Các bác sĩ theo dõi tình trạng các bệnh nhân nghi ngộ độc rượu (Methanol) tại Khoa Hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Vũng Tàu. Ảnh: TLTheo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), ngộ độc rượu xảy ra khi một người uống quá nhiều rượu Ethanol trong thời gian ngắn, hoặc uống rượu kém chất lượng có chứa độc chất Methanol (cồn công nghiệp). Ngộ độc rượu là một trong những nguyên nhân gây rối loạn tâm thần, tai nạn giao thông, tử vong…
Rượu có thành phần chính là Ethanol, với công thức hóa học C2H5OH, trong khi rượu Methanol có công thức hóa học CH3OH. Hai loại rượu này đều được lên men và chưng cất. Thế nhưng, nếu như rượu Ethanol lên men từ tinh bột hoặc đường, thì rượu Methanol lại lên men từ nguyên liệu có chứa Cellulose (gỗ). Methanol có trong rượu là một chất cực độc. Methanol thường được sử dụng trong đời sống để làm dung môi trong chất tẩy rửa sơn, nước rửa kính, mực in máy photo…
Ngộ độc rượu xảy ra khi uống quá nhiều rượu Ethanol trong thời gian ngắn, hoặc do uống quá nhiều rượu có độc chất Methanol, dẫn đến lượng cồn trong máu quá nhiều. Lúc này gan không kịp đào thải ra ngoài, sẽ tổn thương tế bào gan, các bộ phận ở não ngừng hoạt động, kèm các biến chứng nguy hiểm như nghẹt thở, động kinh, hạ thân nhiệt, nhịp tim không đều, thậm chí tử vong.
Rượu Methanol dễ gây ngộ độc hơn, vì sản phẩm chuyển hóa của Methanol là Acid Formic rất độc, đây cũng là tác nhân lớn làm ngộ độc rượu gây tổn thương đến các tế bào ở mắt và não.
Dù không chứa độc tính như rượu Methanol, rượu Ethanol cũng gây ngộ độc khi uống quá nhiều trong thời gian ngắn, hay lạm dụng rượu trong thời gian dài. Người bị ngộ độc rượu sẽ có các triệu chứng bao gồm: Da hơi xanh, hoặc tím đặc biệt vùng xung quanh môi và móng tay; lú lẫn, phản ứng chậm, không thể đi lại; khó khăn trong việc duy trì ý thức; hạ thân nhiệt; nói không rõ, nói ngọng; nôn mửa; thở chậm, thở không đều; trong tình trạng nghiêm trọng người bệnh có thể co giật, hôn mê, nghẹt thở, tổn thương não và tử vong; đi tiểu tiện không kiểm soát; cơ thể có mùi rượu nồng; đau bụng, chướng bụng; tê yếu một bên tay, chân hoặc mặt.
Khi phát hiện ai đó có các triệu chứng như trên, cần đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nặng xảy ra.
Khi phát hiện hay nghi ngờ một ai đó bị ngộ độc rượu bạn hãy thực hiện các bước sơ cấp cứu sau: Gọi cấp cứu; Gọi người giúp đỡ, kiểm tra tình trạng của nạn nhân; Cố gắng giữ nạn nhân tỉnh táo, đặt nạn nhân ở tư thế đầu được kê cao.
Nếu nạn nhân bất tỉnh hãy để nằm nghiêng, tránh khả năng nôn ói bị hít sặc trở lại. Nếu còn tỉnh hãy cho nạn nhân uống nước; dùng vải sạch hoặc chăn quấn quanh người để giữ ấm; khai báo với nhân viên y tế các triệu chứng ban đầu và số lượng rượu nạn nhân đã uống.
Để hạn chế tình trạng ngộ độc rượu, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo:
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần tuyệt đối không sản xuất kinh doanh loại rượu pha chế từ nguyên liệu, cồn không bảo đảm chất lượng, không nhãn mác, chưa công bố tiêu chuẩn.
Người tiêu dùng tuyệt đối không mua và sử dụng rượu trôi nổi, không nhãn mác chưa công bố tiêu chuẩn.
Các cơ quan chức năng, đặc biệt tuyến xã, phường tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh rượu. Xử lý nghiêm, công khai các cơ sở vi phạm.
