Đại biểu Hoàng Minh Hiếu. Ảnh: Phạm ThắngQuốc hội sáng nay thảo luận tại tổ về dự án Luật Báo chí (sửa đổi). Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) nêu hiện tượng "báo hóa" tạp chí gây ra những vấn đề cần xử lý, dự thảo luật đã đưa ra những giải pháp cụ thể như định nghĩa lại khái niệm tạp chí, hạn chế tạp chí lập cơ quan đại diện ở các địa phương...
Tuy vậy, theo ông Hiếu, cần phân biệt rõ khái niệm giữa báo và tạp chí.
Ông cho rằng, tạp chí có định kỳ xuất bản dài hơn so với báo. Từ đây, ông đề nghị Chính phủ quy định định kỳ xuất bản với tạp chí để tránh việc tạp chí đưa tin tức hằng ngày.
Về nội dung, đại biểu nhận định, dự thảo quy định chưa rõ ràng khi tạp chí chỉ cập nhật tin tức, sự kiện về hoạt động, lĩnh vực hoạt động của cơ quan chủ quản. Trong khi đó, cơ quan báo cũng đăng tin tức, sự kiện, hoạt động của cơ quan chủ quản. Dự thảo cũng chưa phân biệt rõ tạp chí với các loại hình truyền thông khác như cổng thông tin điện tử.
Về kinh tế báo chí - vấn đề được dư luận và cơ quan báo chí quan tâm, đại biểu Hoàng Minh Hiếu dẫn chứng các phóng viên đưa tin được tính nhuận bút dựa trên lượt truy cập nên có thể xảy ra tình trạng không đầu tư nhiều vào các tuyến bài chuyên sâu cao và gây ảnh hưởng đến chất lượng báo chí.
Đại biểu Bùi Hoài Sơn. Ảnh: Hoàng HàKinh tế báo chí khó khăn có thể dẫn đến các vấn đề tiêu cực như trong thời gian qua, do đó cần có giải pháp để xử lý.
Về tài trợ của Nhà nước với báo chí, theo thống kê hiện nay, Nhà nước đang hỗ trợ cho báo chí khoảng 0,5% tổng ngân sách. "Có nhiều người nói đang ít nhưng so sánh với nhiều nước thì con số này ở mức trung bình. Tuy nhiên, cách hỗ trợ của các nước khác ta và nếu hỗ trợ đồng đều sẽ rất khó để phát huy các cơ quan báo chí có chất lượng. Vì vậy, đi cùng với sửa luật, cần có thêm cách sắp xếp hệ thống báo chí cho phù hợp", ông Hiếu nêu.
Về chính sách thuế với báo chí, vừa qua, Quốc hội đã quyết định giảm thuế nhưng theo ông Hiếu, cần có nghiên cứu để hỗ trợ thêm. Ông dẫn chứng một số nước có chính sách ưu tiên cho các cơ quan báo chí theo hình thức thuê bao số sẽ được giảm thuế. Việc này nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí trên mạng, có nội dung tốt, hoạt động theo hình thức thuê bao sẽ được miễn giảm thuế với các doanh thu từ nguồn này. Từ đó, khuyến khích, nâng cao chất lượng báo chí.
Ông đề xuất bổ sung quy định các nền tảng khi sử dụng các nội dung của báo chí phải chia sẻ bản quyền báo chí. "Đây là giải pháp rất tốt nhưng trong luật mới đưa ra các giải pháp cơ bản, chưa cụ thể. Trong khi đó, pháp luật nhiều nước đã yêu cầu các mạng xã hội, nhất là các mạng xã hội có người dùng lớn phải có chia sẻ cụ thể về doanh thu với báo chí", ông Hiếu nêu.
Ông nêu thực tế Canada quy định các nền tảng có 2 triệu người truy cập có sử dụng các nội dung báo chí, có tính chất thương mại thì phải chia sẻ đối với cơ quan báo chí.
Đại biểu cũng đồng tình với nội dung cơ quan báo chí được phép liên kết nhưng đề nghị cần có các giải pháp để giám sát, tránh các sản phẩm báo chí liên kết dẫn đến tư nhân hóa báo chí.
Về mô hình kinh tế báo chí, đại biểu Bùi Hoài Sơn (Hà Nội) đánh giá, nước ta không có báo chí tư nhân, cần nhấn mạnh cơ chế đặt hàng, đấu thầu nhiệm vụ công và đầu tư công có trọng điểm gắn liền với định mức kinh tế kỹ thuật báo chí "3 dễ" là dễ hiểu, dễ áp dụng, dễ thực hiện.
"Đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp báo chí thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, hải đảo, và đối ngoại", ông Sơn nói.
Đồng thời, ông đề nghị luật mở rộng khung pháp lý cho các hình thức liên kết, xã hội hóa, hợp tác công - tư trong báo chí, có chính sách ưu đãi đột phá về thuế, đất đai, tiếp cận tín dụng… Tuy nhiên, đi kèm với đó là cơ chế kiểm soát chặt chẽ để tránh thương mại hóa, xa rời tôn chỉ, mục đích.
