Tôn giáo Baha’i: Vì sao đức tin bắt đầu từ việc tự tìm chân lý?
Baha'i là một trong những tôn giáo trẻ của thế giới, nhưng hiện đã có mặt tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Với những giáo lý đề cao sự thống nhất của nhân loại, tinh thần tự tìm chân lý, bình đẳng giới và phụng sự cộng đồng, Baha'i mang đến một góc nhìn rất khoa học về đức tin trong thế giới hiện đại.
Hành trình tôn giáo Baha’i
Baha’i là một tôn giáo có nguồn gốc từ Ba Tư (Iran). Người sáng lập tôn giáo này là Mirza Husayn Ali (1817 - 1892) được tín đồ gọi là Đức Baha'u'llah (nghĩa là Vinh quang của Thượng Đế).
Hiện tôn giáo Baha’i thiết lập tại 235 quốc gia, lãnh thổ, với trên 6.000.000 tín đồ. Ấn Độ là quốc gia có số lượng tín đồ Baha’i đông nhất thế giới, với khoảng hơn 2 triệu người.
Theo tài liệu của Ban Tôn giáo Chính Phủ, tại Việt Nam, ngày 18/02/1954, bà Shirin Fozdar (người Ấn Độ) cùng con trai và con dâu đến Sài Gòn truyền giáo. Ngày 21/4/1955, Hội đồng Tinh thần Baha’i đầu tiên được thành lập tại Sài Gòn, được chính quyền Sài Gòn công nhận.
Đến đầu năm 1975, tín đồ tôn giáo Baha’i có khoảng 205.000, trong đó có khoảng 30.000 người Chăm, người Thượng và người Nùng, với 687 Hội đồng Tinh thần địa phương.
Sau ngày giải phóng miền Nam (30/4/1975) hoạt động của cộng đồng Baha’i giảm dần trong 2 năm và ngừng vào năm 1977. Tháng 11/1991, “Ban vận động hợp thức hóa” tôn giáo Baha’i tự thành lập và đề nghị chính quyền TP. Hồ Chí Minh cho tín đồ Baha’i tại TP. Hồ Chí Minh được sinh hoạt trở lại bình thường.
Đồng thời, “Ban vận động hợp thức hóa” kết nối liên lạc giữa các tín đồ tôn giáo Baha’i trên cả nước và gửi đơn xin đăng ký sinh hoạt tôn giáo đến Ban Tôn giáo Chính phủ.
Năm 2005, tôn giáo Baha’i có ở 45 tỉnh, thành phố với hơn 6.000 tín đồ, tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố từ miền Trung trở vào. Ở các tỉnh miền Bắc, tôn giáo Baha'i tập trung ở nhiều tỉnh, thành phố như Hà Nội, Phú Thọ, Hòa Bình (cũ)…
Tháng 2/2007, Ban Tôn giáo Chính phủ đã trao Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo cho Cộng đồng tôn giáo Baha’i Việt Nam. Tổ chức tôn giáo này tổ chức Đại hội toàn quốc lần thứ nhất, vào ngày 21/3/2008. Hiện nay, Việt Nam có khoảng 7.000 tín đồ sinh hoạt tôn giáo này.
Tự tìm chân lý một cách độc lập
Tôn giáo Baha’i nhìn nhận về sự thống nhất của Thượng Đế và của các Đấng Sứ giả của Ngài, tán dương nguyên lý tự tìm chân lý, loại bỏ mọi dạng mê tín và thành kiến. Cho rằng mục đích cơ bản của tôn giáo là thúc đẩy sự hòa hợp, tôn giáo phải đi đôi với khoa học và là nền tảng của một xã hội trật tự, tiến bộ và hòa bình.
Đức Baha’u’llah đã trao cho tín đồ nhiệm vụ đem giáo lý của mình đến toàn thể nhân loại bằng lời nói và gương tốt, cấm sự ép buộc. Tín đồ Baha’i chỉ trao tặng giáo lý cho những ai muốn tìm hiểu, không cố nài khi có người tỏ ý không muốn nghe. Trong suy nghĩ, tín đồ Baha’i luôn tôn trọng quyền của mỗi cá nhân tự tìm chân lý một cách độc lập.
Giáo lý căn bản của Baha’i là: Thượng đế là Đấng tối cao duy nhất. Tất cả các tôn giáo đều có chung một nguồn gốc thiêng liêng. Mọi người đều thuộc một gia đình, gia đình nhân loại, vì đều là con của Thượng đế.
Tôn giáo Baha'i khắc sâu nguyên lý bình đẳng về cơ hội, quyền và đặc ân giữa nam và nữ, chủ trương sự giáo dục phổ cập, loại bỏ sự chênh lệch quá mức giữa giàu nghèo, nâng cao sự làm việc trong tinh thần phụng sự để thiết lập và giữ gìn nền hòa bình thế giới.
“Trở thành người Baha’i chỉ đơn giản nghĩa là yêu cả thế giới này, yêu nhân loại và cố gắng phụng sự nhân loại, làm việc vì nền hòa bình chung và tình hữu nghị anh em”
Đức Baha’u’llah - Đấng Giáo Tổ của Tôn giáo Baha'i
Các lễ nghi trong Tôn giáo Baha'i đã được Đức Baha'u'llah giảm tới mức tối thiểu. Theo đó, mỗi tín đồ Baha'i từ 15 tuổi trở lên phải chọn 1 trong 3 bản kinh bắt buộc để cầu nguyện mỗi ngày với nghi thức đơn giản. Các bản kinh cầu nguyện bắt buộc đó chỉ do mỗi cá nhân cầu nguyện chứ không cầu nguyện chung.
Trong Tôn giáo Baha'i không có việc cầu nguyện tập thể kinh bắt buộc (tức một người đứng trước đọc rồi một tập thể đông phía sau làm theo).
Tín đồ Baha'i thường họp mặt trong các dịp Lễ và Thánh Lễ. Ở đó các cá nhân thường đọc các bản kinh ngoài kinh bắt buộc hàng ngày và đọc các đoạn trích từ Thánh Thư.
Theo lời dạy của Đức Baha'u'llah, khi làm việc với tinh thần phục vụ người khác, công việc đó cũng có giá trị giống như một hình thức cầu nguyện hay thờ phụng. Ngài cho rằng: “Làm việc trong mục đích phụng sự nhân loại là hình thức thờ phụng cao cả nhất”.
Trong bối cảnh mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ như hiện nay, con người dễ bị cuốn vào nhiều luồng thông tin, nguyên lý "tự tìm chân lý" của Baha'i cũng đáng để suy ngẫm.
Tôn giáo này không khuyến khích sự tin theo một cách thụ động, mà đề cao khả năng suy xét, trải nghiệm và lựa chọn của mỗi cá nhân.
Đức tin, theo quan niệm ấy, chỉ thực sự có ý nghĩa khi được xây dựng trên sự hiểu biết và nhận thức tự thân. Baha'i đang góp thêm một tiếng nói riêng vào bức tranh đa dạng của đời sống tín ngưỡng, tôn giáo, hướng con người đến những giá trị phổ quát của hòa bình, hiểu biết và tình thương yêu.
