Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày dự án Luật Phòng bệnh Trình bày dự án Luật Phòng bệnh, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết bố cục của Luật dự thảo bao gồm 06 chương với 41 điều chỉnh.
Về nhóm quy định chung: Bổ sung giải thích từ ngữ (phòng bệnh, bệnh không lây nhiễm, rối loạn sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng...). Quy định tổng thể chính sách của Nhà nước (ưu tiên hỗ trợ, khuyến khích tham gia, tạo nguồn lực, xây dựng văn hóa sức khỏe). Quy định trách nhiệm, hành vi bị cấm, thông tin truyền thông. Bổ sung ngày Sức khỏe toàn dân Việt Nam ( ngày 7/4 hằng năm).
Quy định về phân loại bệnh truyền nhiễm: Quy định cách thức phân loại. Phân cấp cho Bộ trưởng Bộ Y tế quy định tiêu chí phân loại nhóm bệnh, tiêu chí xác định dịch bệnh, tiêu chí dịch bệnh vượt khả năng ứng phó của chính quyền. Bổ sung quy định phân loại cấp độ dịch, bảo đảm không trùng lặp với Luật Phòng thủ dân sự.
Quy định về các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm: Quy định toàn diện các biện pháp. Các biện pháp liên quan quyền con người, quyền công dân thì quy định nguyên tắc trong luật (giám sát, cách ly y tế, kiểm dịch y tế, an toàn sinh học, sử dụng vắc xin). Giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết biện pháp chuyên môn (đánh giá nguy cơ, điều tra, báo cáo...). Khi dịch vượt khả năng kiểm soát, bổ sung biện pháp theo pháp luật về tình trạng khẩn cấp và phòng thủ dân sự.
Quy định về giám sát trong phòng bệnh: Quy định đối tượng giám sát cho bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng; phòng, chống thương tích, quản lý rối loạn sức khỏe tâm thần. Giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết.
Quy định về cách ly y tế: Người mắc, nghi ngờ mắc, mang mầm bệnh, tiếp xúc với tác nhân gây bệnh nhóm A và một số bệnh nhóm B phải được cách ly (tại nhà, cơ sở y tế hoặc nơi khác). Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm tổ chức cách ly. Trường hợp không thực hiện yêu cầu sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế cách ly theo quy định của Chính phủ.
Quy định về kiểm dịch y tế: Thực hiện tại cửa khẩu đối với người, phương tiện, hàng hóa, thi thể, mẫu bệnh phẩm... xuất, nhập, quá cảnh Việt Nam. Nội dung bao gồm khai báo, giám sát, kiểm tra, xử lý y tế. Giao Chính phủ quy định chi tiết.
Quy định về bảo đảm an toàn, an ninh sinh học trong xét nghiệm đã bổ sung quy định về an toàn sinh học: Cơ sở xét nghiệm phải đáp ứng điều kiện, có giấy chứng nhận, bảo đảm quản lý mẫu bệnh phẩm và bảo vệ người làm việc. Đồng thời bổ sung quy định về an ninh sinh học: Cơ sở xét nghiệm phải đáp ứng yêu cầu; quản lý tác nhân sinh học, thiết bị, dữ liệu để ngăn chặn tiếp cận trái phép, thất thoát, lấy cắp, sử dụng sai mục đích hoặc phát tán.
Bên cạnh đó quy định về vắc xin, sinh phẩm và tiêm chủng: Mọi người có quyền được sử dụng và bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc xin, sinh phẩm. Tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng chống dịch là tiêm chủng bắt buộc do ngân sách nhà nước bảo đảm. Giao Chính phủ quy định chi tiết.
Quang cảnh phiên họpĐáng chú ý, theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, Dự thảo Luật không có nội dung liên quan thủ tục hành chính. Các thủ tục hành chính hiện quy định tại các văn bản dưới luật. Việc rà soát, đơn giản hóa sẽ được thực hiện khi xây dựng các văn bản chi tiết. Dự thảo Luật không trực tiếp quy định nguyên tắc bình đẳng giới nhưng đã thể hiện nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử. Việc lồng ghép đã được thực hiện nghiêm túc.
Dự thảo Luật có lồng ghép chính sách dân tộc. Cụ thể: ưu tiên hỗ trợ chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em DTTS, nghèo, cận nghèo, vùng khó khăn; yêu cầu thông tin truyền thông phải phù hợp với văn hóa, phong tục các dân tộc.
Về nội dung phân quyền, phân cấp: Dự thảo Luật phân định rõ thẩm quyền của Quốc hội, đồng thời giao Chính phủ, bộ, ngành quy định các vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động để bảo đảm linh hoạt. Thể chế hóa việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thể hiện vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương. Chính quyền địa phương các cấp (tỉnh, xã) có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, giám sát, đánh giá nguy cơ, cảnh báo và áp dụng biện pháp phòng bệnh. Khi có dịch, chính quyền địa phương có thẩm quyền huy động lực lượng, phương tiện để thực hiện cách ly, kiểm dịch, tiêm chủng, khử khuẩn... Địa phương cũng chịu trách nhiệm bố trí kinh phí, huy động cộng đồng, phối hợp với cơ quan trung ương.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật có quy định cụ thể về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm thúc đẩy lĩnh vực này. Đồng thời dự thảo Luật bảo đảm tương thích và phù hợp với các Công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
