông liên quan các dự án, đặc biệt có biện pháp ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi trộm cắp tài sản tại các công trình, dự án đường cao tốc.

Ngoài ra, các cơ quan đang tích cực triển khai 23 nhiệm vụ (19 nhiệm vụ là công việc chỉ đạo, điều hành thường xuyên và 4 nhiệm vụ chưa đến thời hạn). Tuy nhiên, vẫn còn 2 nhiệm vụ liên quan đến phê duyệt chủ trương đầu tư và công tác giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu.

Về tình hình triển khai các dự án: đối với các dự án đường bộ cao tốc đã hoàn thành, thông xe kỹ thuật dịp 19/12/2025, từ kỳ họp thứ 23 đến kỳ họp này khoảng 1 tháng, vào dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, nhưng các chủ đầu tư, nhà thầu vẫn tiếp tục phát huy tinh thần “làm xuyên ngày Tết, ngày nghỉ", tổ chức thi công “3 ca 4 kíp" hoàn thiện các hạng mục còn lại đối với các dự án đã thông xe kỹ thuật và hoàn thành đồng bộ các hạng mục để sớm đưa các dự án vào khai thác.

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ đã hết sức quan tâm dành phần lớn thời gian các ngày nghỉ, ngày Tết trực tiếp kiểm tra hiện trường các dự án (Hữu Nghị-Chi Lăng, Đồng Đăng-Trà Lĩnh, Quy Nhơn-Pleiku, dự án cao tốc bắc-nam đoạn từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa và một số dự án phục vụ APEC), để khích lệ động viên các chủ thể tham gia, đôn đốc tiến độ, chất lượng, kỹ mỹ thuật, bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn lao động, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

Đặc biệt, ngày 20/2, tại tỉnh Cao Bằng Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo Chiến dịch Đông Khê năm 2026: 85 ngày đêm hoàn thành giai đoạn 1 của hai dự án đường bộ cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng và Đồng Đăng-Trà Lĩnh trước ngày 19/5/2026.

Một số dự án có kế hoạch hoàn thành vào 19/5/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, chưa có sự tăng tốc, bứt phá, có nguy cơ chậm hoàn thành theo tiến độ yêu cầu như Tuyên Quang-Hà Giang đoạn qua tỉnh Tuyên Quang, Dự án thành phần 1 Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối với các dự án khác: Bộ Xây dựng đã tiếp thu, hoàn thiện, giải trình Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết của Quốc hội đối với Dự án Vinh-Thanh Thủy, tỉnh Nghệ An đang triển khai các thủ tục lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo lần thứ 23, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính rà soát, phân bổ vốn trung hạn 2026-2030 và ưu tiên cho các dự án cao tốc để hoàn thành mục tiêu 5.000km vào năm 2030, Bộ Tài chính đã tổng hợp nhu cầu, mức vốn ngân sách Trung ương bố trí cho các dự án và báo cáo Thường trực Chính phủ trình cấp thẩm quyền làm cơ sở để các địa phương phê duyệt Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án Hòa Bình-Mộc Châu, Bắc Kạn-Cao Bằng.