Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến tại cuộc họp. (Ảnh: Trần Hải)Phát biểu ý kiến khai mạc cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, chúng ta đã đi qua 5 tháng; thời gian qua có nhiều điểm sáng trong bối cảnh kinh tế thế giới khó khăn. Các bộ, ngành, địa phương đã nắm rõ những việc cần phải làm. Tuy nhiên, cuộc họp này nhằm đánh giá nhấn mạnh thêm 2 yếu tố vừa kiểm soát lạm phát, vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là việc khó khăn trong bối cảnh hiện nay, nhất là yếu tố bên ngoài khó lường. Thường trực Chính phủ sẽ nghe báo cáo về chính sách tài khoá, chính sách tiền tệ, chính sách vi mô và các lĩnh vực khác. Trên cơ sở đó, chúng ta cần chủ động, tích cực “từ sớm, từ xa”.
Chúng ta phân tích đưa ra một số định hướng lớn với tinh thần là không cầu toàn, không nóng vội, làm việc nào dứt việc đó "chỉ bàn làm, không bàn lùi", tất cả với mục tiêu từ nay đến Đại hội lần thứ XIV của Đảng, phải thực hiện 3 việc lớn: phải bổ sung, hoàn thiện đường lối theo Cương lĩnh, định hướng lớn của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về Văn kiện Đại hội; phải chuẩn bị nhân sự bằng cách nhìn vào thành quả, sản phẩm cụ thể của các cơ quan, đơn vị, cùng với đó đó còn là đạo đức, năng lực, đóng góp, uy tín của cán bộ. Theo Thủ tướng, vấn đề quan trọng là chúng ta phải tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, nhất là các chỉ tiêu đã đề ra, trong đó có tăng trưởng, bởi có tăng trưởng mới tăng năng suất lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, tăng cường tiềm lực quốc phòng an ninh, có tiếng nói, vị thế của đất nước trên thế giới; từ đó mới có môi trường hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển, đóng góp lại cho tăng trưởng kinh tế.
Thủ tướng nhấn mạnh, việc này vừa có ý nghĩa trước mắt lẫn lâu dài vì chúng ta đang kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng nhưng nếu lơ là, chủ quan, mất cảnh giác, không kiên định, không có lập trường, bản lĩnh sẽ dẫn đến điều hành lo sợ, “giật cục” trong thời điểm khó khăn hiện nay, ảnh hưởng cả trước mắt, lâu dài.
Về tình hình tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô 5 tháng đầu năm và những vấn đề lớn đặt ra cho cả năm 2024, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết,về tăng trưởng kinh tế: sản xuất kinh doanh (phía cung) 5 tháng phục hồi tích cực ở cả 3 khu vực nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ; tình hình đăng ký doanh nghiệp khởi sắc hơn, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường 5 tháng cao hơn số rút lui khỏi thị trường.
Quang cảnh cuộc họp Sự phục hồi trong các tháng tới được hỗ trợ bởi một số yếu tố thuận lợi, thời cơ từ bên ngoài và bên trong, nhất là các quy định pháp luật mới cho phép áp dụng sớm để thực hiện; chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí sắp được ban hành; sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị, tham mưu Chính phủ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, toàn diện trong phát triển kinh tế-xã hội, tập trung vào nhóm nhiệm vụ, giải pháp như:
Đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, các ngành, lĩnh vực mới: rà soát, tháo gỡ ngay các quy định, thủ tục hành chính, quy chuẩn, tiêu chuẩn, điều kiện kinh doanh không hợp lý, không cần thiết, gây khó khăn, vướng mắc, phiền hà cho doanh nghiệp, người dân; trong đó tập trung xử lý dứt điểm một số quy định về hoàn thuế VAT, phòng cháy, chữa cháy, truy xuất nguồn gốc…; sớm thông qua chủ trương xây dựng hệ thống ngành kinh tế xanh, khẩn trương hoàn thiện quy định pháp lý về chuyển đổi xanh, cơ chế thử nghiệm phát triển kinh tế tuần hoàn; có gói hỗ trợ tăng trưởng xanh, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi nhanh mô hình sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, bền vững.
