Trao đổi với phóng viên Báo VietNamNet, ông Phạm Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang cho biết, trong quá trình triển khai chương trình, xã luôn bám sát điều kiện thực tế của địa phương, lựa chọn mô hình phù hợp, gắn trách nhiệm của chính quyền với vai trò chủ thể của người dân. Đây chính là yếu tố then chốt giúp các dự án giảm nghèo phát huy hiệu quả, tạo được sự đồng thuận và niềm tin trong Nhân dân.
Ông Phạm Văn Sơn – Chủ tịch UBND xã Yên Minh, tỉnh Tuyên QuangPV: Thưa ông, qua quá trình triển khai Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững tại xã Yên Minh thời gian qua, ông đánh giá đâu là những kết quả nổi bật nhất?
Ông Phạm Văn Sơn: Có thể khẳng định, Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững đã tạo ra những chuyển biến khá toàn diện trong đời sống kinh tế - xã hội của xã Yên Minh. Kết quả nổi bật nhất là chương trình đã đi đúng, trúng vào những nhu cầu thiết yếu của người dân, đặc biệt là vấn đề sinh kế và nhà ở.
Những năm vừa qua, từ nguồn vốn hỗ trợ của các Chương trình MTQG cũng như các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, toàn xã đã có 477 hộ gia đình được hỗ trợ xây dựng nhà ở mới, 100 hộ gia đình được hỗ trợ sửa chữa nhà ở. Đây là con số rất có ý nghĩa đối với một địa bàn vùng cao còn nhiều khó khăn như Yên Minh, bởi nhà ở ổn định chính là điều kiện tiên quyết để người dân yên tâm lao động, sản xuất.
Nhờ nguồn lực hỗ trợ từ các chương trình MTQG, diện mạo xã Yên Minh ngày càng khang trang, đồng bộ.Thông qua các dự án như Dự án 2 về đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo và Dự án 5 hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, nhiều gia đình đã có điều kiện cải thiện rõ rệt cuộc sống. Khi được hỗ trợ đúng nhu cầu, đúng đối tượng, bà con đã có chỗ ở ổn định, có thêm “cần câu” để phát triển kinh tế.
Quan trọng hơn là nhận thức của người dân đã có sự thay đổi. Nếu như trước đây còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước thì nay nhiều hộ đã chủ động hơn trong lao động, sản xuất, biết tính toán làm ăn, tích lũy dần để vươn lên. Tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm dần qua từng năm, chất lượng cuộc sống của người dân được cải thiện rõ rệt.
PV: Một trong những điểm được ghi nhận là xã Yên Minh đã lựa chọn các mô hình sinh kế khá sát với điều kiện thực tế. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về cách làm này?
Ông Phạm Văn Sơn: Ngay từ khi bắt tay triển khai chương trình, chúng tôi xác định rất rõ: Hỗ trợ sinh kế phải xuất phát từ điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất và khả năng tiếp cận của người dân địa phương.
Vì vậy, xã tập trung vào các mô hình chăn nuôi trâu, bò sinh sản – những vật nuôi quen thuộc với bà con vùng cao Yên Minh, phù hợp với điều kiện khí hậu, địa hình và nguồn thức ăn sẵn có. Bên cạnh việc hỗ trợ con giống, chúng tôi còn chú trọng khâu hướng dẫn kỹ thuật, phòng chống dịch bệnh, giúp người dân nắm chắc quy trình chăm sóc, chăn nuôi an toàn.
Hội nghị ra mắt và tập huấn kỹ năng tuyên truyền pháp luật cho thành viên tham gia mô hình điểm: Người có uy tín tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật; vận động người dân chấp hành pháp luật tại xã Yên MinhNgoài ra, xã cũng phát huy vai trò của các hộ sản xuất, kinh doanh giỏi, Người có uy tín trong đồng bào DTTS để làm “hạt nhân” lan tỏa. Thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất, nhiều mô hình sinh kế đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Có hộ từ chỗ chỉ nuôi 1 - 2 con bò, nay đã nhân đàn lên gấp đôi, gấp ba, tạo được nguồn thu ổn định, coi đó như “của để dành” lâu dài cho gia đình.
PV: Thực tế cho thấy, việc hỗ trợ nhà ở được xem là “đòn bẩy” quan trọng để người dân yên tâm phát triển kinh tế. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
Ông Phạm Văn Sơn: Chúng tôi hoàn toàn thống nhất với quan điểm “An cư lạc nghiệp”. Đối với các hộ nghèo vùng cao, nhà ở không chỉ là nơi che mưa, che nắng mà còn là yếu tố quyết định đến sự ổn định tâm lý và khả năng phát triển kinh tế của cả gia đình.
Trước đây, nhiều hộ dân ở Yên Minh phải sống trong những căn nhà tạm bợ, mái dột, tường nứt, mỗi khi mưa bão hay rét đậm là nỗi lo luôn thường trực. Trong điều kiện như vậy, người dân rất khó yên tâm lao động, sản xuất, chưa nói đến việc tích lũy hay đầu tư cho tương lai.
Việc triển khai Dự án 5 hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở đã giúp nhiều hộ có được những căn nhà kiên cố, an toàn hơn trước thiên tai, mưa rét. Khi có nơi ở ổn định, bà con yên tâm hơn trong cuộc sống, tập trung thời gian và công sức cho phát triển kinh tế, chăm lo cho con cái học hành. Đây chính là yếu tố nền tảng, tạo tiền đề quan trọng để người dân thoát nghèo một cách bền vững, chứ không chỉ là giải quyết khó khăn trước mắt.
PV: Trong thời gian tới, xã Yên Minh sẽ có những định hướng gì để tiếp tục nâng cao hiệu quả Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, thưa ông?
Ông Phạm Văn Sơn: Thời gian tới, xã Yên Minh sẽ tiếp tục triển khai Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững theo hướng thực chất, bền vững và lâu dài hơn. Trọng tâm là tiếp tục rà soát, theo dõi, đánh giá hiệu quả các mô hình đã được hỗ trợ, kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp với thực tiễn.
Lãnh đạo xã Yên Minh thăm hỏi, tặng quà người cao tuổi tại thôn Nà HánChúng tôi sẽ đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức để người dân phát huy tinh thần tự lực, tự cường, giảm dần tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Đồng thời, xã tiếp tục lồng ghép hiệu quả các nguồn lực từ các chương trình, dự án khác, phát huy vai trò Người có uy tín, nhân rộng những mô hình giảm nghèo hiệu quả.
Mục tiêu cuối cùng là từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, tạo nền tảng vững chắc để xã Yên Minh giảm nghèo bền vững trong những năm tới.
Xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang được thành lập trên cơ sở 05 xã gồm: Lao Và Chải, Đông Minh, Vân Chải, Hữu Vinh và thị trấn Yên Minh thuộc huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang trước đây. Đây là địa bàn sinh sống lâu đời của cộng đồng 16 dân tộc anh em với dân số trên 27 nghìn người.
Giai đoạn 2021 - 2025, kế hoạch vốn thực hiện 03 Chương trình MTQG trên địa bàn là 117.779 triệu đồng. Đến nay, đã giải ngân được 108.416 triệu đồng, đạt 92,05% kế hoạch vốn. Cụ thể: Hỗ trợ 55 dự án phát triển sản xuất chăn nuôi (bò sinh sản, chăn nuôi trâu, lợn) với tổng kinh phí 30.646,6 triệu đồng; duy tu, bảo dưỡng 4 công trình và đầu tư xây dựng các công trình đường giao thông, điện, nhà văn hóa, trạm y tế, trường lớp học.