Cán bộ tuyên truyền cho người dân phòng ngừa tảo hôn tỉnh Cao Bằng. (Ảnh minh họa)Sự dịch chuyển tích cực từ những con số
Nhìn vào bức tranh tổng thể 8 tháng đầu năm 2025, Cao Bằng ghi nhận một bước tiến dài: Toàn tỉnh chỉ phát sinh 27 trường hợp tảo hôn, giảm mạnh 30 cặp so với cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt, một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ giống nòi đã được thiết lập khi không ghi nhận bất kỳ trường hợp kết hôn cận huyết thống nào.
Dù tại các địa bàn vùng sâu như xã Cần Yên hay Sơn Lộ vẫn còn xuất hiện những trường hợp cá biệt, nhưng xu hướng giảm mạnh cho thấy "thành trì" của hủ tục đang dần bị rạn nứt. Tảo hôn từ một tập quán "đương nhiên" trong mắt bộ phận đồng bào Mông, Dao, nay đã được nhận diện đúng bản chất: Một hành vi vi phạm pháp luật và là rào cản ngăn chặn tương lai của thế hệ trẻ.
Điểm sáng trong chiến lược của Cao Bằng là việc chuyển trọng tâm tuyên truyền vào đối tượng thanh thiếu niên. Thay vì những văn bản khô khan, tỉnh đã triển khai các mô hình trực quan và sinh động. Những hội thi như “Rung chuông vàng” tại các trường phổ thông dân tộc bán trú không chỉ là một sân chơi, mà là một lớp học kỹ năng sống và pháp luật đặc biệt.
Khi học sinh lớp 9 như em Sùng Thị Sanh biết trăn trở trước cảnh bạn bè bỏ học lấy chồng, biết khát khao “học cao hơn để có nghề nghiệp ổn định”, đó là lúc chúng ta thấy được sức mạnh của giáo dục. Việc lồng ghép kiến thức sức khỏe sinh sản, Luật Bình đẳng giới và hệ lụy của kết hôn sớm vào môi trường học đường đã tạo ra một “màng lọc” nhận thức tự nhiên. Mỗi học sinh sau khi rời ghế nhà trường không chỉ mang theo con chữ, mà còn mang theo bản lĩnh để nói “không” với những định kiến lạc hậu của gia đình, dòng họ.
Khi truyền thống kết hợp công nghệ số
Năm 2025, công tác dân tộc tại Cao Bằng đã thoát ly khỏi những lối mòn cũ kỹ. Bên cạnh việc duy trì các buổi truyền thông trực tiếp tại xã vùng III và lắp đặt hệ thống pano, áp phích tại nhà văn hóa, tỉnh đã nhạy bén tận dụng sức lan tỏa của mạng xã hội. Việc đưa nội dung chống tảo hôn lên các nền tảng TikTok, YouTube với hình thức sinh động, gần gũi đã giúp thông điệp pháp luật thẩm thấu vào giới trẻ một cách tự nhiên và nhanh chóng nhất.
Việc lồng ghép kiến thức sức khỏe sinh sản, Luật Bình đẳng giới và hệ lụy của kết hôn sớm vào môi trường học đường đã tạo ra một “màng lọc” nhận thức tự nhiênGiám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng - Bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, đã khẳng định một quan điểm quản trị sắc bén: Mỗi ngành một vai trò, từ Y tế, Giáo dục đến chính quyền cơ sở, tất cả phải hiệp lực để tạo ra một “vòng vây” văn hóa chống lại hủ tục. Tỉnh xác định rõ, tảo hôn vừa là nguyên nhân, vừa là hệ quả của nghèo đói. Do đó, bài toán xóa nạn tảo hôn phải đi đôi với hỗ trợ sinh kế và tăng cường giáo dục nội trú.
Dẫu những tín hiệu vui đã xuất hiện, nhưng cuộc chiến với hủ tục nghìn đời không thể kết thúc trong một sớm một chiều. Cao Bằng vẫn cần những bước đi kiên trì và một hệ thống chế tài nghiêm minh hơn để răn đe các trường hợp cố tình vi phạm.
Xóa bỏ tảo hôn không chỉ là thực thi Luật Hôn nhân và Gia đình, mà là bảo vệ quyền được lớn lên, quyền được ước mơ của những đứa trẻ vùng cao. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự thức tỉnh của chính người dân, chúng ta có cơ sở để tin rằng, trong tương lai gần, những vách đá tai mèo sẽ chỉ còn chứng kiến những mùa xuân rộn rã tiếng cười của trẻ thơ đến trường, thay vì nỗi buồn của những "người mẹ trẻ con" lỗi hẹn với tương lai.
Nỗ lực của Cao Bằng hôm nay chính là nền tảng cho một thế hệ công dân mới - những người sẽ làm chủ vùng cao bằng tri thức và tinh thần thượng tôn pháp luật.
