Đào tạo, quy hoạch, sử dụng cán bộ người DTTS - Nhìn từ Lào Cai: Chuyển biến về chất, nâng cao về lượng (Bài 1)

Tháng 9/1958, khi Bác Hồ về thăm Lào Cai, Người đã căn dặn: “Ra sức bồi dưỡng, giáo dục và cất nhắc cán bộ địa phương, cán bộ dân tộc”. Khắc ghi lời dạy của Bác, trong những năm qua, tỉnh Lào Cai luôn chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ là người DTTS ngày càng vững mạnh, coi đây là nhân tố tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội và củng cố an ninh quốc phòng ở địa phương, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.

Vai trò cán bộ người DTTS ngày càng được khẳng định

Sau khi tốt nghiệp Đại học luật, anh Vàng Láo Lở, dân tộc Dao trở về địa phương (xã Phìn Ngan, huyện Bát Xát) công tác. Kinh qua nhiều vị trí, từ cán bộ Tư pháp, cán bộ Đoàn của xã, rồi Phó Chủ tịch xã. Năm 2019, anh Lở được bầu giữ chức Chủ tịch UBND xã Phìn Ngan. 

Xã  Phìn Ngan từng được coi là vùng đất dữ, thiên tai lũ ống thường xuyên xảy ra, người dân không an tâm sản xuất. Tuy nhiên, cùng với tập thể lãnh đạo xã, anh Lở đã nghiên cứu, khảo sát, đút rút kinh nghiệm từ thực tế, mạnh dạn đưa các giống cây con mới phù hợp với thổ nhưỡng để bà con gieo trồng, nâng cao thu nhập trên cùng diện tích canh tác. 

Đến thời điểm này, Phìn Ngan đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành vùng đất tiềm năng, với nhiều mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho đồng bào các dân tộc địa phương. Hiện nay, xã Phìn Ngan có 648 hộ dân, thì có trên 200 hộ trồng quế, với tổng diện tích lên đến 450 ha. Với diện tích trồng quế này, chỉ vài năm nữa, sẽ mang lại nguồn thu hàng trăm tỷ đồng cho người dân địa phương. Không chỉ có cây quế, nhiều mô hình phát triển kinh tế mới, cũng đã và đang được mở ra như: Nuôi cá nước lạnh, khai thác, chế biến và mở dịch vụ tắm lá thuốc Dao đỏ, du lịch cộng đồng…

“Xã Phìn Ngan có trên 80% là đồng bào DTTS, nhiều năm nay bà con vẫn mang nặng tư duy sản xuất theo hướng tự cung tự cấp. Chính vì vậy, dù vất vả những đời sống bà con còn rất nhiều khó khăn. Để bà con tham gia chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng hàng hóa, thì trước tiên đội ngũ cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu. Khi thấy hiệu quả, thì tự nhiên bà con sẽ hưởng ứng làm theo”, Chủ tịch xã Vàng Láo Lở  bộc bạch.

Sinh năm 1986 trong gia đình đông anh em ở huyện vùng cao Si Ma Cai, với tinh thần vượt khó vươn lên, Giàng Seo Châu đã có được tấm bằng Thạc sỹ nông nghiệp; anh cũng là thạc sỹ người Mông đầu tiên của huyện vùng cao biên giới này. 

Về địa phương công tác, được bồi dưỡng trưởng thành qua nhiều vị trí công việc đến nay, anh Châu đã được tín nhiệm của cấp ủy, chính quyền, trở thành Bí thư Đảng ủy xã Quan Hồ Thẩn. Với chuyên môn về nông nghiệp, anh đã đẩy mạnh việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi; trong đó, có những cây trồng ôn đới như lê Tai Nung; cây dược liệu tam thất, đương quy… mang lại giá trị kinh tế cao.

