Chính sách tạo động lực cho những người truyền dạy chữ Khmer
Hiện nay, những người truyền dạy chữ Khmer dưới mái chùa vùng Tây Nam Bộ đang được tiếp sức bằng chính sách cụ thể. Qua đó góp phần giữ gìn tiếng nói, chữ viết và bản sắc dân tộc Khmer qua các thế hệ.
Động lực để tiếng Khmer được trao truyền qua các thế hệ
Tại chùa Prum Visal (còn gọi là chùa Hai Con Cọp), xã Lịch Hội Thượng, TP. Cần Thơ, tiếng đọc bài, đánh vần chữ Khmer vang lên trong khuôn viên chùa những ngày Hè.
Từ tháng 6 đến cuối tháng 8 hằng năm, chùa tổ chức lớp dạy chữ Khmer miễn phí cho con em đồng bào Khmer trên địa bàn. Năm nay, lớp học có 45 học sinh từ lớp 5 đến lớp 9 tham gia.
Sư Tăng Hoàng Văn tu tập tại chùa Hai Con Cọp cho biết, lớp học chữ được duy trì nhiều năm qua nhờ sự chung tay của chư tăng. Điều kiện còn nhiều khó khăn nhưng được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, mọi người vẫn nhiệt tình tham gia giảng dạy với mong muốn con em đồng bào không quên tiếng nói, chữ viết của dân tộc.
Ông Lâm Hoàng Mẫu - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, cho biết, việc hỗ trợ người dạy tiếng, chữ Khmer tại địa phương đã được triển khai trong nhiều năm.
Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh Sóc Trăng (cũ) có chính sách hỗ trợ người dạy tiếng, chữ Khmer trong dịp Hè. Kết quả, có 91/93 chùa và Salatel tổ chức dạy chữ Khmer, mở 1.258 lớp, thu hút hơn 30.500 học sinh tham gia, với tổng kinh phí hỗ trợ 13 tỷ đồng.
Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính vào tháng 7/2025, TP. Cần Thơ tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ công tác dạy tiếng nói, chữ viết DTTS. Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ đã phối hợp tham mưu HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 49/2025/NQ-HĐND ngày 31/12/2025 về chính sách hỗ trợ người dạy tiếng Khmer, tiếng Hoa giai đoạn 2026 - 2030.
Điểm mới của chính sách là mở rộng phạm vi hỗ trợ đối với các điểm dạy tiếng Khmer tại chùa, salatel, nhà văn hóa, điểm trường trên địa bàn thành phố. Theo đó, người dạy tiếng và chữ Khmer được hỗ trợ 50.000 đồng/tiết, tối đa 12 tiết/tuần/lớp, trong thời gian không quá 2,5 tháng mỗi năm. Chính sách được triển khai từ Hè năm 2026 đến hết năm 2030.
Ông Lâm Hoàng Mẫu cho biết, thời gian tới, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành liên quan và địa phương tổ chức triển khai hiệu quả chính sách, bảo đảm nguồn hỗ trợ đến đúng đối tượng.
Từ lớp học dưới mái chùa đến điểm dạy chữ trong cộng đồng
Còn tại An Giang, những lớp học tiếng Khmer miễn phí cũng trở thành một phần quen thuộc trong đời sống văn hóa của đồng bào Khmer mỗi dịp Hè, trong đó có chùa Sóc Xoài, xã Hòn Đất.
Đại đức Danh Minh, Phó Trụ trì chùa Sóc Xoài cho biết, dịp Hè 2026, chùa mở 8 lớp với khoảng 250 học sinh và tăng sinh từ 6 - 14 tuổi theo học. Bên cạnh việc dạy đọc, viết tiếng Khmer, các vị sư còn lồng ghép giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Đã có 3 mùa Hè học chữ Khmer tại chùa Sóc Xoài, em Danh Hùng (13 tuổi) chia sẻ, hiện em đã đọc, viết thành thạo những câu chữ thông dụng và hiểu hơn về truyền thống dân tộc mình.
Hòa thượng Danh Đổng - Chủ tịch Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang, chia sẻ, Hè năm 2026, các chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh mở 461 lớp dạy chữ Khmer từ lớp 1 đến lớp 5, thu hút gần 13.000 học sinh và chư tăng tham gia.
“Việc dạy chữ luôn gắn với truyền dạy phong tục, nghi lễ, đạo đức và văn hóa truyền thống, góp phần giúp thế hệ trẻ hiểu về cội nguồn, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc”, Hòa thượng Danh Đổng cho hay.
Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang Danh Phúc cho biết, dịp Hè hằng năm, hầu hết các chùa Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh đều mở lớp dạy chữ Khmer. Các lớp học này chủ yếu do các vị sư và Achar (Người có uy tín trong vùng đồng bào Khmer) thông thạo tiếng Khmer và có trình độ, kiến thức về văn hóa, phong tục tập quán dân tộc Khmer phụ trách giảng dạy.
Theo ông Danh Phúc, sau sáp nhập địa giới hành chính, tỉnh An Giang tiếp tục áp dụng chế độ hỗ trợ người trực tiếp giảng dạy chữ Khmer được hỗ trợ 30.000 đồng/tiết, tối đa 24 tiết/tuần và không quá 10 tuần/năm.
Đến ngày 29/6 vừa qua, HĐND tỉnh An Giang thông qua nghị quyết mới quy định chính sách hỗ trợ người dạy tiếng nói, chữ viết DTTS tại các cơ sở tôn giáo và các điểm dạy tiếng nói, chữ viết do cộng đồng tổ chức trên địa bàn tỉnh.
"Nghị quyết đã quy định mức hỗ trợ phù hợp hơn sẽ giúp đội ngũ giáo viên, chư tăng trực tiếp giảng dạy yên tâm đứng lớp, duy trì và nâng cao chất lượng các lớp học", ông Danh Phúc nói.
Từ những lớp học giản dị dưới mái chùa, tiếng Khmer vẫn được truyền dạy qua từng nét chữ, từng bài đọc. Ở đó, người dạy trao lại cho học sinh không chỉ khả năng đọc, viết tiếng dân tộc mà còn cả những câu chuyện về phong tục, lễ nghi, đạo đức và truyền thống, nuôi dưỡng trong thế hệ trẻ tình yêu văn hóa, giữ gìn bản sắc và vun đắp tinh thần đoàn kết trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
