Phát triển vùng đồng bào DTTS: Khi “gốc” vững, vùng khó sẽ chuyển mình

Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người DTTS (gọi chung là cán bộ người DTTS), là bộ phận quan trọng trong công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước, gắn chặt với công tác dân tộc và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. 

Đây là nhiệm vụ vừa có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, vừa cấp thiết trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.

“Cán bộ là gốc của công việc”

Câu chuyện ở xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên là một minh chứng cho nhận định: Nơi nào có đội ngũ cán bộ đủ năng lực, đủ uy tín và gắn bó với cơ sở, nơi đó kinh tế - xã hội chuyển biến rõ rệt.

Được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị hành chính: Địa Linh, Thượng Giáo và thị trấn Chợ Rã của huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn (cũ), sau sáp nhập, xã có 12/31 thôn đặc biệt khó khăn, tập trung ở địa bàn xã Địa Linh và Thượng Giáo cũ. “Nút thắt” để phát triển Chợ Rã sau sáp nhập là cơ sở hạ tầng yếu kém, sinh kế hạn chế, một bộ phận người dân còn trông chờ, ỷ lại vào chính sách. 

Điều đáng chú ý là cách “gỡ nút thắt” không bắt đầu từ vốn hay dự án, mà từ con người. Tỉnh ủy Thái Nguyên đã điều động, chỉ định ông Dương Ngọc Thuyết, Bí thư Huyện ủy Ba Bể, làm Bí thư Đảng ủy; điều động, chỉ định ông Triệu Anh Chư, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Huyện ủy Ba Bể, làm Chủ tịch UBND xã Chợ Rã nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Đây là 2 cán bộ trẻ (ông Thuyết sinh năm 1978, ông Chư sinh năm 1986), đều dân tộc Tày, được đào tạo bài bản, phù hợp với yêu cầu thực tiễn ở Chợ Rã và đã kinh qua các chức vụ quan trọng. 

Trước khi làm Bí thư Huyện ủy Ba Bể, ông Thuyết là Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải tỉnh Bắc Kạn (cũ); còn ông Chư trước khi làm Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Huyện ủy là Chánh Văn phòng Huyện ủy Ba Bể.

Một người am hiểu sâu về hạ tầng giao thông, một người có thế mạnh về tuyên truyền, vận động - sự kết hợp ấy nhanh chóng tạo chuyển động thực chất ở cơ sở. Tâm điểm là hàng loạt công trình như đường Phja Khao, đường Cốc Lang - Nà Lùng, đập - mương Nà Kha, hệ thống duy tu đường nội thôn Nà Săm, Pác Phai… được đầu tư, đưa vào sử dụng.

Với “song tấu” của hai ông: Dương Ngọc Thuyết và Triệu Anh Chư, cùng nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và đồng bào các dân tộc, xã Chợ Rã đã có bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội. Kết thúc năm 2025, tốc độ tăng trưởng kinh tế của xã ước đạt 8,1%, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 43,6 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm 7,72%, vượt kế hoạch đề ra.

Đằng sau những con số đó là một điều rõ ràng: Khi có cán bộ đúng, trúng và đủ tầm, địa bàn khó sẽ chuyển mình. Kết quả đó được nhân dân ghi nhận và tiếp tục trao niềm tin trong nhiệm kỳ mới.

Trong kỳ bầu cử vừa qua, Bí thư Đảng ủy xã Dương Ngọc Thuyết trúng cử đại biểu HĐND tỉnh Thái Nguyên. Tại Kỳ họp thứ nhất HĐND xã Chợ Rã ngày 26/3/2026, ông Triệu Anh Chư tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch UBND xã nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Muốn bền vững, phải bắt đầu từ “gốc”

Thực tế cho thấy, để chủ trương đi vào cuộc sống, yếu tố quyết định vẫn là con người - những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và gắn bó với cơ sở. Nhưng để có được đội ngũ như vậy, không thể trông chờ vào “nguồn sẵn có”, mà phải chủ động tạo nguồn từ sớm, từ xa.

