"Áp dụng máy móc mẫu nhà ở đô thị có thể làm biến dạng không gian làng bản"
Đại biểu Quốc hội Vũ Minh Đạo đề nghị phát triển nhà ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số phù hợp với phong tục, tập quán, tránh làm biến dạng không gian bản làng.
Phát triển nhà ở không làm mất bản sắc bản làng
Sáng ngày 22/10, góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu) đề nghị cân nhắc việc khuyến khích phát triển nhà ở nhiều tầng tại miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).
Theo đại biểu, điểm e khoản 2 Điều 6 dự thảo Luật đã quy định về phát triển nhà ở tại khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo. Dù đồng tình với chủ trương nâng cao chất lượng nhà ở, đại biểu cho rằng chính sách cần tính đến điều kiện tự nhiên và đặc trưng văn hóa của từng địa phương.
Đối với đồng bào DTTS, ngôi nhà không chỉ là nơi cư trú mà còn gắn với kiến trúc truyền thống, phong tục sinh hoạt và sự gắn kết cộng đồng. Vì vậy, việc xây dựng, cải tạo nhà ở cần hài hòa giữa nhu cầu nâng cao chất lượng sống với bảo tồn không gian văn hóa bản làng.
“Nếu áp dụng máy móc các mẫu nhà ở đô thị, không phù hợp với điều kiện thực tế, có thể làm biến dạng không gian làng bản, ảnh hưởng đến cảnh quan và từng bước làm mai một bản sắc văn hóa của đồng bào”, đại biểu lưu ý.
Từ thực tế này, đại biểu Vũ Minh Đạo đề nghị bổ sung vào điểm e khoản 2 Điều 6 yêu cầu bảo tồn kiến trúc truyền thống, cảnh quan và không gian văn hóa cộng đồng. Việc phát triển nhà ở nhiều tầng cần căn cứ vào địa hình, nhu cầu thực tế và đặc điểm văn hóa của từng vùng.
Theo đó, chính sách phát triển nhà ở không chỉ hướng đến những ngôi nhà an toàn, tiện nghi mà còn cần bảo đảm sự phù hợp với phong tục, tập quán, gìn giữ những nét đặc trưng của các bản làng miền núi.
Gỡ vướng để hộ nghèo được hỗ trợ nhà ở
Liên quan đến khoản 2 Điều 57 dự thảo Luật, quy định điều kiện hỗ trợ nhà ở đối với hộ gia đình, cá nhân, đại biểu Vũ Minh Đạo đề nghị rà soát để tránh bỏ sót những trường hợp thực sự khó khăn.
Theo nội dung dự thảo được đại biểu đề cập, người được hỗ trợ phải có đất ở hoặc đất phù hợp quy hoạch là đất ở, đồng thời có đăng ký thường trú tại địa bàn nơi có nhà ở cần xây dựng, cải tạo.
Đại biểu cho rằng, dù có cơ sở về quản lý, những điều kiện này có thể gây vướng mắc khi áp dụng tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS.
Thực tế, một số hộ nghèo chưa có đất ở hợp pháp hoặc đã sinh sống ổn định tại địa phương nhưng chưa đáp ứng điều kiện đăng ký thường trú. Đây có thể là những trường hợp đang cần hỗ trợ nhà ở cấp thiết, song lại khó tiếp cận chính sách.
Để khắc phục, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế giải quyết chỗ ở đối với hộ nghèo chưa có đất ở; đồng thời phân biệt giữa chính sách hỗ trợ xây dựng nhà trên đất đã có và chính sách giải quyết chỗ ở cho những hộ chưa có đất.
Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định dẫn chiếu đến các cơ chế hỗ trợ đất ở, bố trí chỗ ở phù hợp theo pháp luật có liên quan, tạo cơ sở giải quyết những trường hợp đặc thù tại vùng DTTS và miền núi.
Những kiến nghị này nhằm hoàn thiện chính sách nhà ở theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa phù hợp với thực tiễn địa phương, giúp các hộ nghèo, nhất là những trường hợp khó khăn nhất, có thêm cơ hội ổn định chỗ ở và cuộc sống lâu dài.
