Mỗi ngày có hằng ngàn lượt người xuất, nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về dịch bệnh do Vius Nipah gây ra. (Ảnh: Trọng Bảo)Trước thực tế này, tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế đã bố trí hệ thống máy đo thân nhiệt hiện đại để giám sát tình trạng sức khỏe người dân qua lại. Qua công tác kiểm soát này, sẽ phát hiện sớm các trường hợp có dấu hiệu bất thường để xử lý theo đúng quy trình, góp phần bảo đảm hoạt động xuất, nhập cảnh an toàn, thông suốt.
Tại các bảng thông tin trong khu vực cửa khẩu, thông tin về bệnh dịch do Virus Nipah được cập nhật thông tin liên tục; trong đó, chú trọng các hình ảnh sinh động, trực quan, kết hợp với thông tin ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, tập trung vào các dấu hiệu dễ nhận biết, đường lây truyền và biện pháp phòng bệnh cơ bản…
Qua đó, du khách và người dân xuất, nhập cảnh được tiếp cận với các khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, của Bộ Y tế, từ đó nâng cao ý thức chủ động phòng, chống dịch bệnh, góp phần hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh ngay từ tuyến đầu biên giới…
Cùng với đó, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế đã xây dựng và duy trì các phương án sẵn sàng ứng phó với những tình huống dịch bệnh có thể xảy ra. Khu vực cách ly tạm thời tại cửa khẩu được bố trí phù hợp, đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, phân loại và xử lý ban đầu đối với các trường hợp nghi ngờ.
Đơn vị cũng đã chủ động chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, trang thiết bị, thuốc men và hóa chất cần thiết... bảo đảm khả năng phản ứng nhanh, kịp thời, góp phần kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tăng cường các biện pháp phòng dịch tại khu vực cửa khẩu. (Ảnh: Trọng Bảo)Cùng với việc đẩy mạnh phòng chống dịch tại khu vực cửa khẩu; ngành Y tế địa phương đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tăng cường phối hợp, chỉ đạo các đơn vị giám sát chặt chẽ, điều tra dịch tễ các trường hợp trở về địa phương từ vùng có dịch; các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do Virus Nipah, như: Đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức…, để xử lý kịp thời hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát, lây lan…
Đồng thời, Sở Y tế phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Lào Cai giám sát các đàn dơi ăn quả tại địa phương; các trang trại nuôi lợn (vật chủ trung gian phổ biến của Virus Nipah) để nắm bắt tình hình, mầm bệnh trên động vật. Chuẩn bị cơ số thuốc, hóa chất khử khuẩn và PPE sẵn sàng đáp ứng khi phát hiện ca bệnh…
Các bệnh viện, cơ sở điều trị trên địa bản tỉnh thực hiện tốt công tác phân luồng khám bệnh, thu dung, cách ly và điều trị bệnh nhân (nếu có), điều trị tích cực các trường hợp diễn biến nặng hạn chế thấp nhất ca bệnh tử vong do Virus Nipah.
Thực hiện nghiêm quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn, không để lây nhiễm chéo tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Chủ động nghiên cứu các hướng dẫn tạm thời của Bộ Y tế, Tổ chức Y tế thế giới về điều trị hỗ trợ và hồi sức tích cực cho bệnh nhân viêm não do Virus Nipah.
Đối với tuyến y tế cơ sở, UBND các xã, phường chủ động tăng cường truyền thông về bệnh do Virus Nipah và các biện pháp phòng, chống theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Giám sát chặt chẽ người dân trên địa bàn, hướng dẫn người dân tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch…
Cán bộ Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế thông tin cho du khách về bệnh dịch. (Ảnh: Trọng Bảo)Bệnh do Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A. Virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm Virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).
Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 4 - 14 ngày, có trường hợp kéo dài đến 45 ngày. Người nhiễm Virus có thể có các triệu chứng: Đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, bệnh do Virus Nipah ghi nhận rải rác ca bệnh ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn. Tỷ lệ chết ở các trường hợp nhập viện khoảng 40 - 75%. Hiện, bệnh chưa có vắc xin, thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật. Tính đến ngày 26/01/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do Virus Nipah .
