Cô giáo người Cao Lan tận tụy với học trò vùng biên
Từ những lỗi sai trong bài Toán đến việc chuẩn bị cho kỳ thi vào THPT, cô giáo Hoàng Thị Nga kiên trì đồng hành cùng học sinh vùng cao Y Tý, giúp các em tiến bộ và tự tin lựa chọn con đường học tập.
Có những học sinh thực hiện được phép tính nhưng lúng túng khi đọc một đề toán có lời văn. Cũng có em hiểu bài trên lớp, rồi lại quên kiến thức sau kỳ nghỉ. Với cô Hoàng Thị Nga, những vướng mắc ấy cần được tìm hiểu và tháo gỡ từ gốc.
Sinh năm 1993, là người Cao Lan, quê ở xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai, cô Hoàng Thị Nga hiện công tác tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Y Tý. Trong công việc, cô dành nhiều tâm sức cho học sinh cuối cấp, mong các em có nền tảng vững vàng để tiếp tục học lên.
Bắt đầu từ việc hiểu học trò
Theo cô Nga, học sinh tại trường có những khó khăn khác nhau: Vốn tiếng Việt chưa đồng đều, khả năng diễn đạt còn hạn chế, kiến thức nền chưa vững... Với môn Toán, trở ngại đôi khi nằm ngay ở việc đọc hiểu đề, phân tích dữ kiện và trình bày lời giải.
Bởi vậy, trước một học sinh chưa tiến bộ, cô thường quan sát cách em học, kiểm tra kiến thức cơ bản, trò chuyện và trao đổi với phụ huynh khi cần. Việc tìm hiểu giúp cô nhận ra học sinh đang thiếu kiến thức hay chưa hiểu yêu cầu bài tập.
“Tôi cho rằng muốn giúp một học sinh tiến bộ thì trước hết phải hiểu đúng khó khăn của em ấy để có giải pháp giúp đỡ phù hợp”, cô Nga chia sẻ.
Từ đó, cô điều chỉnh bài giảng theo hướng trực quan, chia nhỏ nhiệm vụ, tăng hoạt động thực hành. Trước kiến thức mới, học sinh được tiếp cận một tình huống gần gũi, hình ảnh minh họa hoặc bài toán đơn giản, rồi từng bước tìm mối liên hệ để rút ra kiến thức.
Với học sinh còn yếu, cô giao nhiệm vụ vừa sức, hướng dẫn cụ thể và khuyến khích trình bày cách làm. Những em khá hơn được tiếp cận câu hỏi vận dụng. Cô cũng chú ý chỉ ra lỗi thường gặp, như nhầm dấu âm khi nhân, chia đa thức hoặc phân thức đại số.
Việc củng cố kiến thức tiếp tục vào buổi chiều, buổi tối. Cô thiết kế phiếu giao việc, tổ chức để học sinh đã hiểu bài hướng dẫn lại cho bạn. Khi giải thích một cách làm, các em vừa giúp bạn tháo gỡ vướng mắc, vừa ghi nhớ sâu kiến thức của mình.
Cách tổ chức ấy tạo thêm cơ hội trao đổi cho học sinh, giúp các em từng bước chủ động trong việc học. Cô theo dõi sự tiến bộ của từng em để điều chỉnh yêu cầu, thay vì chỉ nhìn vào một mức điểm chung.
Tiếp sức học sinh vùng biên bước vào bậc THPT
Với học sinh lớp 9, việc học tiếp còn gắn với lựa chọn trường và điều kiện gia đình. Vì thế, cô Nga dành sự quan tâm cho công tác hướng nghiệp, đồng thời tìm cách tổ chức ôn tập phù hợp với năng lực học sinh.
Năm 2021, cô xây dựng sáng kiến nâng cao chất lượng hướng nghiệp cho học sinh khối 9 với vai trò tổ trưởng chuyên môn. Những năm sau, các sáng kiến tiếp tục tập trung vào ôn tập môn Toán, duy trì việc học trong Hè và kiểm soát nền nếp học tập trước kỳ thi vào lớp 10.
Trong đó, sáng kiến năm 2023 hướng đến học sinh vừa học hết lớp 8. Cô nhận thấy thời gian nghỉ Hè, nhiều em dành phần lớn thời gian phụ giúp gia đình, ít ôn bài nên quên kiến thức. Chuẩn bị từ Hè là cách giúp học sinh bước vào năm cuối cấp với nền tảng tốt hơn.
Kết quả thi tuyển sinh vào THPT năm học 2022 - 2023 có 2 học sinh đạt 9,5 điểm Toán, 1 em đạt 9,25 điểm. Trong kết quả chung của nhà trường, 15 học sinh trúng tuyển vào trường nội trú tỉnh, 14 em vào trường nội trú huyện.
Đó là kết quả từ nỗ lực của học sinh, sự phối hợp của gia đình và tập thể giáo viên, trong đó có đóng góp của cô Nga qua việc ôn tập môn Toán và hướng nghiệp. Các sáng kiến của cô cũng lần lượt được công nhận ở cơ sở, cấp tỉnh theo từng giai đoạn.
Khi nhắc đến học trò, cô nhớ Ly Thó Bia, học sinh khóa 2015 - 2019, thuộc hộ nghèo, đã thi đỗ Trường THPT Chuyên Lào Cai. Một học trò khác là Ly Gứ Trụ, khóa 2019 - 2023, trúng tuyển trường nội trú tỉnh và hiện đang là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Những chặng đường ấy tiếp thêm động lực cho cô trong việc hướng dẫn học sinh lựa chọn trường. Điều cô mong mỏi là mỗi em có cơ hội học tiếp ở nơi phù hợp với khả năng và điều kiện của mình.
Bền bỉ cùng học trò giữa những lo toan riêng
Để giữ nhịp học cho học sinh, cô Nga còn phải tìm sự đồng hành của phụ huynh. Có gia đình muốn con nghỉ học để phụ giúp công việc, nhất là khi các em đã lớn. Nếu việc học thường xuyên bị ngắt quãng, quá trình ôn tập cuối cấp sẽ thêm khó khăn.
Trong những cuộc trao đổi, cô chọn thái độ tôn trọng, giải thích để phụ huynh hiểu ý nghĩa của việc học đối với tương lai con em. Từ sự chia sẻ ấy, học sinh có thêm thời gian ôn bài khi về nhà vào cuối tuần, dịp lễ hoặc nghỉ Hè.
Bản thân cô cũng có những lo toan riêng. Lập gia đình năm 2024, có con nhỏ, gia đình cách nơi công tác gần 200 km, cô từng phải cân nhắc giữa công việc và trách nhiệm với người thân.
Hiện nay, ngoài vai trò Bí thư chi bộ, Tổ trưởng tổ Khoa học tự nhiên, cô Nga chủ nhiệm lớp 9A, giảng dạy các lớp 8A, 9A, 9B và tham gia ôn tập cho học sinh lớp 9. Công việc còn có trực quản lý nội trú, theo dõi nền nếp sinh hoạt, nắm bắt tâm tư học sinh.
Những nỗ lực chuyên môn của cô được ghi nhận qua các danh hiệu thi đua và khen thưởng. Năm 2024, cô được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen vì thành tích trong phong trào đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập.
“Điều tôi mong muốn không phải là tất cả học sinh đều đạt kết quả giống nhau, mà là mỗi em đều có sự tiến bộ so với chính mình trước đó. Như thế công sức của người thầy thêm ý nghĩa”, cô Nga bày tỏ.
