Từ các đề án hỗ trợ khởi nghiệp đã giúp phụ nữ vùng DTTS tự tin khởi nghiệp, phát triển kinh tế“Bệ đỡ” từ các đề án hỗ trợ
Nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức, kỹ năng kinh doanh và khơi dậy tinh thần sáng tạo của phụ nữ, năm 2017, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì thực hiện Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017 - 2025” theo Quyết định số 939/QĐ-TTg.
Sau hơn 8 năm triển khai, Đề án đã đạt nhiều kết quả nổi bật: Đã có hơn 118.000 phụ nữ được hỗ trợ khởi nghiệp (gấp gần 6 lần mục tiêu ban đầu); hàng nghìn hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác được thành lập, tạo việc làm và sinh kế cho hàng vạn lao động. Tổng nguồn lực huy động đạt trên 654 tỷ đồng, tập trung cho các hoạt động đào tạo, tư vấn và đồng hành cùng phụ nữ.
Đáng chú ý, hơn 1.600 HTX và trên 6.000 tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý đã được thành lập, vượt xa kế hoạch đề ra.
Để tạo điều kiện tiếp tục hỗ trợ toàn diện cho phụ nữ trong hoạt động khởi nghiệp đổi mới, sáng tạo; ngày 31/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2415/QĐ-TTg giao Hội LHPN Việt Nam chủ trì thực hiện Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035".
Ở tuyến cơ sở, các cấp Hội Phụ nữ đóng vai trò như một “bệ đỡ mềm”, kiên trì hỗ trợ bằng những hoạt động thiết thực như đào tạo nghề, tập huấn khởi nghiệp, hỗ trợ sinh kế và kết nối thị trường.
Nhờ đó, nhiều phụ nữ DTTS đã từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tư duy kinh tế bài bản, mạnh dạn phát triển mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương.
Chị Đinh Thị Thu khởi nghiệp với mô hình phát triển kinh tế từ các cây trồng bản địa Câu chuyện của chị Đinh Thị Thu, dân tộc Lô Lô, ở xã Tân Quang, tỉnh Tuyên Quang, là một minh chứng tiêu biểu. Nhờ tham gia các lớp tập huấn khởi nghiệp do Hội LHPN xã tổ chức, năm 2016 chị Thu cùng một số thành viên thành lập HTX Nhật Minh, tập trung khai thác hiệu quả từ cây lá giang. Đây là loại lá cây có thể dùng làm vỏ bánh, trang trí món ăn, đặc biệt khi sấy khô có hương thơm đặc trưng, được thị trường ưa chuộng và dễ tiêu thụ..
Hiện nay, HTX Nhật Minh thu mua khoảng 10 tấn lá mỗi ngày, tạo việc làm cho khoảng 70 lao động với thu nhập từ 4 - 5 triệu đồng/tháng. Nhờ đó, cây giang dần trở thành cây xóa nghèo tại địa phương.
Tại xã Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, một hướng đi khác đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt - đó là ứng dụng chuyển đổi số trong khởi nghiệp.
Điển hình ở HTX Sản xuất dịch vụ nông lâm sản Bản Quyền, từ năm 2021, chị Trần Thị Thu Lan - Giám đốc HTX, đã chủ động đưa sản phẩm Trà Lan Ngọc quảng bá trên các nền tảng số. Ứng dụng những kiến thức tiếp thu được từ các lớp tập huấn của Hội Phụ nữ, chị Lan đã xây dựng kênh bán hàng trên mạng xã hội TikTok mang tên “Lan Ngọc Tea” và trên Facebook với thương hiệu “Trà Lan Ngọc”. Qua đó, giúp sản phẩm địa phương từng bước tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.
Chị Trần Thị Thu Lan - Giám đốc HTX Sản xuất dịch vụ nông lâm sản Bản Quyền (Tràng Định, Lạng Sơn) giới thiệu các sản phẩm do HTX sản xuất.Việc ứng dụng công nghệ số vào quảng bá, giới thiệu sản phẩm đã mang lại hiệu quả rõ rệt: Mỗi năm HTX Sản xuất dịch vụ nông lâm sản Bản Quyền tiêu thụ khoảng 150.000 hộp trà, đồng thời thu mua hàng trăm tấn hồi và thảo dược cho người dân với giá ổn định. Sản phẩm của HTX không chỉ tìm được đầu ra, mà còn mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào trung gian.
Giảm áp lực cho phụ nữ khi khởi nghiệp
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song hành trình khởi nghiệp của phụ nữ DTTS hiện vẫn còn không ít thách thức. Nhiều mô hình khởi nghiệp thiếu tính bền vững do hạn chế về vốn, năng lực quản trị, khả năng tiếp cận thị trường và tư duy dài hạn. Không ít phụ nữ khởi nghiệp theo phong trào, thiếu chiến lược rõ ràng, nên việc tiêu thụ sản phẩm còn gặp khó khăn.
Theo bà Pờ Diệu Ninh - Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Điện Biên, nhiều mô hình khởi nghiệp của chị em phụ nữ DTTS ban đầu phát triển sôi nổi, nhưng nhanh chóng “đuối sức” do thiếu nền tảng quản trị và định hướng dài hạn. Sản phẩm dù có chất lượng vẫn loay hoay tìm đầu ra.
Bên cạnh đó, định kiến giới vẫn là rào cản không nhỏ. Phụ nữ khi tham gia kinh doanh thường phải gánh vác đồng thời trách nhiệm gia đình và sản xuất. Những hạn chế về tiếp cận tín dụng, thủ tục hành chính và kỹ năng số..., cũng khiến hành trình khởi nghiệp của chị em phụ nữ thêm nhiều áp lực.
Bà Trần Lan Phương - Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng đề xuất Chính phủ nghiên cứu các gói hỗ trợ đặc thù để phụ nữ phát triển kinh tế. (Ảnh PNVN)Phát biểu tại thảo luận Tổ trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026, bà Trần Lan Phương - Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng cho rằng: "Bình đẳng giới không còn là vấn đề "an sinh" mà là vấn đề "hiệu quả kinh tế".
Theo bà Trần Lan Phương, Chính phủ cần nghiên cứu các gói hỗ trợ đặc thù về "tín dụng xanh cho phụ nữ" và "chuyển đổi số cho doanh nghiệp nữ" để tạo điều kiện cho phụ nữ đóng góp hiệu quả cho mục tiêu tăng trưởng hai con số". Từ đó, đóng góp hiệu quả hơn vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
