Vì sao nhà sàn người Thái có hai cầu thang
Trong kiến trúc nhà sàn truyền thống, người Thái thường bố trí hai cầu thang ở đầu và cuối nhà.
Ý nghĩa của hai cầu thang
Trong đời sống của người Thái, nhà sàn không chỉ là nơi các thành viên trong gia đình quây quần sinh sống mà còn là không gian diễn ra nhiều hoạt động gắn với phong tục, tập quán.
Bởi vậy, từ cách bố trí không gian và kiến trúc ngôi nhà đều có công năng riêng, trong đó hai cầu thang là một nét đặc trưng vẫn còn được lưu giữ ở nhiều ngôi nhà sàn truyền thống.
Chị Đinh Thị Ngoan, xóm Ngoã, xã Bao La, tỉnh Phú Thọ cho biết, hầu hết các ngôi nhà sàn của người Thái đều có hai cầu thang.
Cầu thang phía ngoài thường được đặt ở đầu nhà, là lối đi để các thành viên trong gia đình đón khách. Khi gia đình thực hiện các nghi lễ với tổ tiên, mọi người cũng đi bằng cầu thang này.
Trong khi đó, cầu thang phía trong được đặt ở cuối nhà, thường nằm gần khu vực bếp. Đây là lối đi phục vụ sinh hoạt hằng ngày như nấu nướng, giặt giũ và mang nông sản lên xuống nhà sàn.
Theo chị Ngoan, việc bố trí hai cầu thang giúp phân chia rõ không gian sinh hoạt thường ngày, với không gian đón khách và thực hiện các nghi lễ của gia đình, vừa thuận tiện trong cuộc sống, vừa phù hợp với những quy ước đã được đồng bào Thái gìn giữ từ bao đời.
Không chỉ mang ý nghĩa về công năng, cách bố trí hai cầu thang còn phản ánh quan niệm của người Thái trong việc tổ chức không gian sống.
Việc tách biệt lối đi dành cho sinh hoạt hằng ngày với lối đi đón khách, thực hiện các nghi lễ là một cách thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên; duy trì các phép tắc trong nếp sống của mỗi gia đình người Thái.
Không chỉ cách bố trí hai cầu thang mang nhiều ý nghĩa, ngay cả số bậc của mỗi cầu thang cũng được người Thái đặc biệt coi trọng. Theo quan niệm truyền thống, cả hai cầu thang đều được làm với số bậc lẻ, bởi số lẻ tượng trưng cho sự may mắn, sinh sôi và phát triển.
Quan niệm ấy gửi gắm mong ước về cuộc sống đủ đầy, gia đình bình an, con cháu đông vui và làm ăn thuận lợi. Vì vậy, ngay từ khi dựng nhà, số bậc cầu thang đã được tính toán cẩn thận để phù hợp với phong tục của đồng bào.
Ngôi nhà sàn của người Thái là nơi để ở và lưu giữ những giá trị văn hóa, phong tục và tình cảm gia đình. Mỗi cầu thang đều mang một ý nghĩa riêng. Vì thế, nhiều gia đình vẫn giữ nguyên kiến trúc hai cầu thang như cha ông đã truyền lại, chị Đinh Thị Ngoan chia sẻ.
