Chuẩn năng lực mới cho cán bộ xã vùng đồng bào DTTS và miền núi
Chuẩn năng lực mới đòi hỏi đội ngũ cán bộ xã vùng đồng bào DTTS và miền núi phải có 7 kỹ năng tối thiểu, đáp ứng nhu cầu phục vụ trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cấp xã là Nội dung số 1 thuộc Nội dung thành phần số 5 – Hợp phần thứ nhất của Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030, do Bộ Nội vụ chủ trì.
Trong Hướng dẫn số 5317/HD-BNV ngày 29/5/2026 về thực hiện nội dung này, Bộ Nội vụ đã "lượng hóa" chuẩn năng lực mới cho đội ngũ cán bộ cấp xã, đáp ứng yêu cầu quản lý hành chính công hiện đại và phát triển nông thôn bền vững.
Để chuẩn hóa, đội ngũ cán bộ xã vùng đồng bào DTTS và miền núi không chỉ được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, mà còn được tập huấn để đáp ứng 7 nhóm kỹ năng thiết yếu.
Từ cán bộ hành chính đến người quản trị địa bàn
Trước đây, công tác đào tạo cán bộ cấp xã chủ yếu tập trung vào việc cập nhật kiến thức pháp luật, quản lý nhà nước và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Tuy nhiên, trong điều kiện mới, cán bộ xã không chỉ là người giải quyết thủ tục hành chính mà còn phải trở thành “hạt nhân” điều hành, kết nối và dẫn dắt sự phát triển ở địa phương.
Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, đội ngũ cán bộ xã vùng đồng bào DTTS và miền núi phải được trang bị tối thiểu 7 nhóm kỹ năng quan trọng.
Đó là kỹ năng lãnh đạo, quản lý và điều hành gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; kỹ năng huy động nguồn lực và phối hợp liên ngành; kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, dữ liệu số và chuyển đổi số trong quản lý địa bàn.
Bên cạnh đó là kỹ năng tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS; kỹ năng hòa giải cơ sở, giải quyết khiếu nại, tố cáo; kỹ năng giao tiếp đa văn hóa, ứng xử phù hợp với phong tục, tập quán của các dân tộc; kỹ năng xử lý các tình huống nhạy cảm liên quan đến dân tộc, tôn giáo và an ninh nông thôn.
Đây đều là những kỹ năng mang tính thực tiễn cao, gắn trực tiếp với công việc hằng ngày của cán bộ cơ sở. Đặc biệt, đối với các xã vùng sâu, vùng xa, nơi cán bộ thường xuyên tiếp xúc với đồng DTTS, những kỹ năng này có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo đồng thuận xã hội, giữ vững ổn định địa bàn và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.
Chuẩn năng lực mới cho đội ngũ cán bộ xã
Cùng với việc trang bị kỹ năng, Bộ Nội vụ cũng định hướng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã.
Các nội dung bồi dưỡng tập trung vào quản lý hành chính công hiện đại, cải cách hành chính, chính quyền điện tử, chuyển đổi số; quản lý kinh tế - xã hội nông thôn; quy hoạch phát triển; quản lý đất đai, đầu tư công, ngân sách xã; phát triển hợp tác xã, sản phẩm OCOP, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi, cán bộ xã còn được bồi dưỡng kiến thức về giảm nghèo đa chiều, xây dựng sinh kế bền vững, chính sách an sinh xã hội, cũng như hiểu biết sâu hơn về văn hóa, phong tục, tập quán, tín ngưỡng và tôn giáo của các dân tộc.
Một điểm mới khác là khuyến khích đào tạo sau đại học đối với các lĩnh vực có nhu cầu nhân lực chất lượng cao như công nghệ thông tin, quản lý đất đai, xây dựng và pháp luật. Điều này cho thấy yêu cầu về trình độ, năng lực của cán bộ cấp xã đang từng bước được nâng lên để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo kế hoạch, các khóa bồi dưỡng sẽ được tổ chức linh hoạt theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp giữa hai hình thức. Mục tiêu đến năm 2030 là bảo đảm 100% cán bộ, công chức, viên chức cấp xã được trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng quản lý hành chính, quản lý kinh tế - xã hội chuyên sâu, tư duy phát triển tích hợp và đổi mới sáng tạo.