Trong câu chuyện ở xã Chợ Rã, ông Triệu Anh Chư là một trường hợp tiêu biểu cho quá trình trưởng thành của cán bộ người DTTS từ thực tiễn. Tốt nghiệp đại học chuyên ngành nông lâm loại ưu, được tuyển chọn tham gia Dự án thí điểm tăng cường 600 trí thức trẻ về làm Phó Chủ tịch xã ở 64 huyện nghèo theo Quyết định số 170/QĐ-TTg ngày 26/1/2011, ông Chư đã trưởng thành qua mỗi vị trí công tác.

Sau gần 5 năm (2012 - 2017) làm Phó Chủ tịch xã Đồng Phúc, huyện Ba Bể (cũ), ông Chư được điều động, bổ nhiệm làm Phó Bí thư Thường trực - Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Quảng Khê, huyện Ba Bể (cũ), rồi làm Phó Bí thư Đảng ủy - Chủ tịch UBND xã này.

Từ năm 2018, ông Triệu Anh Chư được tin tưởng giao trọng trách lãnh đạo cấp phòng của huyện Ba Bể (Văn phòng Huyện ủy, Phòng Văn hóa - Thông tin, Ban Tuyên giáo và Dân vận Huyện ủy). 

Trước khi nhận nhiệm vụ làm Chủ tịch UBND xã Chợ Rã mới (tháng 7-2025), ông đã hoàn thành chương trình đào tạo Thạc sĩ Lịch sử Việt Nam và tốt nghiệp Cao cấp lý luận chính trị tại Học viện Chính trị Khu vực I.

Con đường của Chủ tịch UBND xã Chợ Rã Triệu Anh Chư cho thấy một điều, cán bộ không tự nhiên mà có, càng không thể “tạo ra” trong thời gian ngắn. Đó là kết quả của một quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và thử thách có chủ đích, có chiến lược.

Không chỉ ở Chợ Rã, nhiều địa phương miền núi khác cũng khẳng định, nơi nào có đội ngũ cán bộ đủ năng lực, đủ uy tín và gắn bó với cơ sở, nơi đó kinh tế - xã hội chuyển biến rõ rệt, đời sống người dân từng bước được nâng lên.

Chuẩn bị từ sớm, tạo nền từ xa

Những nhân tố như ông Triệu Anh Chư cần được phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng một cách có hệ thống. Trọng tâm là xây dựng nguồn cán bộ người DTTS ngay từ học sinh, sinh viên có tiềm năng; tạo điều kiện để họ được đào tạo bài bản, rèn luyện trong môi trường tốt và quay trở về phục vụ địa phương.

Cùng với đó là cơ chế tuyển dụng, sử dụng và luân chuyển hợp lý để cán bộ trẻ được “va đập” với thực tiễn, trưởng thành từ cơ sở; đồng thời có chính sách đủ mạnh để họ yên tâm gắn bó lâu dài với những địa bàn khó khăn.

Tại buổi gặp mặt học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2025 vào chiều 26/12, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh, với sự quan tâm, vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cùng nỗ lực của học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS, một lớp trí thức trẻ người DTTS đang từng bước hình thành, khẳng định vai trò trong hệ thống chính trị, trong quản lý nhà nước, khoa học - công nghệ và phát triển kinh tế - xã hội.

Để tiếp tục chăm lo, bồi dưỡng và phát huy tốt hơn nữa vai trò của thế hệ trẻ người DTTS, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên phát triển mới, Tổng Bí thư đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan xây dựng Đề án đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ người DTTS từ học sinh, sinh viên xuất sắc; trước mắt, nghiên cứu lựa chọn, cấp học bổng đào tạo ở nước ngoài cho một số cháu được tuyên dương.

Chủ trương mang tầm chiến lược ấy chính là bước đi căn cơ để hình thành một thế hệ cán bộ người DTTS được chuẩn bị từ sớm, từ xa, bảo đảm tính kế thừa và phát triển bền vững cho các địa bàn khó khăn.

 Kinh nghiệm từ Chợ Rã và nhiều địa phương khác cho thấy, đầu tư cho hạ tầng có thể tạo ra thay đổi, nhưng đầu tư cho con người mới tạo ra tương lai. Khi đội ngũ cán bộ được chuẩn bị bài bản, liên tục và có chiến lược, những vùng đất khó sẽ không chỉ thoát nghèo, mà sẽ tự mình vươn lên phát triển bền vững.