Chợ côn trùng độc lạ ở vùng cao Tây Bắc
Trên tuyến Quốc lộ 6, thuộc xã Hát Lót (Sơn La) có một điểm dừng chân đầy bất ngờ, với những mẹt hàng bày bán côn trùng độc lạ. Đó là chợ Nà Sy của đồng bào dân tộc Thái.
Khu chợ nhỏ Nà Sy họp ven đường Quốc lộ 6, giống như một “bảo tàng sống” về ẩm thực núi rừng và các loại côn trùng.
Những mặt hàng côn trùng ở chợ Nà Sy do chính đồng bào dân tộc Thái địa phương bày bán, thu hút sự tò mò của cả người dân địa phương lẫn du khách gần xa.
Ngay từ lối vào chợ, du khách dễ dàng bắt gặp những mẹt hàng được bày biện đầy ắp các loại côn trùng. Nào là ve sầu non béo ngậy, bọ xít rang thơm lừng, nhộng ong, nhộng tằm… Tất cả đều được chế biến sơ hoặc còn tươi sống, tạo nên một khung cảnh vừa lạ lẫm, vừa kích thích trí tò mò.
Với nhiều người, côn trùng có thể là thứ “khó nuốt”, nhưng tại đây, chúng lại là đặc sản quý. Hàng chục loại côn trùng khác nhau, mỗi loại mang một hương vị riêng biệt, được người dân địa phương chế biến thành các món ăn hấp dẫn. Có những loại giá lên tới 300.000 - 400.000 đồng/kg - một mức giá không hề rẻ, nhưng vẫn được nhiều người săn tìm.
Nhiều tiểu thương chợ Nà Sy cho biết: "Ve sầu thì cứ đến tháng 5, tháng 6, tháng 7 là có. Ve sầu non màu đen này nhiều thịt và con to hơn loại ve trắng và bán được 300.000 đồng/kg. Ve sầu non rang với nước măng chua là ngon nhất, cho thêm chút mỡ cho giòn. Chợ Nà Sy con côn trùng gì cũng có hết, mùa nào thức nấy. Đây là chợ côn trùng lớn nhất, nổi tiếng mà ai đi qua cũng biết”.
Chị Quàng Thị Tươi một người bán hàng lâu năm tại chợ Nà Sy chia sẻ, khách mua côn trùng ở đây chủ yếu là người dân quanh vùng và khách du lịch. Nhiều người đi qua thấy lạ thì dừng lại thử. Vì thế các mặt hàng như ve sầu non, bọ xít bán rất chạy, có ngày cũng bán được gần chục cân, mang lại thu nhập ổn định cho gia đình, nhất là những lúc nông nhàn.
“Bọ xít trung bình mỗi ngày tôi cũng bán được 20 - 30 kg, có nhiều là cũng bán hết. Bọ xít còn non 50.000 - 60.000 đồng/kg. Ve non là 300 - 400.000 đồng/kg. Hết mùa ve, mùa bọ xít là lại đến mùa dế, mùa ốc, vì thế ngày nào tôi cũng đi chợ. Một tháng thu nhập cũng được 3 - 6 triệu đồng”, chị Tươi cho biết.
Để có được những mặt hàng phong phú ấy, người dân phải vào rừng, lên nương từ sáng sớm hoặc chiều tối - thời điểm côn trùng xuất hiện nhiều nhất. Việc khai thác không chỉ đòi hỏi kinh nghiệm mà còn cần sự kiên nhẫn và hiểu biết về tập tính của từng loài.
Không chỉ là nơi buôn bán, chợ Nà Sy còn là điểm dừng chân thú vị cho du khách. Nhiều người ghé qua không chỉ để mua hàng mà còn để trải nghiệm, khám phá văn hóa ẩm thực độc đáo của vùng cao. Có người e dè đứng nhìn, có người mạnh dạn thử và rồi bất ngờ trước hương vị bùi, béo, giòn tan của những món ăn mà không phải ai cũng dám thử.
Chị Lò Thị Chớn hiện sinh sống tại Hà Nội về thăm quê ở xã Quỳnh Nhai (Sơn La) chia sẻ: Mỗi lần có dịp đi qua đây là chúng tôi lại ghé vào chợ. Ở đây có rất nhiều món ăn mà cả nhà tôi rất thích, nhất là các món ăn từ côn trùng, như là nhộng ong, ve sầu non, châu chấu… Các loại rau cỏ khác cũng rất phong phú mà chỉ đồng bào Thái mới có. Và những người bán hàng ở đây rất mộc mạc, thoải mái. Tôi rất thích những nét đặc trưng riêng có của chợ này.
Chợ Nà Sy, một điểm dừng chân không ồn ào, không hào nhoáng, nhưng đủ để khiến bất kỳ ai đi qua cũng phải nhớ.
Và biết đâu, chỉ cần một lần dừng lại, nếm thử một món ăn nơi đây, bạn sẽ có thêm một câu chuyện thú vị để kể về hành trình khám phá vùng cao Tây Bắc của mình.