Nghiên cứu xây dựng các chính sách với quy mô đủ lớn, phù hợp, khả thi để hỗ trợ doanh nghiệp, dịch vụ phụ trợ để tham gia sâu quá trình xây dựng, vận hành đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam; chính sách này cần thực hiện đồng bộ với dự án.
Tiếp tục thúc đẩy và làm mới các động lực về tiêu dùng trong nước, đầu tư và xuất khẩu: triển khai các chính sách xúc tiến du lịch có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào một số thị trường lớn, tiềm năng; nghiên cứu sinh chính sách visa hợp lý để thu hút khách du lịch; có giải pháp đồng bộ để kích thích du lịch trong nước, cải thiện sức hấp dẫn của các điểm du lịch trọng điểm, nhất là việc quản lý giá vé máy bay dịp lễ, tết, mùa du lịch.
Tiếp tục triển khai các giải pháp kích cầu tiêu dùng trong nước, tập trung thực hiện thực chất, hiệu quả Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; đẩy mạnh quản lý thương mại điện tử, kinh doanh trên không gian mạng, tăng cường phòng cháy, chữa cháy, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái…; đẩy mạnh công tác đối ngoại; nghiên cứu các cơ chế đột phá để thu hút các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp, doanh nhân thành đạt từ nước ngoài.
Về kiểm soát lạm phát: chủ động điều tiết nguồn hàng vào dịp cuối năm, lễ, tết để hạn chế tâm lý tăng giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, trục lợi để tránh các hiện tượng tăng giá bất hợp lý, tung tin thất thiệt gây bất ổn thị trường; xây dựng phương án, lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý theo từng tháng, chuẩn bị sẵn phương án điều chỉnh phù hợp, không tăng giá đột ngột và tăng giá nhiều loại hàng hoá, dịch vụ cùng thời điểm…; tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, ổn định tâm lý người tiêu dùng và kỳ vọng lạm phát.
Bảo đảm các cân đối lớn về thu, chi ngân sách nhà nước, bội chi, nợ công Chính phủ, an ninh năng lượng: nghiên cứu trình cấp thẩm quyền phát hành thêm 100 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ trong 2 năm 2024-2025 để đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia; tập trung hoàn thiện quy định pháp luật, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc pháp lý cho các doanh nghiệp, dự án năng lượng tái tạo; đẩy nhanh triển khai các dự án trong Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII; sẵn sàng phương án cung ứng, điều tiết nguồn điện để bảo đảm cấp điện, ứng phó các kịch bản vận hành cực đoan có thể xảy ra, nhất là tại khu vực miền Bắc; tuyệt đối không để thiếu điện cho sản xuất, không để xảy ra tình trạng cắt điện luân phiên.
Tiếp tục củng cố và thúc đẩy phát triển bền vững các thị trường tài chính, tiền tệ, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp; “hâm nóng” thị trường bất động sản, phát triển nhà ở xã hội: điều hành tỷ giá hài hoà, đồng bộ với điều hành lãi suất; tiếp tục giữ hoặc giảm lãi suất cho vay; đẩy mạnh xử lý nợ xấu; nâng cao năng lực của hệ thống ngân hàng; rà soát, thực hiện quyết liệt các giải pháp để nâng hạng thị trường chứng khoán; khẩn trương tổng kết thực hiện các cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù cho một số địa phương và cho các dự án, công trình giao thông đường bộ đã phát huy hiệu quả, báo cáo Chính phủ để trình cấp có thẩm quyền xem xét, cho phép mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng. Tập trung tháo gỡ trọng điểm khó khăn, vướng mắc pháp lý của một số dự án đầu tư bất động sản trong năm 2024…
