Bản người Chứt ở vùng biên Quảng Trị không còn xa xôi cách trở

Đường đã thông vào bản

Bản Lòm nằm cuối tuyến đường độc đạo dài gần 30 km nối từ Quốc lộ 12A đi vào. Nơi đây từng là điểm “3 không” - không điện, không sóng điện thoại, không ruộng lúa nước. Việc đi lại vào bản cũng gian nan vất vả, qua nhiều ngầm tràn, nhiều đỉnh dốc cheo leo. Mỗi mùa mưa, đất đá từ núi đổ xuống, ngầm tràn bị nước ngập... cả bản lại bị cô lập nhiều ngày.

Dù chỉ gần 30 km, nhưng để vào được bản Lòm, là cả một hành trình rất dài. Trước đây, Bộ đội Biên phòng, thầy cô giáo, cán bộ xã phải đi bộ, lội suối, vượt dốc để vào được bản. Những năm có lũ lớn, lực lượng chức năng phải gùi gạo, thực phẩm vào tiếp tế cho đồng bào và giáo viên cắm bản.

Những năm gần đây, nhờ nguồn lực đầu tư của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn I (Chương trình MTQG 1719), hạ tầng bản Lòm từng bước được đầu tư xây dựng.

Đặc biệt, dịp Tết Ất Tỵ 2025 vừa qua, lãnh đạo tỉnh Quảng Bình (cũ) đã trực tiếp vào thăm và động viên bà con Nhân dân ở bản Lòm. Cũng từ đó, các thủ tục và nguồn vốn đầu tư xây dựng đường vào bản được triển khai quyết liệt. Mọi vướng mắc để kéo điện vào bản Lòm cũng được khơi thông để triển khai.

Trải qua gần 2 năm xây dựng, tuyến đường vào bản cơ bản được khai thông, những điểm quan trọng đã được đổ bê tông. Hiện nay ô tô, xe máy đã vào được trung tâm bản nên việc đi lại của cán bộ, người dân thuận lợi hơn trước rất nhiều.

Ông Hồ Biên, Trưởng bản Lòm cho biết: Từ khi có đường, bà con đi lại dễ dàng hơn. Việc mua bán hàng hóa cũng thuận lợi. Người dân có thể đưa nông sản ra ngoài để bán, nhờ đó cuộc sống của họ từng bước được nâng lên.

Con đường mới nối liền Quốc lộ 12A với bản Lòm không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở ra cơ hội mới cho đồng bào Chứt ở bản Lòm trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Ánh sáng niềm tin

Đồng bào Chứt ở bản Lòm có tập quán sống đầu nguồn nước, trên núi cao. Khi mặt trời lặn, cả bản chìm trong bóng tối. Ánh sáng hiếm hoi đến từ đèn dầu hoặc lửa bếp là thứ duy nhất mỗi khi màn đêm buông xuống.

Trước đây, chưa có điện lưới quốc gia một số thầy cô giáo và Bộ đội Biên phòng tận dụng dòng nước suối làm máy phát điện nhỏ để thắp sáng. Tuy nhiên, nguồn điện này không ổn định vì phụ thuộc vào mùa nước của suối bản Lòm. 

Từ nguồn vốn Chương trình MTQG 1719, dự án kéo lưới điện quốc gia vào bản Lòm được đầu tư xây dựng. Những khó khăn về địa hình, chi phí từng bước được tháo gỡ. Công đoạn dựng cột, kéo dây điện vào bản được thực hiện khẩn trương.

Giữa tháng 6/2025, điện lưới quốc gia chính thức về bản Lòm. Từ trung tâm bản, điện lưới được kéo theo đường xương cá để vào từng hộ dân ở bản Lòm. Có điện, sóng điện thoại, sóng 4G cũng được phủ ở khắp bản Lòm. Nhiều gia đình ở bản mua sắm tivi, quạt điện, nồi cơm điện… cuộc sống của bà con ở bản Lòm đã bước sang một trang mới.

Chị Hồ Thị Đoan nói, từ khi có điện, sinh hoạt gia đình thuận tiện hơn. Tối đến, các cháu được học bài dưới ánh điện. Có điện, có tivi, chúng tôi biết được nhiều thông tin, học hỏi được các mô hình chăn nuôi, trồng trọt để áp dụng vào cuộc sống.

Đổi thay trong nếp nghĩ, cách làm

Bản Lòm hiện có 104 hộ, với hơn 480 nhân khẩu, đều là người dân tộc Chứt. Trước kia, cuộc sống chủ yếu dựa vào tự nhiên. Lối canh tác truyền thống “chặt - đốt - cốt - trỉa” đã gắn với đồng bào từ nhiều đời nay.

Thế nhưng những năm gần đây, đồng bào Chứt ở bản Lòm bắt đầu thay đổi cách làm. Bà con trồng rừng, chăn nuôi, trồng lúa rẫy. Cán bộ xã thường xuyên hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, các mô hình sinh kế được triển khai ở bản Lòm. Một số hộ còn biết tích lũy thu nhập, đầu tư mở rộng mô hình phát triển kinh tế.

Nhờ đó, người dân dần giảm phụ thuộc vào trợ cấp. Giáo dục cũng đã có những chuyển biến tích cực. Tại bản đã có các điểm trường mầm non và tiểu học. Trẻ em đến tuổi được đi học đúng độ tuổi.

Ông Phạm Văn Bắc, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Dân Hóa, cho biết: tỷ lệ trẻ đến trường ngày càng tăng. Ở bậc mầm non, phụ huynh đã chủ động đưa đón con đến trường đúng giờ.

Sự thay đổi không chỉ nằm ở điều kiện sống, nó đến từ nhận thức của người dân ở bản. Người Chứt ở bản Lòm đã quan tâm hơn đến tương lai của con em. Những đổi thay đó chưa thể xóa hết khó khăn, nhưng nó tạo nền tảng cho tương lai tươi sáng ở bản Lòm.

Từ một bản xa xôi và biệt lập, giờ đây bản Lòm đang khoác “tấm áo mới”. Đường đã thông vào bản, điện lưới quốc gia đã phủ đến mỗi căn nhà, bản Lòm giờ đây không còn xa xôi cách trở. Cùng với sự đổi mới về hạ tầng, tâm thái của đồng bào Chứt ở bản Lòm cũng đang dần thay đổi để mở ra một tương lai ấm no và hạnh phúc hơn.