Làng Đăk Kơ Đêm khoát lên mình chiếc áo mới với sự ấm no và sung túc. (Ảnh: Ngọc Chí)Cuộc sống ấm no đang hiện hữu
Làng Đăk Kơ Đêm có 218 hộ, gần 100% là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Tơ Đrá. Từ một ngôi làng nghèo khó, giờ đây, làng khoát lên mình chiếc áo mới với sự ấm no, sung túc.
Bà Y Huế, Bí thư Chi bộ làng Đăk Kơ Đêm, xã Đăk Ui chia sẻ: Sự thay đổi lớn nhất của bà con trong làng chính là việc thay đổi tư duy sản xuất. Từ chỗ trồng cây sắn, lúa nước, lúa rẫy chuyển sang trồng cây công nghiệp và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Hiện nay, các hộ trong làng đều sở hữu vườn cây cà phê, cao su và nhiều hộ đang tiếp tục đầu tư để mở rộng quy mô sản xuất.
Cây cà phê mang lại cuộc sống ấm no cho đồng bào Xơ Đăng - nhánh Tơ Đrá ở làng Đăk Kơ Đêm. (Ảnh: Ngọc Chí)Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bằng những chính sách đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ cây con giống và tinh thần nỗ lực vươn lên của đồng bào Xơ Đăng - nhánh Tơ Đrá, làng Đăk Kơ Đêm hôm nay, đã phát triển được gần 130 ha cà phê, hơn 6ha cao su, 6ha cây ăn trái và hơn 30 ha lúa nước. Nhờ giá nông sản ổn định, bà con có nguồn thu nhập hằng trăm triệu đồng/năm.
Chị Y Hằng, làng Đăk Kơ Đêm, xã Đăk Ui chia sẻ: Gia đình trồng được 1ha cà phê, mỗi năm trừ chi phí đầu tư cũng thu về được hơn 300 triệu đồng. Nhờ vậy mà xây dựng được nhà khang trang. Hiện nay, gia đình đang đầu tư trồng thêm 2 ha cà phê nữa, hy vọng tương lai sẽ có thu nhập tốt hơn.
Dân làng Đăk Kơ Đêm dựng cây nêu đón Xuân. (Ảnh: Ngọc Chí)Làng Đăk Kơ Đêm nay đã đổi thay, những căn nhà tạm được thay thế bằng nhà xây kiên cố và đầy đủ tiện nghi; con cháu được đến trường học tập. Thu nhập bình đầu người trong làng hơn 50 triệu đồng/năm và làng không còn hộ nghèo.
Dựng nêu đón Xuân

“Làng Đăk Kơ Đêm là một điển hình của tinh thần đoàn kết và nỗ lực vươn lên của đồng bào Xơ Đăng - nhánh Tơ Đrá. Không chỉ phát triển mạnh về kinh tế mà bà con còn gìn giữ được những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp. Trong thời gian tới, xã tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn để bà con áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăm sóc vườn cây cà phê, giúp tăng năng suất và thu nhập, để bà con không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên làm giàu”.
Ông Phạm Văn LậpChủ tịch UBND xã Đăk Ui
Cuộc sống ấm no, các giá trị văn hóa truyền thống được đồng bào Xơ Đăng ở làng Đăk Kơ Đêm được chú trọng, gìn giữ và phát huy. Những ngày này, hình ảnh cây nêu cao vút, vươn mình giữa sân nhà rông của làng không chỉ là dấu hiệu của Tết đến Xuân về, mà còn là linh hồn, là sợi dây kết nối linh thiêng giữa đồng bào Xơ Đăng với thần linh.
Già A Bổi, ở làng Đăk Kơ Đêm, xã Đăk Ui cho biết: Công việc dựng cây nêu rất quan trọng và được cả làng thực hiện. Thanh niên vào rừng chọn cây tre thẳng, cao khoảng hai chục mét, mang về làm trụ chính.
Thân cây được trang trí bằng hai màu chủ đạo là đen và trắng. Màu đen được tạo từ tro bếp hoặc nhọ nồi; màu trắng là sợi vỏ tre non, được bào mịn, se lại và quấn quanh thân nêu một cách khéo léo. Đỉnh cây được gắn lá rừng tươi xanh; xung quanh chân nêu, bốn cây tre nhỏ được dựng đối xứng và trang trí tỉ mỉ.
Vào ngày Tết, dưới gốc cây nêu, dân làng đặt các lễ vật như: Cơm lam, thịt nướng, rượu ghè để dâng lên thần linh. Cây nêu không chỉ là vật trang trí, mà còn là tín hiệu báo với tổ tiên rằng mùa Xuân đã về, đồng thời thể hiện lời cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, sức khỏe dồi dào.
Ông A Wúi, làng Đăk Kơ Đêm, xã Đăk Ui cho biết: Hình ảnh cây nêu đón Xuân của đồng bào Xơ Đăng ở làng Đăk Kơ Đêm là một biểu tượng văn hóa, là niềm tự hào của dân làng.
Tiếng cồng chiêng vang vọng giữa sân nhà rông tạo nên không khí Xuân tràn đầy sức sống ở làng Đăk Kơ Đêm. (Ảnh: Ngọc Chí)Việc dựng cây nêu cũng giúp thế hệ trẻ hiểu về nguồn cội, biết trân trọng những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Đó là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn hóa Tây Nguyên, nơi con người sống hài hòa với thiên nhiên và luôn hướng về những điều tốt đẹp.
Tiếng cồng chiêng vang vọng giữa sân nhà rông, vòng xoang nhịp nhàng của trai gái tạo nên không khí Xuân tràn đầy sức sống ở làng Đăk Kơ Đêm. Mỗi gia đình chuẩn bị rượu ghè cùng các món ăn truyền thống như cơm lam, xôi, rau dớn, canh bột, lá mì… góp phần tạo nên bữa tiệc đậm đà hương vị núi rừng.