“Là người DTTS nên mình có thuận lợi hiểu rất rõ cái đồng bào cần; hiểu tình hình thực tế của địa phương, để cùng với Đảng bộ, chính quyền có những định hướng, lộ trình phát triển kinh tế-xã hội địa phương trong từng giai đoạn phù hợp. Với người dân cần có mô hình thử nghiệm thành công, rồi có hướng dẫn chia sẻ, thì họ mới tin tưởng, tích cực tham gia. Ví như, trên này khí hậu mát mẻ rất phù hợp với các cây trồng dược liệu, cây ăn quả ôn đới; mà đây lại là những cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với cây ngô, cây lúa nên những năm qua, chủ trương của địa phương tập trung khuyến khích, vận động Nhân dân tích cực chuyển đổi. 

"Hiện nay, quả lê Tai Nung, tam thất, đương quy ở Quan Hồ Thẩn đã trở thành thương hiệu được người tiêu dùng ưa chuộng, bà con rất phấn khởi. Để tăng giá trị cây trồng, mới đây, xã còn tổ chức Lễ hội hoa lê thu hút rất đông du khách trong và ngoài tỉnh tới trải nghiệm và khám phá…”, anh Châu cho biết.

Hai cán bộ lãnh đạo người DTTS nêu trên, chỉ là hai trong hàng nghìn cán bộ người DTTS đã và đang góp phần làm “thay da, đổi thịt” vùng nông thôn miền núi Lào Cai.  Điều này cho thấy, công tác đào tạo, quy hoạch và sử dụng cán bộ người DTTS của tỉnh Lào Cai đã được quan tâm đúng hướng và cho “quả ngọt”.

Tỷ lệ cán bộ người DTTS tăng lên hàng năm

Ngày 13/12/2013, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Chỉ thị số 34-CT/TU về “Tăng cường công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng cán bộ người DTTS trên địa bàn tỉnh”. Chỉ thị được xác định là “kim chỉ nam” để các địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể về công tác cán bộ.

Ông Giàng A Giả, Trưởng Ban tổ chức huyện ủy Si Ma Cai cho biết: Si Ma Cai với trên 90% là đồng bào DTTS; trong những năm qua, công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS những năm gần đây, đã có những chuyển biến tích cực; đội ngũ cán bộ dân tộc đã tăng cả về số lượng và chất lượng, phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực thực thi công vụ được nâng lên.

“Tổng số cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp và cán bộ công chức cấp xã của huyện hiện có 1.497 người; trong đó, cán bộ DTTS là 903 người, chiếm 60,3%. Với Chỉ thị 34 của Tỉnh ủy, chất lượng cán bộ được nâng lên rõ rệt. Đội ngũ cán bộ, công chức người DTTS được ưu tiên trong đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ được giao...”, ông Giả cho biết thêm

Theo báo cáo của Sở Nội vụ, hiện tỉnh Lào Cai có 25.453 cán bộ, công chức, viên chức cấp huyện, tỉnh; trong đó, có 7.744 là người DTTS, chiếm 30,42%. Cấp xã có 3.166 cán bộ, công chức (gần 2.600 người có trình độ Đại học) với 1.932 người là DTTS chiếm 61,02%.

Theo bà Giàng Thị Bằng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai, từ các chủ trương, chính sách về công tác cán bộ nói chung, cán bộ người DTTS nói riêng, tỷ lệ cán bộ DTTS của tỉnh Lào Cai tăng lên hàng năm. Hầu hết cán bộ DTTS hiện nay, đã đủ tiêu chuẩn ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức. Nhiều cán bộ người DTTS đã có trình độ thạc sỹ, tiến sỹ…,

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác đào tạo, quy hoạch, sử dụng cán bộ người DTTS trên địa bàn tỉnh Lào Cai, vẫn chưa cân đối với tỷ lệ DTTS ở địa phương; đặc biệt, cán bộ DTTS có trình độ chuyên môn cao, cán bộ DTTS làm khoa học, cán bộ người DTTS  ở cấp chiến lược còn hạn chế...; đòi hỏi cần phải có sự điều chỉnh chính sách, và thực hiện bằng những giải pháp quyết liệt hơn...