Ngành Y tế tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu mỗi trạm y tế xã có từ 4 đến 5 bác sĩ. (Ảnh: Mỹ Dung)Tăng sức mạnh cho tuyến cơ sở
Mốc quan trọng đầu tiên trong hành trình nâng cao chất lượng y tế cơ sở, là việc tỉnh Quảng Ninh sắp xếp lại hệ thống theo mô hình chính quyền 2 cấp. Toàn tỉnh có 171 trạm y tế xã, phường được tổ chức lại thành 55 trạm chính và 92 điểm trạm, nhằm tạo mô hình gọn hơn, linh hoạt hơn và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Song song với tổ chức bộ máy, tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu mỗi trạm y tế phải có từ 4 đến 5 bác sĩ. Đây là bước đột phá cần thiết, bởi nhiều năm trước, không ít trạm y tế vùng sâu, vùng xa chỉ dựa vào y sĩ. Việc bác sĩ có mặt thường xuyên tại trạm, người dân yên tâm đi khám, tình trạng chuyển tuyến không cần thiết đã giảm mạnh.
Tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu mỗi trạm y tế phải có từ 4 đến 5 bác sĩ. (Ảnh: Mỹ Dung)Để mục tiêu đi vào thực chất, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai kế hoạch đầu tư trang thiết bị chuẩn giai đoạn 2024 - 2026, ưu tiên cho các trạm ở vùng đồng bào DTTS, biên giới và hải đảo, nhất là danh mục gồm những thiết bị mà lâu nay tuyến xã hiếm khi có đủ như: Máy siêu âm, Hệ thống xét nghiệm cơ bản, máy X-quang kỹ thuật số, máy điện tim...
Đặc biệt, trang thiết bị y tế được phân bổ theo cụm, sử dụng chung nhân lực để vừa tiết kiệm, vừa bảo đảm hiệu quả. Mô hình liên trạm này phù hợp với địa hình miền núi, nơi một số xã gần nhau nhưng dân cư phân tán, giúp người dân tiếp cận đầy đủ dịch vụ mà không lãng phí ngân sách.
Trong bối cảnh đổi mới hệ thống theo Thông tư 43/2025/TT-BYT (xác định trạm y tế là đơn vị sự nghiệp hoàn chỉnh trực thuộc UBND cấp xã), riêng Quảng Ninh đang áp dụng mô hình quản lý chuyển tiếp khi các trạm vẫn thuộc sự quản lý trực tiếp của Sở Y tế.
“Khi hệ thống đang củng cố, Sở cần giữ vai trò điều phối để bảo đảm chuyên môn và chất lượng hoạt động. Khi trạm y tế thực sự hoàn thiện và vận hành ổn định, chúng tôi sẽ bàn giao về cho UBND xã quản lý”, ông Nguyễn Minh Tuấn Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh cho biết.
Cách làm này giúp tuyến cơ sở vừa có định hướng thống nhất, vừa được hỗ trợ chuyên môn kịp thời điều đặc biệt quan trọng với những địa bàn các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh khi điều kiện còn thiếu thốn.
Chính sách thu hút và giữ chân bác sĩ
Nhân lực luôn là bài toán nan giải của y tế vùng cao. Không ít bác sĩ mới ra trường mong muốn làm nghề, phát triển chuyên môn nhưng lại e ngại khi phải lên vùng sâu vùng xa với điều kiện sống hạn chế. Vì vậy, Quảng Ninh xác định nếu không có chính sách khác biệt, sẽ không thể thu hút và giữ chân bác sĩ.
Nghị quyết 28/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Quảng Ninh về quy định chính sách của bác sĩ về làm việc tại một số đơn vị thuộc tỉnh đến năm 2025 ra đời trong bối cảnh ấy, tạo bước ngoặt lớn. Mức hỗ trợ được xem là “chưa từng có” ở nhiều địa phương với 700 triệu đồng cho bác sĩ công tác tại huyện đảo; 500 triệu đồng cho bác sĩ về bệnh viện khu vực; 720 triệu đồng cho bác sĩ thuộc chuyên ngành khó như ngoại, ung bướu, huyết học; 2 tỷ đồng hỗ trợ cho bác sĩ đi học tiến sĩ ở nước ngoài; 100 đến 250 triệu đồng cho đào tạo thạc sĩ trong nước.
Nhờ chính sách đột phá này, chỉ trong hơn 1 năm, đã có 115 bác sĩ về tuyến cơ sở. Không chỉ thu hút, Quảng Ninh còn chú trọng giữ chân bác sĩ bằng môi trường làm việc tốt hơn: Đào tạo liên tục, có cơ hội luân phiên lên tuyến trên để nâng cao chuyên môn, được tiếp cận thiết bị hiện đại và đặc biệt là được hỗ trợ nhà ở công vụ tại nhiều địa bàn khó khăn.
“Chúng tôi luôn phối hợp tích với ngành Y tế tạo mọi điều kiện để các bác sĩ yên tâm công tác tại xã, từ nhà ở, cơ sở vật chất đến môi trường làm việc thuận lợi, nhằm giữ chân những người có chuyên môn cao phục vụ người dân”, Chủ tịch xã Lục Hồn Vi Tiến Vượng chia sẻ.
Khi bác sĩ ở lại lâu dài, trạm y tế không chỉ dừng ở nhiệm vụ khám chữa bệnh mà còn triển khai thêm nhiều đầu việc quan trọng như, quản lý sức khỏe toàn dân, phòng chống dịch bệnh, kiểm soát bệnh không lây nhiễm, bảo đảm an toàn thực phẩm, truyền thông giáo dục sức khỏe... Đây đều là những phần việc quyết định đến chất lượng sức khỏe cộng đồng.
Người dân vùng cao yên tâm hơn khi được chăm sóc sức khỏe tại các trạm y tế xã. (Ảnh: Mỹ Dung)Một trong những mục tiêu hướng tới của tỉnh Quảng Ninh là, tiến tới miễn viện phí cho người dân trong phạm vi chi trả của Bảo hiểm Y tế vào năm 2030.
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Chúng tôi sẽ ưu tiên miễn phí trước cho nhóm yếu thế, người nghèo, người cao tuổi và người dân vùng sâu vùng xa. Giai đoạn 2026 - 2027, tỉnh sẽ trình HĐND kế hoạch chi tiết để thực hiện từng bước, bảo đảm khả thi và bền vững”.
Với những bước đi bài bản, quyết liệt và có tầm nhìn, việc nâng chất tuyến y tế cơ sở ở Quảng Ninh đang dần hiện thực hóa để đạt mục tiêu lớn nhất là, bảo đảm chăm sóc sức khỏe toàn dân, để không ai bị bỏ lại phía sau.
